BÀI 3
ẢNH HƯỞNG CỦA ĐỊA HÌNH
ĐỐI VỚI SỰ PHÂN
HÓA TỰ NHIÊN VÀ KHAI
THÁC KINH TẾ

1. ẢNH HƯỞNG CỦA ĐỊA HÌNH
ĐỐI VỚI SỰ PHÂN HÓA LÃNH
THỔ TỰ NHIÊN

a. Đối với khí hậu và sinh vật
b. Đối với sông ngòi và đất

Độ cao địa hình ảnh hưởng tới khí
hậu và sinh vật như thế nào?
Dưới
1000m

Khí hậu

Đai nhiệt đới gió mùa

Sinh vật

Hệ sinh thái rừng nhiệt đới ẩm lá rộng
thường xanh, rừng nhiệt đới gió mùa

Trên
1000m
đến
2600m

Khí hậu

Đai nhiệt đới gió mùa trên
núi

Sinh vật

Rừng cận nhiệt lá rộng, rừng lá kim

Trên
2600m

Khí hậu

Đai ôn đới gió mùa trên núi

Sinh vật

Thực vật ôn đới như đỗ quyên, lãnh
sam, thiết sam

Khí hậu phân hóa như thế nào giữa hai bên
sườn núi?

Đây là dãy núi nào của nước ta?

Sườn
đón gió

Sườn
khuất
gió

Mưa nhiều, sinh
vật phát triển

Mưa ít, sinh vật
nghèo nàn

Trường Sơn Đông

Trường Sơn Tây

1. ẢNH HƯỞNG CỦA ĐỊA HÌNH ĐỐI
VỚI SỰ PHÂN HÓA LÃNH THỔ TỰ
NHIÊN
a. Đối với khí hậu và sinh vật

- Theo độ cao: chia thành 3 vòng đai: nhiệt đới gió mùa, cận
nhiệt đới gió mùa trên núi, ôn đới gió mùa trên núi.
- Theo hướng sườn:
+ Ở sườn đón gió: mưa nhiều, sinh vật phát triển.
+ Ở sườn khuất gió: mưa ít, sinh vật nghèo nàn hơn.

Hướng nghiêng của địa hình ảnh hưởng như thế nào
tới hướng chảy và tốc độ dòng chảy của sông ngòi?
Khu vực Tây Bắc

Hướng chảy: Tây
Bắc – Đông Nam

Khu vực Đông
Bắc

Hướng chảy: vòng
cung

Vùng núi

Sông chảy nhanh

Vùng đồng
bằng

Sông chảy chậm và
điều hòa hơn

Sông Hậu, hay Hậu Giang, là
Vì ở khu vực Tây Bắc địa hình chủ Sông
yếu
núidài
cao,
hướng
núi
Đà
hơn
900
km,
bắt
một là
trong
hai
phân
lưu
của
sông
Tây Bắc – Đông Nam
nguồn
từ tỉnh
Vânlưu
Nam,
Mê Kông.
Phân
còn Trung
lại là
Quốc
hướng
tâyrabắc sông chảy
Tiền. theo
Mê Kông
tách
đông
rồiTiền
nhập
sông
thànhnam
sông
vàvới
sông
Hậu tại
Vì ở khu vực Đông Bắc địa hình chủ
làCampuchia.
núiThọ.
thấp, có 4
Hồng
ở Phú
lãnhyếu
thổ
Đoạn
ở Việt
Nam
527sông
km (có
TrênBắc
lãnh
thổ
Việtdài
Nam,
cánh cung lớn Sông Gâm, Ngân Sơn,
Sơn,
Đông
Triều
tài
liệuchạy
ghi 543
điểm
đầu tại
Hậu
qua km),
tỉnh An
Giang,
huyện
Mường
Tè,nhiên
tỉnh Lai
Châu,
làm ranh
giới tự
giữa
các
chảy
qua Điện
SơnThơ,
La, Hòa
tỉnh Đồng
ThápBiên,
và Cần
Bình
kết và
thúc
tại Thơ,
ngã ba
Hồng
Vĩnhvà
Long
Cần
Hậu
Đà,
huyện
Tam Long,
Nông,Trà
tỉnhVinh
Phú và
Giang
và Vĩnh
Thọ.
sông
Đàrộng
có hệ
thống
Sóc Trên
Trăng.
Đoạn
nhất
của
thủy
Sơn
La công
con điện
sôngbậc
naythang
là giữa
huyện
Cầu
suất
2.400
MW,vàLai
ChâuLong
1.200
Kè (Trà
Vinh)
huyện
MW,
1.920
MW.gần 4
Phú Hòa
(SócBình
Trăng)
khoảng
km.

Sự phân hóa đất đai theo độ cao
ở nước ta được thể hiện như thế
nào?

1

Đất phù sa

Phù sa là các thể vật liệu đất cát hay
cặn, dạng nhỏ mịn hoặc hòa tan,
được cuốn trôi theo dòng nước hoặc
lắng đọng lại ở bờ sông, bãi bồi.

Gọi tên 2
loại đất ở
hình 1 và
hình
2.
Mỗi loại
đất phù
hợp với
loại
địa
hình nào?

2

Đất Feralit

Nhóm đất đỏ vàng hay còn gọi là
nhóm đất Feralit là nhóm đất có màu
đỏ hoặc lẫn đỏ, thường xuất hiện
dưới tán rừng mưa nhiệt đới.

1. ẢNH HƯỞNG CỦA ĐỊA HÌNH ĐỐI
VỚI SỰ PHÂN HÓA LÃNH THỔ TỰ
NHIÊN
b. Đối với sông ngòi và đất

- Đối với sông ngòi:
+ Hướng nghiêng địa hình ảnh hưởng đến hướng chảy sông ngòi: theo 2
hướng chính là TB- ĐN và vòng cung.
+ Độ dốc ảnh hưởng đến tốc độ dòng chảy: ở vùng núi sông thường chảy
nhanh, vùng đồng bằng sông chảy chậm và điều hòa.
- Đối với đất: khu vực đồi núi chủ yếu là đất feralit, khu vực đồng bằng là đất
phù sa.

1.Chuyên canh cây công
nghiệp, cây ăn quả

2.Chăn nuôi gia súc

9.Khai thác và chế biến
khoáng sản
8. Phát triển du lịch

A.
THUẬN
LỢI

6. Thiên tai

3.Xây dựng cơ sở hạ tầng

4.Phát triển thủy điện

7. Phát triển giao thông
vận tải

B.
KHÓ
KHĂN

5. Phát triển lâm nghiệp

2. ẢNH HƯỞNG CỦA ĐỊA HÌNH ĐỐI
VỚI KHAI THÁC KINH TẾ
a. Đối với địa hình đồi núi
- Thuận lợi:
+ Hình thành các vùng chuyên canh cây công nghiệp, cây ăn quả, chăn
nuôi gia súc lớn và lâm nghiệp.
+ Phát triển thủy điện, khai thác và chế biến khoáng sản.
- Khó khăn: địa hình bị chia cắt gây hạn chế trong việc xây dựng cơ sở
hạ tầng, phát triển giao thông và hay xảy ra thiên tai: lũ quét, sạt lở đất…

Cây lương thực

Cây ăn quả

Thủy sản

Trung tâm kinh tế

Em hãy rút ra những thuận lợi và khó khăn của địa hình đồng bằng
đối với sự phát triển kinh tế nước ta qua những hình ảnh gợi ý
trên?

Bão

Lũ lụt

Hạn hán

2. ẢNH HƯỞNG CỦA ĐỊA HÌNH ĐỐI
VỚI KHAI THÁC KINH TẾ
b. Đối với địa hình đồng bằng
- Thuận lợi: đất phì nhiêu ở đồng bằng là vùng sản xuất lương thực, thực phẩm, cây ăn quả; phát triển thủy sản.
- Khó khăn: thiên tai: bão, lụt, hạn hán

Biển Lăng Cô

Biển Nha Trang

Em hãy
cho biết các
Biển Phan Thiết
biển sau thuộc địa
phận của tỉnh/ thành
nào của nước ta?

Biển Vũng Tàu

Biển Mỹ Khê

Biển Cần Giờ

2. ẢNH HƯỞNG CỦA ĐỊA HÌNH ĐỐI
VỚI KHAI THÁC KINH TẾ
c. Đối với địa hình bờ biển
Em hãy chỉ ra
những thuận lợi và
khó khăn trong vấn
đề phát triển kinh
tế biển ở nước ta
hiện nay?

- Thuận lợi: Phát triển du lịch
biển, nuôi trồng hải sản, xây
dựng cảng biển đặc biệt là cảng
nước sâu.
- Khó khăn: một số đoạn bờ
biển bị mài mòn, sạt lở...