LuyÖn tõ vµ c©u
KHỞI ĐỘNG

1. 1. Từ đường trong c¸c c©u sau lµ tõ ®ång ©m hay
tõ nhiÒu nghÜa?
a) Ba em chạy bộ trên đường Song Hành.
b) Đường dây điện thoại nhà em bị đứt.

KHỞI ĐỘNG

2. Đặt câu để phân biệt nghĩa của từ “cao” theo
nghĩa phổ biến của chúng như sau:
a. Có chiều cao hơn mức bình thường.
b. Có số lượng hoặc chất lượng hơn hẳn mức
bình thường.

Luyện từ và câu
Më réng vèn tõ : Thiªn nhiªn

BÀI 1.

Đọc mẩu chuyện sau:

Tôi cùng bọn trẻ đi ra cánh đồng. Buổi sáng tháng chín mát mẻ và dễ chịu. Tôi nói với các em:
- Các em hãy nhìn lên bầu trời mà xem. Mùa hè, nó rất nóng và cháy lên tia sáng của ngọn lửa.
Còn bây giờ bầu trời thế nào? Hãy suy nghĩ và chọn những từ ngữ thích hợp để miêu tả nó.
Bọn trẻ nhìn lên bầu trời và suy nghĩ. Sau vài phút, một em nói:
- Bầu trời xanh như mặt nước mệt mỏi trong ao.
- Vì sao mặt nước lại mệt mỏi? – Tôi hỏi lại.
- Thưa thầy, mùa hè, nước dạo chơi cùng những làn sóng. Mùa thu, nó mệt và đứng lại với màu
xanh nhạt. Nó mệt mỏi!
Những em khác tiếp tục nói:
- Bầu trời đươc rửa mặt sau cơn mưa.
- Bầu trời xanh biếc.
Cô bé Va-li-a nhỏ nhắn đứng trầm ngâm một chỗ. Tôi hỏi:
- Còn Va-li-a, vì sao em im lặng thế?
- Em muốn nói bằng những từ ngữ của mình.
- Em đã tìm được câu nào chưa?
- Bầu trời dịu dàng- Va-li-a khẽ nói và mỉm cười.
Sau đó, mỗi em đều muốn nói về bầu trời bằng từ ngữ của riêng mình.
- Bầu trời buồn bã. Những đám mây trắng đang từ phương bắc trôi tới.
- Bầu trời trầm ngâm. Nó nhớ đến tiếng hót của bầy chim sơn ca.
- Bầu trời ghé sát mặt đất. Mùa hè, nó cao hơn và có những con chim én bay liệng. Còn bây giờ
chẳng có chim én nữa, vì thế bầu trời cúi xuống lắng nghe để tìm xem chim én đang ở trong bụi
cây hay ở nơi nào?
Theo XU-KHÔM-LIN-XKI
( Mạnh Hưởng dịch)

Thứ ba ngày 31 tháng 10 năm 2023
LuyÖn tõ vµ c©u
Më réng vèn tõ : Thiªn nhiªn

Tìm nh÷ng từ ng÷ tả bầu trời trong mẩu
Bài 2:
chuyện nêu trên. Những từ ngữ nào thể hiện sự so
sánh? Những từ ngữ nào thể hiện sự nhân hóa?

* Tìm những từ ngữ tả bầu trời trong mẩu chuyện :
RÊt nãng vµ ch¸y lªn nh÷ng tia s¸ng cña ngän löa
xanh nh­mÆt nư­íc mÖt mái trong ao
®­îc röa mÆt sau c¬n m­ưa

Bầu
trời

xanh biÕc
dịu dàng
buồn bã
TrÇm ng©m nhí tiÕng h¸t cña bÇy chim s¬n ca
ghÐ s¸t mÆt ®Êt
cao h¬n
cói xuèng l¾ng nghe ®Ó t×m xem chim Ðn ®ang ë trong
bôi c©y hay ë n¬i nµo

* Những từ ngữ nào thể hiện sự so sánh? Những từ ngữ
nào thể hiện sự nhân hóa?
rất nãng và ch¸y lªn nh÷ng tia s¸ng của ngän löa
xanh nh­mÆt n­íc mÖt mái trong ao

(so s¸nh)

Đưîc
­
röa mÆt sau c¬n m­ưa(nh©n hãa)

Bầu
trời

dịu dàng ;buồn bã (nh©n hãa)
(nh©n hãa)
TrÇm ng©m nhí tiếng h¸t của bầy chim sơn ca
ghÐ s¸t mặt đất

(nh©n hãa)

Cói xuống lắng nghe để t×m xem chim Ðn
(nh©n hãa)
đang ở trong bụi c©y hay ở nơi nào

LuyÖn tõ vµ c©u
Më réng vèn tõ : Thiªn nhiªn

Bài 3. Dựa theo cách dùng từ ngữ ở mẩu chuyện
nêu trên, viết một đoạn văn khoảng 5 câu tả một
cảnh đẹp ở quê em hoặc nơi em ở.

Một số cảnh đẹp thiên nhiên

Gîi ý
Dạng văn tả cảnh
Đoạn
văn
hay
phải là:

Có khoảng 5 câu
Có câu mở đoạn, câu kết đoạn
Dùng từ gợi tả; sử dụng từ ngữ
thể hiện so sánh, nhân hóa
Câu có đủ chủ ngữ, vị ngữ

BÀI MẪU :

LuyÖn tõ vµ c©u
Më réng vèn tõ : Thiªn nhiªn
Đêm trăng quê tôi

Mặt trăng tròn vành vạnh từ từ nhô lên sau lũy tre.
Trăng đêm nay sáng quá! Bầu trời điểm xuyết một vài
ngôi sao lấp lánh như những con đom đóm nhỏ. Ánh
trăng vàng dịu mát tỏa xuống, chảy tràn trên mặt đất,
trên các cành cây, ngọn cỏ… Không gian mới yên tĩnh
làm sao! Chỉ còn tiếng sương đêm rơi lộp độp trên lá
cây và tiếng côn trùng kêu rả rích trong đất ẩm. Chị gió
dịu dàng, nhẹ nhàng lướt qua khẽ lay động góc vườn
nhỏ… Thoang thoảng đâu đây mùi hoa thiên lí thơm dịu
lan tỏa…Đêm quê tôi thật đẹp và êm đềm.

LuyÖn tõ vµ c©u
Më réng vèn tõ:Thiªn nhiªn

-Tiếp tục hoàn chỉnh đoạn văn.
- Chuẩn bị bài cho tiết LTVC sau : Đại
từ.