Tiết 58 + 59:
Axit axetic - Mối liên hệ giữa etilen, rượu etylic và axit axetic
AXIT AXETIC
Tiết 58.Bài 45:
 PTK :
 CTPT :
60
C2H4O2
I/ TÍNH CHẤT VẬT LÝ :
Tiết 58. AXIT AXETIC
Quan sát lọ đựng axit axetic và kết hợp
với kiến thức thực tế axit axetic là giấm ăn.









Nhận xét: trạng thái, màu sắc, vị và khả năng tan trong nước của axit axetic.
Axit axetic
I/ TÍNH CHẤT VẬT LÝ :
Là chất lỏng, không màu, vị chua.
- Tan vô hạn trong nước.
Tiết 56. AXIT AXETIC
II/ CẤU TẠO PHÂN TỬ :
Mô hình dạng đặc
Mô hình dạng rỗng
Cấu tạo phân tử axit axetic
Từ 2 mô hình trên, hãy viết công thức cấu tạo của axit axetic. Nhận xét.
C2H4O2
Công thức cấu tạo:
Nhận xét: nhóm –OH
tạo thành nhóm
Chính nhóm này - COOH
làm cho phân tử có tính axit.
CH3-COOH
Viết gọn:
CH3COOH
Hoặc
liên kết với nhóm
Sự giống và khác nhau của CTCT
giữa rượu etylic và axit axetic
Axit axetic
Rượu etylic
Giống nhau: Giữa 2 CTCT đều có nhóm -OH
Khác nhau :
Trong phân tử axit có 1 liên kết đôi giữa O
liên kết trực tiếp với C còn rượu thì không.
Cách viết phương trình phản ứng
CH3COO- là gốc axit
(axetat)
có hóa trị I
Chú ý: gốc CH3COO- thường được viết phía trước CTHH
Ví dụ: CH3COOK, (CH3COO) 2Cu
I/ TÍNH CHẤT VẬT LÝ :
Là chất lỏng, không màu, vị chua.
- Tan vô hạn trong nước.
Tiết 56. AXIT AXETIC
II/ CẤU TẠO PHÂN TỬ :
III/ TÍNH CHẤT HÓA HỌC:
Axit axetic có tính chất hóa học của axit không?
1. Làm đổi màu chất chỉ thị màu.
4. Tác dụng với kim loại.
3. Tác dụng với oxit bazơ.
2. Tác dụng với bazơ.
5. Tác dụng với muối.
Tính chất hóa học chung của axit.
 Thí nghiệm: Tính axit của axit axetic
 Kết quả thí nghiệm: Tính axit của axit axetic
Quỳ tím chuyển sang màu đỏ nhạt
Làm đổi màu chất chỉ thị màu.
Cu(OH) 2 tan dần, tạo dd màu xanh
Tác dụng với bazơ không tan
Tác dụng với kim loại
Tác dụng với dung dịch bazơ
Tác dụng với muối
Dd bị mất màu, chuyển thành dd trong suốt
Mg tan dần, xuất hiện bọt khí
CaCO3 tan dần, xuất hiện bọt khí
2CH3COOH + CaCO3 →(CH3COO)2Ca + H2O + CO2
CH3COOH + NaOH → CH3COONa + H2O
2CH3COOH + Cu(OH)2 → (CH3COO)2Cu + 2H2O
2CH3COOH + Mg → (CH3COO)2Mg + H2
Axit axetic là một axit hữu cơ có tính chất hóa học
1. Làm đổi màu chất chỉ thị màu.
4. Tác dụng với kim loại.
3. Tác dụng với oxit bazơ.
2. Tác dụng với bazơ.
5. Tác dụng với muối.
1. Làm đổi màu chất chỉ thị màu.
4. Tác dụng với kim loại.
3. Tác dụng với oxit bazơ.
2. Tác dụng với bazơ.
5. Tác dụng với muối.
Axit axetic là một axit hữu cơ có tính chất của một axit
và axit axetic là một axit yếu.
Tính chất hóa học chung của axit.
BÀI TẬP 5 (SGK/Tr. 143)
Axit axetic có thể tác dụng được với những chất nào trong các chất sau đây:
ZnO Na2SO4 KOH Na2CO3 Cu Fe
Viết các phương trình hóa học xảy ra (nếu có).
Giải
- Phương trình hóa học
2CH3COOH + ZnO → (CH3COO)2Zn + H2O.
CH3COOH + KOH → CH3COOK + H2O.
2CH3COOH + Na2CO3 → 2CH3COONa + CO2 + H2O.
2CH3COOH + Fe → (CH3COO)2Fe + H2.
- Axit axetic tác dụng được với ZnO, KOH, Na2CO3, Fe.
Thí nghiệm:
Cho rượu etylic, axit axetic, vào ống nghiệm A. Thêm tiếp một ít axit sunfuric đặc vào làm xúc tác. Lắp dụng cụ như hình 5.5.
Đun sôi hỗn hợp trong ống nghiệm A một thời gian, sau đó ngừng đun. Thêm một ít nước vào chất lỏng ngưng tụ trong ống nghiệm B, lắc nhẹ rồi quan sát.
Hiện tượng:
Có chất lỏng không màu, không tan trong nước và nổi trên mặt nước,
mùi thơm
+
Phản ứng giữa axit axetic và rượu etylic
+
O
‖
CH3─C─O─CH2─CH3
O
‖
CH3─C─OH HO─CH2─CH3
CH3COOH + C2H5OH
CH3COOC2H5 + H2O
Viết gọn:
etyl axetat
Este
Phản ứng giữa rượu và axit được gọi là phản ứng este hóa,
sản phẩm của phản ứng đó gọi là este
H
OH
O
‖
CH3─C─
O─CH2─CH3
H2O
I/ TÍNH CHẤT VẬT LÝ :
Là chất lỏng, không màu, vị chua.
- Tan vô hạn trong nước.
Tiết 56. AXIT AXETIC
II/ CẤU TẠO PHÂN TỬ :
III/ TÍNH CHẤT HÓA HỌC:
- Axit axetic có các tính chất hóa học của 1 axit.
Axit axetic tác dụng với rượu etylic tạo ra etyl axetat

(phản ứng este hóa).
IV. ỨNG DỤNG
V- ĐIỀU CHẾ:
1. Điều chế trong công nghiệp:
2. Điều chế trong phòng thí nghiệm:
3. Sản xuất giấm ăn bằng phương pháp lên men rượu 100 có mặt oxi không khí và men giấm:
Cho muối axetat tác dụng với axit
Bài 1: Trong các chất sau, chất nào có tính axit. Giải thích.
Củng cố và luyện tập
Bài 2: Trong các chất sau:
a) C2H5OH
b) CH3COOH
c) CH3CH2CH2 - OH
Chất nào tác dụng với Na? NaOH? Mg? CaO? Viết phương trình hóa học.
Tác dụng với Na:
Tác dụng với Mg, CaO:
Tác dụng với NaOH:
C2H5OH, CH3COOH,
CH3CH2CH2OH, CH3CH2COOH
CH3CH2COOH , CH3COOH
CH3CH2COOH , CH3COOH
1
2
3
4
Câu 1
Hãy chọn phát biểu sai trong các phát biểu dưới đây:
A. Giấm ăn là dung dịch axit axetic có nồng độ từ 2 – 5%
B. Etyl axetat là chất lỏng không màu, mùi thơm, tan vô hạn trong nước
C. Axit axetic là chất lỏng không màu, vị chua tan vô hạn trong nước
D. Phân tử axit axetic có tính axit vì chứa nhóm (-COOH)
Câu 2
Câu 3
▼. Axit axetic tác dụng được với mỗi chất trong nhóm nào sau đây ?
A. C2H5OH, MgO, Cu, KOH, CaCO3
B. Fe, NaOH, Na2SO4, CaO, C2H5OH
C. K2CO3, CuO, C2H5OH, Ag, KOH
D. K, ZnO, NaOH, C2H5OH, Na2CO3
Câu 4
Ghi nhớ
CTPT: C2H4O2

PTK: 6 0
Tính chất Vật lí:
- Chất lỏng, không màu, vị chua, tan vô hạn trong nước.
Tính chất Hóa học:
- Axit axetic có các tính chất hóa học của 1 axit.
Axit axetic tác dụng với rượu etylic
tạo ra etyl axetat
(p.ư. este hóa).
Ứng dụng: Axit axetic là:
- Nguyên liệu trong công nghiệp.
- Pha chế giấm ăn.
Điều chế:
1. Trong CN: oxi hóa butan.
2. Sản xuất giấm bằng cách oxi hóa rượu etylic.
Axit axetic
Về nhà học bài, làm các bài tập trong sách giáo khoa.
Soạn bài 46 ( Mối liên hệ giữa etilen, rượu etylic và axit axetic )
Dặn dò
Bài học đã kết thúc
Thân ái chào các em