ĐỌC MỞ RỘNG THEO THỂ LOẠI:

ÂM MƯU
VÀ TÌNH YÊU

(Trích)

Si-le (Sile/ Schiller)

HOẠT ĐỘNG
KHỞI ĐỘNG

Hãy kể tên một
số vở kịch mà em
biết? Điều gì
khiến em thích
thú với vở kịch
đó?

HOẠT ĐỘNG
HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

MỤC TIÊU BÀI HỌC
Kiến

 - Nhận biết và phân tích được một số yếu tố của kịch như: xung đột,

t
h hành động, lời thoại, nhân vật, cốt truyện, hiệu ứng thanh lọc.
ứ
- Phân tích được các chi tiết tiêu biểu, đề tài, câu chuyện, sự kiện, nhân
c
vật và mối quan hệ của chúng trong tính chỉnh thể của tác phẩm; nhận
xét được những chi tiết quan trọng trong việc thể hiện nội dung văn bản
kịch.
 - Phân tích và đánh giá được chủ đề, tư tưởng, thông điệp mà tác giả
muốn gửi đến người đọc thông qua hình thức nghệ thuật của tác phẩm;
phân biệt chủ đề chính, chủ đề phụ trong một văm bản có nhiều chủ đề.

MỤC TIÊU BÀI HỌC
Năng

2.1 Năng lực chung

l - Phát triển năng lực tự chủ và tự học, năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo thông qua hoạt động

ựđọc, năng lục hợp tác thông qua hoạt động làm việc nhóm
c
2.2 Năng lực đặc thù

 - Nhận biết và phân tích được một số yếu tố của kịch như: xung đột, hành động, lời thoại, nhân vật,
cốt truyện, hiệu ứng thanh lọc.
 - Phân tích được các chi tiết tiêu biểu, đề tài, câu chuyện, sự kiện, nhân vật và mối quan hệ của
chúng trong tính chỉnh thể của tác phẩm; nhận xét được những chi tiết quan trọng trong việc thể
hiện nội dung văn bản kịch.
 - Phân tích và đánh giá được chủ đề, tư tưởng, thông điệp mà tác giả muốn gửi đến người đọc thông
qua hình thức nghệ thuật của tác phẩm; phân biệt chủ đề chính, chủ đề phụ trong một văm bản có
nhiều chủ đề.

MỤC TIÊU BÀI HỌC
Phẩm

c
h - Trân trọng lẽ sống cao đẹp; có ý thức suy nghĩ và thể hiện
ấ chủ kiến trước các vấn đề của đời sống.
t

II. Tìm
hiểu chung

1. Tác giả
-Là tác phẩm mẫu mực
về nghệ thuật bi kịch n
gười Đức. Đoạn trích th
uộc Hồi I – Cảnh 1 và
Hồi II – Cảnh 2, tác ph
ẩm Âm mưu và tình yê
u thể hiện hành động đấ
u tranh bảo vệ tình yêu
của Phéc-đi-năng và Lu
y-dơ.
-Tóm tắt: SGK/129.

II.
KHÁM PHÁ
VĂN BẢN

Nhiệm vụ 1: Tìm hiểu hành động nhân vật, xung đột kịch

GV yêu cầu nhóm HS (4-6 em) thảo luận và
trả lời câu hỏi số 1 trong SGK/133

Câu 1

Bảng a. Những hành động giải bày, khẳng định tình yêu của Luy-dơ trong Hồi 1
– Cảnh 1

Tình huống nảy sinh xung đột

Hành động của Luy-dơ

1.Luy-dơ từ nhà thờ về nhà, ông Min-le
không hài lòng khi biết Luy-dơ chưa thể
quên Phéc-đi-năng.

Hồn nhiên bộc lộ nỗi nhớ và mong mỏi
được gặp Phéc-đi-năng.

2.Ông Min-le dung tình cha con và lời lẽ
thiết tha để thuyết phục Luy-dơ phải quên
hẳn Phéc-đi-năng, tránh một kết cuộc
không tốt.

Hồn nhiên bảo vệ tình yêu của mình với
Phéc-đi-năng và cầu mong cha hiểu cho
lòng mình; có lúc nàng đồng nhất tình yêu
với những gì tốt đẹp nhất mà Chúa có thể
ban tặng.

3.Luy-dơ dần chìm đắm vào đời sống nội
tâm

Mỗi lúc một chìm sâu vào đời sống nội tâm
với hình ảnh tiếng nói tưởng tượng.

Câu 1

Bảng b. Những hành xoay quanh cuộc đáu tranh bảo vệ tình yêu và danh dự của
Phéc-đi-năng trong Hồi II – Cảnh 2

Tình huống nảy sinh xung đột

Hành động của Phéc-đi-năng

1.Luy-dơ bị đau đớn, ngã ngất bởi sự nhục mạ của
Van-te.

Phéc-đi-năng lao đến che chở cho Luy-dơ và tỏ rõ sự
căm giận đối với cha mình.

2.Luy-dơ và ông bà Min-le bị Tể tướng Van-te uy
hiếp, nhục mạ, hô hào nhân viên pháp đình bắt trói,
tống giam, treo lên giá nhục hình,…

Phéc-đi-năng kháng cự lệnh của Tể tướng, đâm bị
thương nhân viên pháp đình; tuyên bố kháng cự đến
cùng và làm mọi cách bảo vệ Luy-dơ; ba lần nêu câu
hỏi vừa cầu xin vừa thách thức: “cha vẫn cương
quyết không chuyển chăng?”.

3.Van-te vẫn “cương quyết không chuyển”.

Phéc-đi-năng tuyên bố sẽ dung đến phương kế của
loài ma quỷ: tố giác bí mật tội ác của Tể tướng cho cả
thành phố biết.

Nhận xét

-Ở bảng a, những hành động giải bày, khẳng định tình yêu của Luy-dơ cho
thấy nàng là một hiện thân của một tình yêu rấ mực trong sáng, tha
thiết, chân thành. Điều đặc biệt là Luy-dơ trước sau vẫn tỏ ra thánh
thiện, kính Chúa, thương yêu cha mẹ và yêu Phéc-đi-năng với tất cả
trái tim trinh nữ.
-Ở bảng b, những hành động xoay quanh cuộc đấu tranh bảo vệ tình yêu và
danh dự của Phéc-đi-năng cho thấy chàng là một chàng sĩ quan cương
nghị, trọng danh dự, sẵn sang làm tất cả để bảo vệ tình yêu và công lí.
Mâu thuẫn – xung đột kịch: Xung đột giữa người cha – viên tể tướng, là điển
hình của tầng lớp quý tộc phong kiến già cỗi, tàn bạo, đề cao địa vị và
quyền lực >< người con – Phéc-đi-năng, là điển hình cho tầng lớp quý tộc
và tư sản tiến bộ, giàu lí tưởng, trung thực.

Đây là xung đột giữa cái ác và cái thiện, cao hơn là xung đột gi ữa ý thức
hệ phong kiến lỗi thời, trì trệ với ý thức hệ của các lực lượng tiên ti ến
trong thế kỉ ánh sáng.

Nhiệm vụ 2: Tìm hiểu chủ đề và xung đột kịch

GV yêu cầu HS trả lời câu hỏi số 2
SGK/134 bằng hình thức cá nhân.

Câu 2
Nhan đề Âm mưu và tình yêu
thâu tóm chủ đề của
vở kịch. Chủ đề này
bao gồm hai chủ đề
nhỏ: chủ đề “âm mưu”
và chủ đề “tình yêu”.
Trong vở kịch, hai chủ
đề nhỏ này gắn liền
và bổ sung cho nhau;
song, tùy theo các tổ
chức kịch bản và ý đồ
nghệ thuật của tác
giả, hai chủ đề nêu
trên được thể hiện
trong các hồi, các cảnh
với mức độ đậm nhạt
khác nhau.

Trong Âm mưu và tình yêu,
Hồi I – Cảnh 1 (trích)
tập trung vào chủ đề
tình yêu; Hồi II –
Cảnh 2 (trích) thể
hiện cả chủ đề “tình
yêu” và chủ đề “âm
mưu”: âm mưu hủy
hoại tình yêu, còn
tình yêu thì bất khuất
trước âm mưu. Đó là
sự khác nhau trong
cách triển khai chủ
đề. Các chủ đề dù
khác nhau nhưng vẫn
liên hệ mật thiết
trong quan hệ nhân

Chủ đề ở Hồi I – Cảnh
1 chuẩn bị cho
chủ đề ở Hồi II
– Cảnh 2. Tình
yêu được thể
hiện ở Hồi 1 –
Cảnh 1 càng tr
ong sáng, tha t
hiết, chân thàn
h thì âm mưu
ở Hồi II – Cảnh
2 càng bỉ ổi, xu
ng đột phát tri
ển càng gay
gắt,
căng
thẳng,...

Nhiệm vụ 3: Phân tích một số yếu tố của bi kịch: nhân vật, lời thoại,
xung đột, sự kiện,...

GV yêu -GV chia lớp thành 4 nhóm, thảo
luận thực hiện nhiệm vụ theo nhóm:
+Nhóm 1: câu 3 trong SGK/134
+Nhóm 2: câu 4 trong SGK/134
+Nhóm 3: câu 5 trong SGK/134
+Nhóm 4: câu 6 trong SGK/134

Lưu ý câu 6
Cần thực hiện các thao tác
sau:
1.Nắm vững đặc điểm của
nhân vật bi kịch tro
ng phần Tri thức N
gữ văn
2.Đọc lại tóm tắt tác phẩm,
lưu ý kết cuộc tron
g câu chuyện kịch
3.Đọc lại VB kịch ở hai hồi
(trích) và suy nghĩ
cách trả lời câu hỏi.

Tùy góc nhìn và nội
dung của từng
hồi, cảnh mà
bạn có thể chọn
nhân vật và
chứng
minh
nhân vật mang
đặc điểm rõ
nhất của nhân
vật bi kịch là
Luy-dơ (Hồi I)
hoặc Phéc-đinăng (Hồi II).
Tuy nhiên, nhân
vật tiêu biểu
nhất cho tính
chất bi kịch vẫn

HS dựa vào các đặc điểm
sau để giải thích
ý kiến:
-Có bản chất tốt đẹp,
khát vọng vươn
lên và thách thức
số phận.
-Có những nhược điểm
trong hành xử
hoặc sai lầm
trong đánh giá.
-Kết cuộc phải trả giá
đắt, thậm chí
bằng cả cuộc đời
mình và những gì
mình trân trọng
(dựa vào kết

Câu 3
-Phéc-đi-năng (hiện thân cho cái cao cả) có những nét tính cách nổi bật như: có
tình yêu mãnh liệt, chân thành; trọng danh dự; có ý chí đấu tranh; quyết
liệt bảo vệ tình yêu và sự công bằng;...Những nét tính cách ấy được thể
hiện qua việc Phéc-đi-năng cãi lại, thậm chí muốn cầm kiếm lên chiến đấu
với cha để bảo vệ và cứu người chàng yêu. Tính cách của thiếu tá Phéc-đinăng xung khắc mạnh mẽ với tính cách của tể tướng Phôn Van-te
-Tể tướng Phôn Van-te (hiện thân cho cái thấp kém), có thể chỉ ra một số nét
tính cách như: có âm mưu đen tối, ích kỉ, đê hèn; hành động, nói năng
ngang ngược, ngạo mạn; để đạt được mục đích riêng, sẵn sàng chà
đạp, xúc phạm nhân cách của người khác,... tính cách của tể tướng
Phôn Van-te xung khắc mạnh mẽ với tính cách của Phéc-đi-năng
=> Nguyên nhân dẫn đến xung đột giữa hai nhân vật là người cha – Phôn Van-te
ngăn cấm và châm biếm tình yêu của người con – Phéc-đi-năng.

Câu 4
-Nhân vật Luy-dơ hiện lên trong vở kịch với những nét tính cách nổi bật: yêu
Phéc-đi-năng tha thiết; có niềm tin mãnh liệt vào tình yêu, người yêu; có
tâm hồn thánh thiện, một lòng tin yêu cha mẹ và kính Chúa; số phận ngang
trái, bị tể tướng – cha của người yêu đối xử thô bạo, tàn độc,…
-Diễn biến tâm lí của Luy-dơ tinh tế và phức tạp vì hiểu được số phận và
tình yêu ngang trái trong hoàn cảnh oái ăm. Điều này được tác giả thể
hiện qua cử chỉ, hành vi và qua đối thoại, độc thoại của Luy-dơ.
=> Qua diễn biến tâm lí, ngôn ngữ đối thoại, cử chỉ và hành động của Luy-dơ
cho thấy cô là người thuộc phái yếu trong xã hội, là người yếu đuối và
nhu nhược nhưng vẫn luôn giữ tình yêu thủy chung với Phéc-đi-năng.

Câu 5

-Ngôn ngữ kịch chủ yếu là ngôn ngữ (đối thoại, độc thoại,…) của nhân vật, là
ngôn ngữ biểu đạt hành động (bên trong và bên ngoài), kết hợp một cách
chọn lọc với các chỉ dẫn sân khấu (của tác giả). Ngôn ngữ kịch trong Âm
mưu và tình yêu cũng mang những đặc điểm trên nhưng đặc biệt giàu kịch
tính, tạo tương tác qua lại và dẫn dắt xung đột kịch phát triển mau lẹ, hợp
-Chẳng lí.
hạn ở Hồi I – Cảnh 1, trên sân khấu xuất hiện 3 nhân vật, có cả bà Mile và Luy-dơ nhằm tập trung thể hiện sự bất công sâu sắc giữa hai cha
con. Trong đó, các lời thoại của ông Mi-le thường ngắn và có vai trò t ạo
cơ hội để Luy-dơ giãi bày tâm tình sâu kín cũng như quan niệm về tình
yêu của mình, đồng thời tự bênh vực cho tình yêu ấy. Ngôn ngữ kịch
dù vẫn thể hiện mâu thuẫn xung đột cần có, báo hiệu về một kết cuộc
ngang trái, song vẫn thấm đẫm tính trữ tình. Đến Hồi II – Cảnh 2, ngôn
ngữ đối thoại của các nhân vật lại khác hẳn: đó đúng là một cuộc đấu
khẩu dựa trên sự va đập quyết liệt trong tính cách của hai cha con
Van-te và Phéc-đi-năng.

Câu 5
=> Điều đó cho thấy sự đa dạng, linh hoạt trong cách xây
dựng ngôn ngữ kịch của tác giả: hai kiểu kịch tính
khác nhau được thể hiện bằng ngôn ngữ kịch mang
đặc điểm, tính chất khác nhau.

Câu 6
Trong văn bản trên, nhân vật Thiếu tá Phéc-đi-năng là
nhân vật mang đặc điểm rõ nhất của nhân vật bi kịch.
Thông qua tình huống truyện, có thể thấy Phéc-đinăng là nhân vật có xuất thân quyền quý, chàng đã
dung cảm và ngoan cuồng chống lại bạo quyền vì khát
vọng tự do và hạnh phúc. Nhân vật này sẵn sàng hi
sinh cả bản thân mình, thà chết cùng người mình yêu
chứ không chịu khuất phục trước sự ngăn cấm của
người cha.

Câu 7
-Bi kịch là thể loại kịch tập trung khai thác những xung đột gay gắt
giữa những khát vọng cao đẹp của con người với tình thế bi
đát của thực tại, dẫn tới sự thảm bại hay cái chết của nhân
vật.
→ Trong Âm mưu và tình yêu, bi kịch giữa khát vọng cao đẹp của
con người chính là khát vọng được yêu, được bên cạnh người
mình yêu của Phéc-đi-năng và Luy-đơ >< tình thế bi đát của
thực tại: sự ngăn cấm của người cha Tể tưởng vì cho rằng
tình yêu của họ là không cân xứng, không môn đăng hộ đối.
-Xung đột bi kịch: Phéc-đi-năng sẵn sàng tự tay giết chết người
mình yêu và tự sát hoặc đâm vào tể tướng chỉ để đấu tranh
cho tình yêu chân chính của mình. Trước bạo quyền của
người cha, Phéc-đi-năng vẫn một mực chống trả, đấu tranh để
đòi lại tự do và hạnh phúc của mình. Bạo quyền đã bị đánh

HOẠT ĐỘNG
LUYỆN TẬP VẬN DỤNG

Nội dung: HS thực hiện theo
nhóm (tại nhà) thực hiệ
n vẽ sơ đồ tư duy về đặc
trưng thể loại bi kịch đư
ợc thể hiện qua văn bản
Âm mưu và tình yêu.