Bài 39:
ANKEN
DANH PHÁP, CẤU TRÚC VÀ ĐỒNG PHÂN.
05/12/2019
1
05/12/2019
2
I- ĐỒNG ĐẲNG VÀ DANH PHÁP
1. Dãy đồng đẳng:
Dãy đồng đẳng là gì? Từ đó hãy viết dãy đồng đẳng của Metan?
Những hợp chất có thành phần phân tử hơn kém nhau một hay nhiều nhóm CH2 nhưng có tính chất hóa học tương tự nhau là những chất đồng đẳng, chúng hợp thành dãy đồng đẳng.
Dãy đồng đẳng của Metan: CH4,C2H6,C3H8,C4H10,...CnH2n+2
Dãy đồng đẳng của C2H4 C2H4,C3H6,C4H8,C5H10,...CnH2n
I- ĐỒNG ĐẲNG VÀ DANH PHÁP
1. Dãy đồng đẳng:
C2H4, C3H6, C4H8, C5H10 ,...CnH2n tạo thành dãy đồng đẳng của etilen (gọi là dãy đồng đẳng của etilen hay olefin).
CTTQ: CnH2n ( n≥2)
05/12/2019
3
05/12/2019
4
 
I- ĐỒNG ĐẲNG VÀ DANH PHÁP
05/12/2019
5
Hoạt động nhóm (2 phút): Dựa vào kiến thức đã học hãy gọi tên thay thế của ankan sau?

Tên thay thế:
I- ĐỒNG ĐẲNG VÀ DANH PHÁP
2. Danh pháp:
05/12/2019
6
Qui tắc gọi tên thay thế:
Số chỉ vị trí – Tên nhánh + Tên mạch chính + - số chỉ vị trí - en
1
2
3
4
2-metylbutan
2-metylbut-2-en
05/12/2019
7
Lưu ý:
Chọn mạch chính là mạch chứa liên kết đôi, dài nhất và có nhiều nhánh nhất.
Đánh số C mạch chính bắt đầu từ phía gần kết đôi hơn.
Số chỉ vị trí liên kết đôi ghi ngay trước đuôi -en (khi mạch chính chỉ có 2 hoặc 3 nguyên tử C thì không cần ghi).
Tên thay thế:
I- ĐỒNG ĐẲNG VÀ DANH PHÁP
2. Danh pháp:
05/12/2019
8
Phiếu học tập số 1: (3 phút)
Gọi tên thay thế của các anken sau:
CH2=CH2
CH2=CH-CH2-CH3
Đáp án:
a) CH2=CH2 Eten
b) CH2=CH-CH2-CH3 But-1-en

Tên thay thế:
I- ĐỒNG ĐẲNG VÀ DANH PHÁP
2. Danh pháp:
05/12/2019
9
II- CẤU TRÚC VÀ ĐỒNG PHÂN
 
1. Cấu trúc
05/12/2019
10
 
II- CẤU TRÚC VÀ ĐỒNG PHÂN
1. Cấu trúc
05/12/2019
11
2. Đồng phân:
Đồng phân là gì?
Đồng phân là những hợp chất có cùng công thức phân tử nhưng khác nhau về công thức cấu tạo.
II- CẤU TRÚC VÀ ĐỒNG PHÂN
1. Cấu trúc
05/12/2019
12
2. Đồng phân:
II- CẤU TRÚC VÀ ĐỒNG PHÂN
1. Cấu trúc
Dựa vào kiến thức đã học, ankan có những loại đồng phân gì?

Do ankan chỉ có liên kết đơn trong phân tử nên ankan chỉ có đồng phân về mạch C.

Giống như ankan, trong phân tử anken cũng có các liên kết đơn, tuy nhiên ngoài liên kết đơn đó thì anken còn có thêm một liên kết đôi. Vậy thì dựa vào đặc điểm đó, em hãy dự đoán anken có thể có những loại đồng phân cấu tạo nào?

Dựa vào đặc điểm cấu tạo của anken. Anken có 2 đồng phân cấu tạo:
+ Đồng phân mạch C.
+ Đồng phân vị trí nhóm chức (vị trí liên kết đôi).

05/12/2019
13
Đồng phân cấu tạo
Giống như ankan, anken từ C4 trở đi thì có đồng phân mạch C và đồng phân vị trí liên kết đôi.
Phiếu học tập số 2: (4 phút)
Viết các đồng phân cấu tạo của C4H8.
II- CẤU TRÚC VÀ ĐỒNG PHÂN
Cấu trúc
Đồng phân
But-1-en
But-2-en
2-metylpropen
05/12/2019
14
05/12/2019
15

Phiếu học tập số 3: (1 phút)
Thế nào là đồng phân hình học?
 
II- CẤU TRÚC VÀ ĐỒNG PHÂN
05/12/2019
16
II- CẤU TRÚC VÀ ĐỒNG PHÂN
Cấu trúc
Đồng phân
Đồng phân cấu tạo
Đồng phân hình học
 
Điều kiện để có đồng phân hình học.
Trong phân tử phải có chứa liên kết đôi.
Hai nhóm thế ở cùng một nguyên tử C có nối đôi phải khác nhau.
05/12/2019
17
 
Khi mạch chính nằm cùng một phía của liên kết C=C  đồng phân cis.
Khi mạch chính nằm về 2 phía khác nhau của liên kết C=C  đồng phân trans.
05/12/2019
18
 
05/12/2019
19
Bài tập về nhà:
Hãy viết các đồng phân có thể có của pent-1-en.
Làm bài tập 3 Sgk trang 158.
Dặn dò:
Xem lại các kiến thức đã học về bài Anken (Danh pháp, cấu trúc và đồng phân).
Xem trước bài mới (Bài 40) Anken: Tính chất, điều chế và ứng dụng.
05/12/2019
20
CẢM ƠN QUÝ THẦY CÔ VÀ CÁC BẠN ĐÃ CHÚ Ý LẮNG NGHE!!!
Bài 40:
ANKEN
TÍNH CHẤT, ĐIỀU CHẾ VÀ ỨNG DỤNG.
05/12/2019
21
I- TÍNH CHẤT VẬT LÝ.
Nhiệt độ sôi, nhiệt độ nóng chảy và khối lượng riêng
05/12/2019
22
Bảng 6.1. Hằng số vật lý của một số anken
Nhận xét:
Ở điều kiện thường, anken từ C2  C4 là chất khí. Các anken còn lại ở thể rắn hoặc lỏng.
Nhiệt độ sôi, nhiệt độ nóng chảy, khối lượng riêng tăng theo khối lượng phân tử.
Khối lượng riêng: các anken nhẹ hơn nước.
2. Tính tan và màu sắc
Tính tan: các anken không tan trong nước, tan tốt trong dầu mỡ.
Màu sắc: anken là những chất không màu.
05/12/2019
23
05/12/2019
24
Phiếu học tập số 1: (3 phút)
So sánh tính chất vật lí của anken và ankan bằng cách hoàn thiện vào bảng sau:
II- TÍNH CHẤT HÓA HỌC
05/12/2019
25
Nhận xét về cấu tạo của anken, từ đó dự đoán tính chất hóa học đặc trưng của anken?
05/12/2019
26
 
II- TÍNH CHẤT HÓA HỌC
05/12/2019
27
II- TÍNH CHẤT HÓA HỌC
1. Phản ứng cộng hidro (phản ứng hidro hóa)
2. Phản ứng cộng halogen (phản ứng halogen hóa)
Cộng clo









CH2=CH2 + Cl2  ClCH2- CH2Cl (1,2-đicloetan, ts : 83,5 C)
05/12/2019
28
II- TÍNH CHẤT HÓA HỌC
b) Cộng Brom (Br2)
Phương trình:
CH3-CH=CH-CH2-CH2-CH3 + Br-Br  CH3-CH-CH-CH2-CH2-CH3
(màu vàng) Br Br (không màu)
(2,3-đibromhexan)







Anken làm mất màu dung dịch nước Br2  Dùng thuốc thử là dd nước Br2 để nhận biết các anken.
05/12/2019
29
05/12/2019
30
3. Phản ứng cộng axit và cộng nước (HA)
HA: H-X (X là halogenua)
H2O, H2SO4,... Có thể cộng vào anken.
Vd: CH2=CH2 + H-Cl  HCH2-CH2Cl (etyl clorua)
CH2=CH2 + H-OH  HCH2 - CH2OH (etanol)
Cơ chế cộng H-A vào anken
05/12/2019
31
Thảo luận: Dự đoán sản phẩm của phản ứng sau:
CH2=CH-CH3 + H-Cl  ?
Nhận xét về phản ứng cộng HCl giữa etilen và propen?
CH2=CH2 + H-Cl  CH3CH2Cl
05/12/2019
32
Nhận xét:
Đối với những anken đối xứng như C2H4 ,... Thì phản ứng cộng HA chỉ tạo ra một sản phẩm duy nhất.
Còn đối với những anken bất đối xứng như propen,.... Thì khi cộng với HA sẽ tạo ra hỗn hợp 2 sản phẩm.
Cơ chế phản ứng cộng HA vào anken tuân teo quy tắc Mac-cop-nhi-cop:
Trong phản ứng cộng axit hoặc nước (kí hiệu chung là HA) vào liên kết C=C của anken, H (phần mang điện tích dương) ưu tiên cộng vào C mang nhiều H hơn (cacbon bậc thấp), còn A (phần tử mang điện tích âm) ưu tiên cộng vào C mang ít H hơn (cacbon bậc cao).
Phiếu học tập số 2 (3 phút)
Xác định sản phẩm của phẩn ứng sau?
(Nêu rõ sản phẩm chính, sản phẩm phụ).
05/12/2019
33
Đáp án:
05/12/2019
34
4. Phản ứng trùng hợp
Quan sát video mô phỏng sau:
05/12/2019
35
4. Phản ứng trùng hợp
Phản ứng trùng hợp là quá trình kết hợp liên tiếp nhiều phân tử nhỏ giống nhau hoặc tương tự nhau tạo thành những phân tử rất lớn gọi là polime.
05/12/2019
36
Phiếu học tập số 3 (1 phút)
Đọc tên của polime sau:

Tên của polime là polivinylclorua
05/12/2019
37
5. Phản ứng oxi hóa
a) Phản ứng oxi hóa hoàn toàn
05/12/2019
38
b) Phản ứng oxi hóa không hoàn toàn
Phản ứng làm mất màu tím của dung dịch kali penmanganat được dùng để nhận ra sự mặt của liên kết đôi anken.
05/12/2019
39
II- Điều chế và ứng dụng
Điều chế
Trong công nghiệp
05/12/2019
40
 
05/12/2019
41
Trong phòng thí nghiệm
05/12/2019
42
2. Ứng dụng
05/12/2019
43
CẢM ƠN QUÝ THẦY CÔ VÀ CÁC BẠN ĐÃ CHÚ Ý LẮNG NGHE