CHỦ ĐỀ:
THẤU KÍNH PHÂN KÌ (TKPK) và
ẢNH CỦA MỘT VẬT TẠO BỞI TKPK
Gồm 2 bài :
. Bài 44 trang 119 SGK
. Bài 45 trang 122 SGK
Chủ đề: THẤU KÍNH PHÂN KÌ- ẢNH TẠO BỞI THẤU KÍNH PHÂN KÌ
I - Thấu kính phân kì
1. Đặc điểm.
- Thấu kính phân kì có phần rìa dày hơn phần giữa.
- Chùm tia tới song song cho chùm tia ló phân kì..
- Kí hiệu:
Chủ đề: THẤU KÍNH PHÂN KÌ- ẢNH TẠO BỞI THẤU KÍNH PHÂN KÌ
I - Thấu kính phân kì
1. Đặc điểm.
- Thấu kính phân kì có phần rìa dày hơn phần giữa.
- Chùm tia tới song song cho chùm tia ló phân kì..
- Kí hiệu:
2. Các yếu tố quang học.
a. Trục chính.
O
b. Quang tâm.
- Giao của trục chính và thấu kính
- Tia tới qua quang tâm, tia ló truyền thẳng theo phương của tia tới.
c. Tiêu điểm.
- Tia tới song song với trục chính, tia ló kéo dài cắt trục chính tại tiêu điểm.
- Hai tiêu điểm đối xứng nhau qua quang tâm O.
d. Tiêu cự.
f = OF = OF’
I - Thấu kính phân kì
II - Ảnh tạo bởi thấu kính phân kì
1. Đặc điểm của ảnh tạo bởi TKPK
2. Cách vẽ ảnh:
H
Là ảnh ảo, cùng chiều và nhỏ hơn vật luôn nằm trong khoảng tiêu cự
B’
A’
Chủ đề: THẤU KÍNH PHÂN KÌ- ẢNH TẠO BỞI THẤU KÍNH PHÂN KÌ
F’
F
.
O
B
A
Từ B ta vẽ 2 tia sáng:
.Tia qua quang tâm thì tia ló truyền thẳng
.Tia có đường kéo dài qua F’ thì tia ló song song trực chính
.Ta kéo tia ló song song ngược về sau gặp tia thứ nhất ở đâu thì đó là ảnh của vật.
Chủ đề: THẤU KÍNH PHÂN KÌ- ẢNH TẠO BỞI THẤU KÍNH PHÂN KÌ
Bài tập áp dụng:
Cho vật AB cao 2 cm đặt cách TKPK 12 cm, thấu kính có tiêu cự 15 cm .
Vẽ ảnh A’B’ của AB qua thấu kính.
Hỏi ảnh A’B’ cao bao nhiêu?
Hỏi ảnh A’B’ cách thấu kính bao nhiêu?
H
B’
A’
Chủ đề: THẤU KÍNH PHÂN KÌ- ẢNH TẠO BỞI THẤU KÍNH PHÂN KÌ
F’
F
.
O
B
A
AB = 2 cm
OF = 15 cm
OA = 12 cm

Vẽ ảnh A’B’
A’B’ = ?
OA’ = ?
Cho biết
a) Vẽ ảnh A’B’
H
B’
A’
Chủ đề: THẤU KÍNH PHÂN KÌ- ẢNH TẠO BỞI THẤU KÍNH PHÂN KÌ
F’
F
.
O
B
A
b)Ta có OHF’ ~ ABF’ ( g-g)
 
 
 
Mà A’B’= OH =1,1 (cm)
H
B’
A’
Chủ đề: THẤU KÍNH PHÂN KÌ- ẢNH TẠO BỞI THẤU KÍNH PHÂN KÌ
F’
F
.
O
B
A
c)Ta có OA’B’ ~ OAB ( g-g)
 
 
 
Vậy ảnh A’B’ cách TK 6,6 (cm)
I - Thấu kính phân kì
1. Đặc điểm.
- Thấu kính phân kì có phần rìa dày hơn phần giữa.
- Chùm tia tới song song cho chùm tia ló phân kì..
- Kí hiệu:
2. Các yếu tố quang học.
a. Trục chính.
b. Quang tâm.
- Giao của trục chính và thấu kính
- Tia tới qua quang tâm, tia ló truyền thẳng theo phương của tia tới.
c. Tiêu điểm.
- Tia tới song song với trục chính, tia ló kéo dài cắt trục chính tại tiêu điểm.
- Hai tiêu điểm đối xứng nhau qua quang tâm O.
d. Tiêu cự.
f = OF = OF’
II - Ảnh tạo bởi thấu kính phân kì
1. Đặc điểm của ảnh tạo bởi TKPK
2. Cách vẽ ảnh
Là ảnh ảo, cùng chiều và nhỏ hơn vật luôn nằm trong khoảng tiêu cự
Chủ đề: THẤU KÍNH PHÂN KÌ- ẢNH TẠO BỞI THẤU KÍNH PHÂN KÌ
O
Từ B ta vẽ 2 tia sáng:
.Tia qua quang tâm thì tia ló truyền thẳng
.Tia có đường kéo dài qua F’ thì tia ló song song trực chính
.Ta kéo tia ló song song ngược về sau gặp tia thứ nhất ở đâu thì đó là ảnh của vật.
Bài tập áp dụng:
Cho vật AB cao 2 cm đặt cách TKPK 12 cm, thấu kính có tiêu cự 15 cm .
Vẽ ảnh A’B’ của AB qua thấu kính.
Hỏi ảnh A’B’ cao bao nhiêu?
Hỏi ảnh A’B’ cách thấu kính bao nhiêu?
Chừa khoảng 10 dòng để vẽ hình
Các em tự luyện các bài tập dạng 2 trang 72 trong “Đề cương ôn tập HKII ”
Trường THCS NGUYỄN THÁI BÌNH
Buổi học Online đến đây kết thúc
Môn Vật lý 9
Thầy Nguyễn Đức Thắng
Hẹn gặp lại các bạn vào tuần sau