Tại sao máy kéo nặng nề lại
chạy được bình thường trên
đất mềm, còn ô tô nhẹ hơn
lại có thể bị lún bánh trên
chính quãng đường này?

Tiết: 10
I. ÁP LỰC LÀ GÌ?

Áp lực là lực ép có phương vuông góc với mặt bị ép
Tác dụng của áp lực lên mặt bị ép được gọi là áp suất

Tiết: 10
I. ÁP LỰC LÀ GÌ

C1: Trong số các lực ở các hình sau, thì lực nào là áp lực

. máy kéo tác dụng lên mặt
- Lực của
đường là áp lực.
- Lực của máy kéo tác dụng lên khúc
gỗ không phải là áp lực.

. ngón tay tác dụng
- Lực của
lên đầu đinh là áp lực.
- Lực của mũi đinh tác dụng
lên gỗ là áp lực.

I. ÁP LỰC LÀ GÌ
II. ÁP SUẤT
1. Áp suất phụ thuộc vào những yếu tố nào ?

THẢO LUẬN NHÓM: 10 phút
Mô tả phương pháp làm thí nghiệm (có hình vẽ minh họa) về sự phụ
thuộc của áp suất (p) vào áp lực (F) và diện tích mặt bị ép (S), theo
hai gợi ý sau:
-Muốn biết sự phụ thuộc của áp suất khối kim loại vào áp lực phải
làm thí nghiệm thế nào?
-Muốn biết sự phụ thuộc của áp suất khối kim loại vào diện tích mặt
bị ép phải làm thí nghiệm thế nào?
Trình bày cách làm cụ thể.

I. ÁP LỰC LÀ GÌ
II. ÁP SUẤT
1. Áp suất phụ thuộc vào những yếu tố nào ?

Phương pháp làm thí nghiệm về sự phụ thuộc của áp suất vào áp lực
và diện tích mặt bị ép:
-Muốn biết sự phụ thuộc của áp suất khối kim loại vào áp lực phải
làm thí nghiệm cho diện tích mặt bị ép (S) không đổi còn áp lực (F)
thay đổi
-Muốn biết sự phụ thuộc của áp suất khối kim loại vào diện tích mặt
bị ép phải làm thí nghiệm cho áp lực (F) không đổi còn diện tích mặt
bị ép (S) thay đổi

Tiết: 10
I. ÁP LỰC LÀ GÌ
II. ÁP SUẤT
1. Áp suất phụ
thuộc vào những
yếu tố nào ?

Thí nghiệm:

(1)

(2)

(3)

Cách làm cụ thể: so sánh các áp lực (F), diện tích bị ép (S) và độ lún (h)
của mỗi khối kim loại trong trường hợp 1 và 2; trường hợp 1 và 3. Lập
bảng so sánh:
Áp lực (F)
Diện tích bị ép (S)
Độ lún (h)
F2

F1

S2

S1

h2

h1

F3

F1

S3

S1

h3

h1

Tiết: 10
I. ÁP LỰC LÀ GÌ
II. ÁP SUẤT
1. Áp suất phụ thuộc vào những yếu tố nào ?

Làm thí nghiệm theo nhóm (5 phút), dựa vào kết quả thu được điền
dấu = , < , > vào ô trống sao cho thích hợp. Rút ra kết luận bằng cách
điền từ:

Áp lực (F)

Diện tích bị ép (S)

Độ lún (h)

F2

F1

S2

S1

h2

h1

F3

F1

S3

S1

h3

h1

• Kết luận:
Áp suất càng lớn khi áp lực……………………. và diện tích bị ép
…………......................

I. ÁP LỰC LÀ GÌ
II. ÁP SUẤT
1. Áp suất phụ thuộc vào những yếu tố nào ?
2. Công thức tính áp suất:
Áp suất được tính bằng độ lớn của áp lực trên một đơn vị diện tích bị ép.

F
p 
S

p: Áp suất,
Trong đó:

F: áp lực tác dụng lên mặt bị ép,
S: diện tích bị ép.

Nếu đơn vị lực là….
N , đơn vị diện tích là…...
m2 thì đơn vị của áp suất là N/m2
Ký hiệu: Pa, đọc là pát-can (1 Pa = 1 N/m2)

F
p 
S

F  p.S

S 

F
p

C4: Dựa vào nguyên tắc nào để làm tăng ,giảm áp suất?
Nêu những ví dụ về việc làm tăng, giảm áp suất trong
thực tế?
TRẢ LỜI

F
 - Nguyên tắc là dựa vào công thức p 
S
Tăn Tăng F, giữ nguyên S
g
Giảm S, giữ nguyên F
áp
Đồng thời giảm S, tăng F
suất

Gả
m
áp
suấ
t

Tăng S, giữ nguyên F
Giảm F, giữ nguyên S
Đồng thời giảm F, tăng S

* Ví dụ: Áp dụng thực tiễn

Tại sao lưỡi
dao càng
mỏng thì
dao càng
sắc

Lưỡi dao càng mỏng thì dao càng sắc(bén), vì dưới cùng
một áp lực nếu diện tích bị ép càng nhỏ (lưỡi dao càng
mỏng) thì áp suất càng lớn(dễ cắt gọt các vật).

Có 2 loại xẻng như hình vẽ. Khi tác dụng cùng một lực thì
xẻng nào nhấn vào đất dễ dàng hơn? Tại sao?
TL: Loại xẻng đầu nhọn nhấn vào đất dễ dàng hơn vì diện tích
bị ép nhỏ hơn xẻng có đầu bằng, khi tác dụng cùng một áp lực
thì áp suất của xẻng đầu nhọn lớn hơn xẻng đầu bằng.

Tại sao mũi khoan nhọn?

Giảm diện tích bị
ép sẽ làm tăng áp
suất, mũi khoan
xuyên vào gỗ dễ
dàng

Tại sao đường ray
tàu hoả được đặt
trên các thanh tà
vẹt? Mố cầu (chân
cầu) hay móng nhà
lại xây to?

Trả lời: Đường ray tàu hoả được đặt trên các thanh tà vẹt ,mố cầu
(chân cầu) hay móng nhà lại xây to để tăng diện tích bị ép, giảm áp
suất tác dụng lên mặt đất, tránh làm lún đất nguy hiểm cho tàu, cầu
và nhà.

C5: Một xe tăng có trọng lượng 340 000N. Tính áp suất của xe
tăng lên mặt đường nằm ngang, biết rằng diện tích tiếp xúc của
các bản xích với đất là 1,5m2. Hãy so sánh áp suất đó với một
ôtô nặng 20 000N có diện tích các bánh xe tiếp xúc với mặt đất
nằm ngang là 250cm2. Dựa vào kết quả tính toán ở trên hãy trả
lời câu hỏi nêu ra ở đầu bài.
Tóm tắt:
Bài làm
Pxt = Fxt = 340 000 N
Áp suất của xe tăng lên mặt đường
2
Sxt = 1,5 m
nằm ngang:
Poto = Foto
Soto =

pxt

= 20 000 N
2

250 cm = 0,025

=?
So sánh p xt và poto
Trả lời câu hỏi đầu bài

m2

Fxt 340000
pxt  
226666,7( N / m 2 )
S xt
1,5

Áp suất của ô tô lên mặt đường nằm
ngang:

poto

Foto 200000


800000( N / m 2 )
Soto
0,025
 p xt  poto

Máy
kéo máy
chạykéo
được
trênnề
Tại sao
nặng
đất
mềm được
vì dùng
xíchthường
có
lại chạy
bình
bản rộng (S lớn) nên áp
trên
đất mềm, còn ô tô nhẹ
suất gây ra bởi trọng
hơn
lạimáy
có thể
lúnCòn
bánh
lượng
kéobị
nhỏ.
ô
trên
chính
quãng
đường
tô dùng
bánh(S
nhỏ),
nên
áp
suất gây ra bởi trọng
này?
lượng ô tô lớn hơn nên có
thể bị lún.

1. Áp lực là gì?
Áp lực là lực ép có phương vuông góc
với mặt bị ép
2. Áp suất phụ thuộc vào những
yếu tố nào?
- Áp suất càng lớn khi áp lực càng lớn
và diện tích bị ép càng nhỏ
3. Công thức tính áp suất:

F
p
S

p: áp suất. ( N/m2 ) hoặc (Pa)
F: áp lực tác dụng lên mặt bị ép. (N)
S: diện tích bị ép. ( m2)

1 Pa = 1 N/m2

Qua bài học
này chúng ta
cần nắm
những nội
dung gì?

-Đối với bài học này.- Đọc phần: “Có thể em
chưa biết”;
- Làm bài tập 7.1→ 7.16/ SBT.
- Đối với bài học tiếp theo
+ Nghiên cứu trước bài “Áp suất chất lỏng –
Bình thông nhau”.
+ Xem kỹ trước phần “Áp suất chất lỏng”. Tìm
hiểu: Chất lỏng gây ra áp suất như thế nào?