CHƯƠNG 5. DẪN XUẤT HALOGEN
ALCOHOL - PHENOL

BÀI 16: ALCOHOL

NHIỆT LIỆT CHÀO ĐÓN
CÁC EM TỚI BÀI HỌC HÔM NAY!

KHỞI ĐỘNG

Video có trong file gôc

Vấn đề thời sự trong video đó là gì? Nêu một số
tác hại khác của rượu, bia mà em biết.
Đáp án:
• Vấn đề thời sự được nói đến trong video là tác hại của
rượu, bia đối với sức khỏe con người.
• Một số tác hại khác: gây tai nạn giao thông; bạo lực gia
đình; nghiện rượu, bia có thể dẫn tới tệ nạn xã hội...

CHƯƠNG 5. DẪN XUẤT HALOGEN
ALCOHOL - PHENOL

BÀI 16: ALCOHOL

NỘI DUNG BÀI HỌC
1. Khái niệm và cấu trúc
2. Đồng phân và danh pháp
3. Tính chất vật lí
4. Tính chất hóa học
5. Ứng dụng và điều chế

1. KHÁI NIỆM VÀ
CẤU TRÚC

Quan sát hình 16.1 cho biết trong các hợp chất
hữu cơ đã nêu có nhóm chức đặc trưng nào?

Đáp án: nhóm chức hydroxy (-OH) đặc trưng

Quan sát hình 16.1 & 16.2 cho
biết nguyên tử carbon liên kết
với nhóm chức hydroxy có đặc
điểm gì? Cách xác định bậc
alcohol như thế nào?

Nguyên tử carbon liên kết với nhóm chức hydroxy là
nguyên tử carbon no.
Cách xác định bậc alcohol:
Bậc của alcohol bằng bậc của nguyên tử C liên kết với nhóm -OH.
•

Nhóm –OH liên kết với nguyên tử carbon bậc I là alcohol bậc I

•

Nhóm –OH liên kết với nguyên tử carbon bậc II là alcohol bậc II

•

Nhóm –OH liên kết với nguyên tử carbon bậc III là alcohol bậc
III

Quan sát hình 16.3, nêu đặc điểm liên kết trong
phân tử methanol, ethanol

Đáp án
• Trong phân tử methanol, nguyên tử carbon (lai hoá sp3) của
nhóm methyl (CH3 –) liền kết với nguyên tử oxygen của nhóm
hydroxy (-OH).
• Trong phân tử ethanol, nguyên từ carbon (cùng lai hoá sp 3) của
nhóm methylene (-CH2-) liên kết đồng thời với nguyên tử carbon
của nhóm methyl (-CH3) và nguyên tử oxygen của nhóm –OH.
Nhóm chức hydroxy chỉ chứa liên kết đơn, gồm liên kết
và O-H.

Kết luận
Alcohol là những hợp chất hữu cơ có nhóm hydroxy (OH) liên kết trực tiếp với nguyên tử carbon no.
Công thức chung của alcohol:
R(OH)n; n ≥ 1, nguyên; R gốc hydrocarbon.
Alcohol no, đơn chức mạch hở có công thức chung:
CnH2n+1OH (n ≥ 1) hay CnH2n+2O (n ≥ 1)

Kết luận
Alcohol có từ 2 nhóm OH trở lên gọi là
alcohol đa chức hay polyalcohol, polyol.

Bậc alcohol: Là bậc của nguyên tử
carbon có liên kết với nhóm -OH.

2. ĐỒNG PHÂN VÀ
DANH PHÁP

Quan sát bảng 16.1 cho
biết cách xác định mạch
carbon chính và thứ tự của
các nguyên tử carbon trong
phân tử alcohol.

Cách đánh số thứ tự mạch Cacbon như sau:
• Chọn mạch Carbon dài nhất có chứa nhóm -OH làm mạch chính.
• Khi alcohol có mạch Carbon no đánh số thứ tự sao cho số chỉ vị trí
nhóm -OH là nhỏ nhất.
• Khi dẫn xuất có chứa liên kết bội, ưu tiên số chỉ liên kết bội là nhỏ
nhất.
• Dẫn xuất halogen có đồng phân vị trí nhóm thế halogen, đồng phân
mạch carbon. Đối với dẫn xuất halogen không no có thêm đồng
phân vị trí liên kết đôi, liên kết ba.

Phiếu học tập
1. Viết các đồng phân cấu tạo của các alcohol có công thức
phân tử C4H10O, nghiên cứu SGK gọi tên theo danh pháp
thông thường, thay thế?
.................................................................................................
.................................................................................................
2. Tìm hiểu alcohol có những đồng phân cấu tạo nào?
.................................................................................................
.................................................................................................

Đáp án
1.

2.
Đồng phân

CH3CH2CH2CH2OH

Danh pháp
Butan–1–ol

CH3CH2CH(OH)CH3 Butan–2–ol
(CH3)2CHCH2OH

2-methylpropan-1-ol

(CH3)3C-OH

2-methylpropan-2-ol

 Alcohol có các loại đồng phân:
• Đồng phân về mạch Carbon.
• Đồng phân về vị trí nhóm –OH.

Kết luận
 Các alcohol no đơn chức mạch hở có các loại đồng phân:
• Đồng phân về mạch Carbon (alcohol có 4 nguyên tử
Carbon trở lên).
• Đồng phân về vị trí nhóm –OH (alcohol có 3 nguyên tử
Carbon trở lên).

Còn nữa….
Có đủ bộ word và powerpoint cả năm tất cả các bài
môn: Hóa học 11 Chân trời sáng tạo
https://tailieugiaovien.edu.vn/lesson/powerpoint-hoa-1
1-chan-troi-sang-tao-h/