Bài 42: Ảnh hưởng của
ánh sáng lên đời sống
sinh vật
Nguyễn Đăng Ngọc Hà
Từ Thị Thúy Hòa

Nội dung bài học
Ảnh hưởng của ánh sáng lên
đời sống thực vật
Ảnh hưởng của ánh sáng
lê đời sống thực vật

01

Ảnh hưởng của ánh sáng
lên đời sống thực vật

Bạn có nhận xét gì về hình thái của cây( cây
thẳng hay cong về phía nào?)

=> Cây có tính hướng sáng

Cây có tính hướng sáng, ngọn cây sẽ hướng
về phía có ánh sáng mạng hơn

Hoa hướng dương
luôn hướng về phía
mặt trời

Cây lá lốt trồng nơi
có nhiều ánh sáng

Cây lá lốt trồng nơi
có ít ánh sáng

Cây thông mọc trong rừng

- Thân cao, thẳng
- Cành chỉ tập trung ở phần
ngọn, các cạnh phía dưới héo
và rụng sớm.

Cây thông mọc nơi quang đãng

- Thân thấp, nhiều cành và
tán rộng
- Ánh sáng mạnh
- Mọc nơi trống trải

 Cây mọc trong rừng ánh sáng chiếu vào cành phía trên
nhiều hơn cành phía dưới => khả năng quang hợp của lá
cành phía dưới yếu, tạo ít chất hữu cơ => héo dần và sớm
rụng..

Bảng 42.1: Ảnh hưởng của ánh sáng tới hình thái và sinh lí của cây
Những đặc
Khi cây sống trong bóng râm,
Khi cây sống nơi quang
điểm của cây
dưới tán cây khác, trong nhà…
đãng
Đặc điểm hình
thái:

- Lá
-Thân

- Thân thấp, cành nhiều

Đặc điểm sinh lí:

- Quang hợp
- Thoát

nước

- Phiến lá nhỏ, hẹp, nhạt
màu.

hơi

- Phiến lá lớn, màu sẫm
- Chiều cao bị hạn chế bởi
chiều cao của tán cây phía
trên, ít cành

Điều kiện: Ánh sáng mạnh
- Cường độ quang hợp cao - Cường độ quang hợp
yếu
- Cây điều tiết thoát hơi
nước linh hoạt

- Cây điều tiết thoát hơi

Ánh sáng ảnh hưởng đến hình thái và hoạt động
sinh lí của thực vật như: quang hợp, thoát hơi
nước... của cây.

Lá xếp ngang mộc so
le để nhận nhiều ánh
sáng

Ánh sáng ảnh hưởng đến hình thái và hoạt động
sinh lí của thực vật như: quang hợp, thoát hơi
nước... của cây.
Lá xếp nghiêng tránh
tia nắng chiếu thẳng
góc

Cây lúa: Lá xếp nghiêng
tránh nắng chiếu thẳng

Cây lá lốt: Lá xếp ngang để
nhận được nhiều ánh sáng.

Vậy sự khác nhau giữa hai cách xếp lá có ý nghĩa gì?

=> Giúp thực vật thích nghi với môi trường sống

Thực vật được chia thành 2 nhóm
chính:

Nhóm cây ưa sáng

Gồm những cây sống nơi
quang đãng, ánh sáng nhiều

Nhóm cây ưa bóng

Gồm những cây sống nơi có ánh
sáng yếu, ánh sáng tán xạ như
cây sống dưới tán của cây khác,
đặt trong nhà...

Cây ưa sáng

Cây ngô

Cây
thông
Cây
đậu xanh

Cây thanh long.

Cây ưa bóng

Cây lan Ý

Cây ráy
Cây rau càng cua

Rau diếp cá

02

Ảnh hưởng của ánh sáng
lên đời sống của động vật

Thí nghiệm
Vào đêm trăng sáng, tìm một tổ kiến và quan sát kiến bò trên
đường mòn nhờ ánh sáng mặt trăng. Đặt trên đường đi của kiến một
chiếc gương nhỏ để phản chiếu ánh sáng, sau đó theo dõi hướng bò
của kiến. Có 3 khả năng có thể xảy ra:
Sai!

A. Kiến sẽ tiếp tục bò theo hướng cũ.
B. Kiến sẽ bò theo nhiều hướng khác nhau Sai!
C. Kiến sẽ bò theo hướng ánh sáng do gương Đúng!
phản chiếu.

Điều đó chứng tỏ ánh sáng giúp dộng vật nhận biết hướn

Chim di trú

Kiến du mục

Ong tìm mật

Chim di trú

Nhờ có khả năng trên
mà động vật có thể đi rất
xa nơi ở
Kiến du mục

Ong tìm mật

-Ánh sáng ảnh hưởng đời sống động vật, tạo điều
kiện thuận tiện cho động vật nhận biết các vật và
định hướng di chuyển trong không gian
-Ánh sáng ảnh hưởng đến tập tinh hoạt động, khả
năng sinh trưởng và sinh sản của động vật

Một số loài chim thường kiếm ăn trước
lúc Mặt Trời mọc:

Bìm bịp

Gà cỏ

Một số loài chim thường kiếm ăn vào
lúc Mặt Trời mọc:

Chích chòe

Bìm bip

Khướu

Có nhiều loài thú hoạt động vào ban
ngày:

Dê

Bò

Trâu

Nhưng cũng có thú hoạt động nhiều
vào ban đêm:

Chồn

Sóc

Cáo

Hình 42.3. Thằn lằn phơi nắng vào các
thời điểm khác nhau trong ngày

Mùa xuân và mùa
hè có ngày dài
hơn ngày mùa
đông, đó cũng là
mùa sinh sản của
nhiều loài chim.

Chim''kết đôi'' vào mùa
xuân

Động vật được chia thành 2 nhóm
chính:
Nhóm động vật ưa
sáng
Gồm những động vật
hoạt động vào ban ngày

Nhóm động vật ưa tối:

gồm những động vật hoạt động
vào ban đêm, sống trong hang,
trong đất, hay ở vùng nước sâu
như đáy biển.

Động vật ưa sáng

Động vật ưa tối:

Cảm ơn các bạn
đã lắng nghe