Lý luận tác khúc ( LLsáng tác ca khúc).
( Nguồn: http://giaoan.violet.vn/present/show/entry_id/2230409 ).

Bài 1: Nội dung và hình thức
Ca khúc là loại hình phổ biến trong đời sống âm nhạc của nước ta. Để bạn đọc hiểu thêm những vấn đề về nội dung, hình thức, âm nhạc, ca từ... cấu tạo nên ca khúc và nhất là để phần nào giúp cho những người đã, đang hoặc bước đầu sáng tác ca khúc có thêm tư liệu để tham khảo, Giai Điệu Xanh xin giới thiệu 5 bài viết về "Lý luận tác khúc" của Gs. nhạc sĩ Tô Vũ.
I. Bệnh hình thức
Cách đây chừng mươi năm, khi một tạp chí bắt đầu đăng một vài bài ca “cải cách”, đương thời có những nhà phê bình “âm nhạc” đã không tiếc lời chế giễu mấy nhạc sĩ trẻ kia chỉ vì cái tội lớn là đã, không biết hữu tình hay vô ý, dám viết ra những câu nhạc không “cân phương”.
Lại đến cái hồi “đảo chính Nhật”, Ban kiểm duyệt âm nhạc ở Hà Nội đã cương quyết “trả về” một số những bài ca ái quốc cũng vì cái lý do tối cao và độc nhất là nhân viên kiểm duyệt nọ không tìm thấy trong mấy tác phẩm gửi đến xin phép xuất bản những “câu”, những “vế” vuông vắn, đều đặn như ý họ muốn.
Tôi nhắc lại mấy câu chuyện cũ để có dịp liên hệ tới một căn bệnh còn thấy trong đầu óc một số người, những người làm công tác âm nhạc: bệnh tôn sùng hình thức, coi hình thức là nhất, nếu chưa phải là tất cả. Bàn tới tác phẩm và tác giả chỉ thấy họ khen: “Tác giả X… kia vừa mới viết xong một “đại hợp xướng” năm bè có những “ắc-co”  thật “tối tân”…, hoặc chê: “Bài hát nọ gọi là “trường ca” thì không ổn mà liệt vào “nhạc sân khấu” cũng không xuôi, thật chẳng hiểu nó là cái gì!”….
II. Nội dung là chính, hình thức là phụ
Sự thật, giá trị mỗi tác phẩm nghệ thuật (trong đó có tác phẩm âm nhạc) không phải chỉ là vấn đề kỹ xảo hay hình thức mà bao giờ cốt yếu cũng do chất lượng của nội dung.
Có thể ví một cách thiết thực: nội dung là cơm ăn mà hình thức là cái bát đưa lên miệng. Giả sử bắt buộc người ta phải chọn một đường: hoặc ăn cơm gạo tám sốt dẻo xới vào bát đàn hoặc ăn cơm gạo mốc thiu đựng trong bát kiểu, chắc chắn là ai cũng nghĩ: ăn cơm gạo tám sốt dẻo dù xới vào bát đàn cũng vẫn thú hơn là bưng cái bát kiểu mà cơm bên trong thì vừa nguội lại vừa hôi. Chúng ta tha thứ hoặc tạm ưng chịu những tác phẩm nội dung tương đối đúng đắn nhưng hình thức còn vụng về. Trái lại, ta cương quyết gạt bỏ, tẩy trừ những sản phẩm thiu thối che đậy bằng cái vỏ hình thức chải chuốt mỹ miều.
Như vậy liên hệ tới vấn đề sáng tác (hay phê bình) âm nhạc, câu hỏi đầu tiên cần đặt ra là: Nội dung tác phẩm hiện thực hay viển vông, sâu sắc hay nông nổi, có tác dụng động viên, giáo dục quần chúng không, hay trái lại, đầu độc ru ngủ quần chúng?
Nội dung là chính, hình thức là phụ, đó là nguyên tắc thứ nhất.
Nhưng nói thế phải chăng là chúng ta chỉ thừa nhận có giá trị của nội dung mà phủ nhận (hay coi thường) giá trị của hình thức? Cũng nhất định không. Trong phạm vi nghệ thuật (cũng như trong bất cứ một phạm vi nào khác), hình thức có giá trị của hình thức. Tầm quan trọng của nó nếu có phải nhường bước một cái gì thì cái đó chỉ có thể là tầm quan trọng ưu tiên của nội dung. Nếu ta đồng ý là ăn cơm có bát xới tiện hơn là ăn bốc, mà ăn cơm bát kiểu thích hơn ăn xới bát đàn, thì chúng ta sẽ quan niệm hình thức là một thứ gì phụ thuộc, nhưng là một thứ phụ thuộc cần thiết để đưa dẫn tô điểm nội dung, làm tăng hiệu lực truyền cảm của nội dung. Nó hiển nhiên là một thứ yếu tố cần kể tới khi định giá một tác phẩm nghệ thuật.
Nhận định như thế còn vạch cho ta một thái độ với cái khuynh hướng ngược lại với bệnh hình thức nói trên: đó là cái hướng “tả khuynh” của một số bạn trẻ quan niệm gạt bỏ hẳn vấn đề hình thức, hầu coi như không cần thiết, không đáng để tâm. Chúng ta hiểu và có thiện cảm phần nào với ý muốn (đáng quý) của những người thành thực mong mở rộng phạm vi sáng tác nhạc tới cả những đối tượng chưa nắm vững được kiến thức đại cương về nhạc pháp, nhưng chúng