- Thấu kính hội tụ thường dùng có phần rìa mỏng hơn phần
giữa.
- Một chùm tia tới song song với trục chính của thấu kính
hội tụ cho chùm tia ló hội tụ tại tiêu điểm của thấu kính.
- Đường truyền của ba tia sáng đặc biệt qua thấu kính hội tụ:
+ Tia tới đến quang tâm thì tia ló tiếp tục truyền thẳng
theo phương của tia tới.
+ Tia tới song song với trục chính thì tia ló qua tiêu điểm.
+ Tia tới qua tiêu điểm thì tia ló song song với trục chính.

Bài 43. : ẢNH CỦA MỘT VẬT TẠO BỞI THẤU KÍNH HỘI TỤ
I. Đặc điểm ảnh của một vật tạo bởi thấu kính hội tụ:
1. Thí nghiệm:

Bài 43: ẢNH CỦA MỘT VẬT TẠO BỞI THẤU KÍNH HỘI TỤ
I. Đặc điểm ảnh của một vật tạo bởi thấu kính hội tụ:
1. Thí nghiệm:
a. Đặt vật ngoài khoảng tiêu cự:
Đặt vật ở rất xa thấu kính:

F

F





f

f

- Ảnh thật hay ảnh ảo? Cùng chiều hay ngược chiều với vật?

 Ảnh thật ngược chiều với vật, nhỏ hơn vật, nằm tại tiêu điểm
thấu kính

Bài 43: ẢNH CỦA MỘT VẬT TẠO BỞI THẤU KÍNH HỘI TỤ
I. Đặc điểm ảnh của một vật tạo bởi thấu kính hội tụ:
1. Thí nghiệm:
a. Đặt vật ngoài khoảng tiêu cự:
Đặt vật cách thấu kính một khoảng d > 2f:

f

F

F





f

0

d > 2f

 Ảnh thật, ngược chiều với vật, nhỏ hơn vật

Bài 43: ẢNH CỦA MỘT VẬT TẠO BỞI THẤU KÍNH HỘI TỤ
I. Đặc điểm ảnh của một vật tạo bởi thấu kính hội tụ:
1. Thí nghiệm:
a. Đặt vật ngoài khoảng tiêu cự:
- Dịch chuyển vật lại gần thấu kính cách thấu
kính một khoảng f < d < 2f

f

F

F





f

 Ảnh thật, ngược chiều với vật, lớn hơn vật

Bài 43: ẢNH CỦA MỘT VẬT TẠO BỞI THẤU KÍNH HỘI TỤ
I. Đặc điểm ảnh của một vật tạo bởi thấu kính hội tụ:
1. Thí nghiệm:
a. Đặt vật ngoài khoảng tiêu cự:
b. Đặt vật trong khoảng tiêu cự:
- Dịch chuyển vật lại gần thấu kính cách thấu
kính một khoảng d < f:

F

F


f

d



 Ảnh không hứng được trên màn, ảnh này là ảnh ảo cùng
chiều với vật và lớn hơn vật

Bài 43: ẢNH CỦA MỘT VẬT TẠO BỞI THẤU KÍNH HỘI TỤ
I. Đặc điểm ảnh của một vật tạo bởi thấu kính hội tụ:
1. Thí nghiệm:
2. Nhận xét:
Kết quả
Vật đặt
Ngoài
khoảng
tiêu cự

Trong
khoảng
tiêu cự

Khoảng
cách vật
đến TK (d)

Ảnh thật
hay ảo

Cùng chiều
hay ngược
chiều với
vật

Lớn hơn
hay nhỏ
hơn vật
Nhỏ hơn
vật (Tại F')
Nhỏ hơn
vật
Lớn hơn
vật
Lớn hơn
vật

1

Vật ở rất
xa TK

Ảnh thật

2

d > 2f

Ảnh thật

3

f < d < 2f

Ảnh thật

Ngược
chiều
Ngược
chiều
Ngược
chiều

4

d
Ảnh ảo

Cùng chiều

CHÚ Ý
- Một điểm sáng S nằm trên trục chính của thấu kính
hội tụ, ở rất xa thấu kính cho ảnh nằm tại tiêu điểm
của thấu kính hội tụ
- Vật vuông góc với trục chính cho ảnh cũng vuông
góc với trục chính
- Khi vật cách TKHT 1 khoảng d=2f cho ảnh thật,
ngược chiều và có độ lớn bằng vật
- Khoảng cách từ vật đến TK là d (OA)
- Khoảng cách từ ảnh đến TK là d'(OA')
- Khoảng tiêu cự của TK là f =OF=OF'
- Chiều cao của vật là h(AB)
- Chiều cao của ảnh là h' (A'B')

Đặc điểm ảnh của một vật tạo bởi
THẤU KÍNH HỘI TỤ

Đặt vật ngoài khoảng
tiêu cự (d > f)

Vật ở rất
xa thấu kính

ảnh nhỏ hơn vật có
vị trí tai F:d' = f

d > 2f

Đặt vật trong khoảng
tiêu cự (d < f)

f
d =2f
* Ảnh ảo
* Cùng chiều
* Lớn hơn vật

ảnh nhỏ
hơn vật

Ảnh thật ngược chiều so với
vật

ảnh to
hơn vật

ảnh to
bằng vật

Bài 43 – TIẾT 54 ẢNH CỦA MỘT VẬT TẠO BỞI THẤU KÍNH HỘI TỤ

I. Đặc điểm ảnh của một vật tạo bởi thấu kính hội tụ:
II. Cách dựng ảnh:
1. Dựng ảnh của một điểm sáng S tạo bởi thấu kính hội tụ:

S.

S.

I

I
F'

F'
F

F

0
S'

0
K

S'

 Từ S dựng 2 trong 3 tia đặc biệt đến TK, giao điểm 2 tia ló S/ là
ảnh của S

Bài 43: ẢNH CỦA MỘT VẬT TẠO BỞI THẤU KÍNH HỘI TỤ
I. Đặc điểm ảnh của một vật tạo bởi thấu kính hội tụ:
II. Cách dựng ảnh:
1. Dựng ảnh của một điểm sáng S tạo bởi thấu kính hội tụ:
2. Dựng ảnh của một vật sáng AB tạo bởi thấu kính hội tụ:
a. Trường hợp 1: Vật đặt ngoài khoảng tiêu cự (d > f)
B

A

F



O


F/

A/
B/

 Dựng ảnh B/ của B (tương tự S' của S) rồi hạ đường vuông góc với
trục chính tại A/ , A /B/ là ảnh tạo bởi vật AB

b. Trường hợp 2: Vật đặt trong khoảng tiêu cự (d < f)
B'

B

A'


F

A

O

F

/

 Ảnh A /B/ là ảnh ảo, cùng chiều và lớn hơn vật



Cách dựng ảnh
Dựng ảnh của một điểm sáng
(ngoài trục chính d > f)

+ Vẽ 2 tia tới đặc biệt
® dựng 2 tia ló tương ứng
® giao điểm của 2 tia ló là ảnh
của điểm sáng.

Dựng ảnh của một vật sáng
AB
+ A  trục chính
+ AB  trục chính

+ Dựng ảnh của điểm B.
+ Từ B' dựng B'A'  trục
chính

Bài 43: ẢNH CỦA MỘT VẬT TẠO BỞI THẤU KÍNH HỘI TỤ
I. Đặc điểm ảnh của một vật tạo bởi thấu kính hội tụ:
B
II. Cách dựng ảnh:
I
III. Vận dụng: Tổng kết
C6.
F' A'
AB = h = 1cm
A
F 0
OA = d = 36cm
OF=OF'= f = 12cm
B'
A'B' = h'=? cm
OAB aOA ' B '
Mà OI = AB; A'F'=A'O-OF'

AB AO
1
36
 '  ' ' '
' '
A B AO
A B AO
OIF ' aA ' B ' F '

OI
OF '

A' B' A' F '

(1)

1
12
 '
(2)
'
'
AB
A O  12
36
12
(1); (2) 

A' O A' O  12

ÞA'O = 18cm , A'B' = h' = 0,5cm

B'
C6.
AB = h = 1cm
OA = d = 8cm
OF=OF'= f = 12cm
A'B' = h'=? cm

OAB aOA ' B '

OIF ' aA ' B ' F '


B

A'

AB AO
1
8
 ' ' '  ' ' '
AB A
O
A B AO
AO

OI
OF '

A' B ' A' F '

Mà OI = AB; A'F'=A'O+OF'

I

F

A

O

F'

(1)

1
12
 '
(2)
'
'
AB
A O  12
8
12
(1);(2) 

A ' O A ' O  12

ÞA'O = 24cm , A'B' = h' = 3cm

HƯỚNG DẪN HỌC TẬP:
* Đối với bài học ở tiết học này:
- Học thuộc ghi nhớ của bài
- Làm các bài tập 42-43.1 đến 42-43.4 SBT trang 50; 51
* Đối với bài học ở tiết học tiếp theo:
- Nghiên cứu trước bài :Thấu kính phân kỳ;Ảnh của một vật tạo
bởi thấu kính phân kì
- Lưu ý: xem thấu kính phân kỳ khác thấu kính hội tụ ở những
điểm nào?