BÀI 20: CÁC CẤP ĐỘ TỔ CHỨC
TRONG CƠ THỂ ĐA BÀO
1

Kiểm tra bài cũ
Em hãy nêu sự giống và khác nhau
của cơ thể đơn bào và cơ thể đa bào.

“

NỘI DUNG BÀI HỌC
Từ tế bào đến mô

Từ mô đến cơ quan

Từ cơ quan đến
cơ thể

Tìm hiểu mối quan
hệ tế bào  mô

Tìm hiểu mối quan
hệ mô cơ quan

Tìm hiểu mối quan hệ
tế cơ quan  hệ cơ
quan  cơ thể

3

1. TỪ TẾ BÀO
ĐẾN MÔ

Quan sát Hình 20.1, 20.2, em hãy cho biết:
 Mối quan hệ từ tế bào đến mô
 Nhận xét về hình dạng và cấu tạo tế bào hình thành
nên mỗi loại mô.
 Hãy dự đoán chức năng của các tế bào trong một
mô.

4

“
▪ Tế bào là đơn vị cấu tạo nên mô.
▪ Các tế bào cấu tạo nên một loại mô có hình dạng và cấu tạo giống
nhau.
▪ Các tế bào trong một mô cùng thực hiện một chức năng nhất
định.

5

Thảo luận và
trả lời câu hỏi

 Em hãy cho ví dụ về một số mô ở cơ thể người.
Mô liên kết
 Mô liên kết dinh dưỡng
 Mô liên kết đệm cơ học: mô
sợi, mô sụn, mô xương.

Mô ở người

Mô cơ
 Mô cơ vân, mô cơ
trơn, mô cơ tim.
Mô biểu bì ở da
 Mô biểu bì bao phủ.
 Mô biểu bì tuyến

6

Mô phân sinh

Kết luận

Mô biểu bì
Mô thực vật

Mô là tập hợp một nhóm tế
bào giống nhau về hình
dạng và cùng thực hiện
một chức năng nhất định

Mô dẫn
Mô cơ bản
Mô cơ

Mô động vật

Mô thần kinh
Mô liên kết
Mô biểu bì

2. TỪ MÔ ĐẾN CƠ QUAN
Quan sát Hình 20.3a và cho biết:
Lá cây được câu tạo từ những loại
mô nào?
 Mô biểu bì
 Mô cơ bản (mô giậu, mô mềm)
 Mô dẫn

8

Quan sát
Hình 20.3b






Em hãy cho biết: Dạ dày ở người được cấu tạo
từ những loại mô nào?

Mô cơ
Mô liên kết
Mô thần kinh
Mô biểu bì

9

“

Em hãy cho biết: Mô và cơ quan có
mối quan hệ với nhau như thế nào?

 Mô cấu tạo nên cơ quan
 Cơ quan là tập hợp của nhiều mô cùng thực hiện một
chức năng trong cơ thể.

10

Thảo luận và
trả lời câu hỏi

Em hãy kể tên một số cơ quan trong cơ thể người và
cho biết tim được cấu tạo từ những loại mô nào?
ố cơ
s
t
ộ
M
ng
o
r
t
n
qua
ể
cơ th
i
ngườ

 Dạ dày, ruột, gan, tim,
phổi,
mắt,
mũi,
miệng, ...

oại
l
ố
s
Một
o
ấu tạ
c
ô
m
im
nên t

 Mô cơ tim, mô liên
kết,
mô
thần
kinh, ...
11

Cơ quan ở
động vật

KẾT LUẬN
Cơ quan ở
thực vật
Cơ quan

Dạ dày, ruột, gan,
tim, phổi, mắt,
miệng,…

Rễ, thân, lá, hoa,
quả, hạt

Là tập hợp của
nhiều mô cùng thực
hiện một chức năng
trong cơ thể
12

3. TƯ CƠ QUAN ĐẾN CƠ THỂ
Quan sát Hình 20.4 và cho biết:
 Các hệ cơ quan cấu tạo nên cây cà chua. Gọi tên các cơ quan
cấu tạo nên các hệ cơ quan của cây cà chua.
 Nêu chức năng của mỗi cơ quan này.

13

Tên và chức năng của các cơ
quan cấu tạo nên cây cà chua
Hệ cơ quan/Cơ quan

Chức năng

Hệ chồi
Lá

Thực hiện chức năng quang hợp tạo chất dinh dưỡng.

Hoa

Thực hiện chức năng sinh sản.

Quả

Thực hiện chức năng sinh sản.

Thân

Vận chuyển các chất dinh dưỡng trong cây.
Hệ rễ

Hút nước và các chất khoáng trong đất.

14

Quan sát
Hình 20.5

Em hãy kể tên một số cơ quan cấu tạo nên hệ
tiêu hóa ở người và gọi tên các số từ (5) đến (9)

(5) Miệng
(6) Thực quản
(7) Dạ dày
(8) Ruột già
(9) Ruột non

15

Quan sát
Hình 20.5

Em hãy cho biết:
 Ở người có những hệ cơ quan nào?
 Nêu chức năng của hệ tiêu hóa.

16

Các hệ quan ở người

Hệ vận
động

Hệ thần
kinh

Hệ hô
hấp

Hệ tiêu
hóa

Hệ bài
tiết

Hệ tuần
hoàn

Hệ sinh
dục

17

Thảo luận và
trả lời câu hỏi

Điều gì sẽ xảy ra nếu cây cà chua mất đi hệ rễ?

Rễ là hệ cơ quan
thực hiện chức năng
hút nước và khoảng
chất cho cây

Nếu hệ rễ bị mất đi
thì cả cơ thể sẽ bị
ảnh hưởng và các
hệ cơ quan khác
trong cơ thể sẽ bị
ảnh hưởng

18

“

Thảo luận và trả lời câu hỏi
vào Phiếu học tập

Em hãy nêu tên cơ quan cấu tạo nên các hệ cơ quan
và chức năng của hệ cơ quan đó.

19

Hệ tuần hoàn
(Tim, phổi, não, thận)
Mạng lưới gồm máu, mạch máu và
bạch huyết. Hệ tuần hoàn vận chuyển
oxy, hormon và các chất dinh dưỡng
thiết yếu vào các tế bào trong cơ thể
để nuôi dưỡng nó và giúp nó hoạt
động tốt.

20

Hệ hô hấp
(Mũi, phổi, thanh quản, phế quản)

Cung cấp oxy đến các cơ quan
trong cơ thể và loại bỏ khí thải.

Hệ tiêu hóa
(Miệng, thanh quản, cơ hoành, dạ dày,
lá lách, gan, tuyến tụy, ruột non)
Giúp cơ thể chuyển thức ăn thành
chất dinh dưỡng thông qua quá trình
phân hủy hóa học

22

Hệ vận động
(Cơ tim, cơ xương, cơ trơn)
Cho phép cơ thể chuyển động thông
qua sự co cơ

Hệ thần kinh
(Não bộ, tủy sống, các dây thần kinh)

Điều khiển sự hoạt động của tất cả
các cơ quan, làm cho cơ thể thích
nghi với những sự thay đổi của môi
trường ngoài và môi trường trong; vận
hành các hoạt động thiết yếu của cơ
thể như thở, tiêu hóa.
24

Hệ bài tiết
Thận, niệu đạo, bàng quang, niệu quản

Giúp cơ thể lọc và đào thải các loại
chất cặn bã ra khỏi cơ thể và duy trì
lượng nước cần thiết cho hoạt động
sống của con người; cân bằng chất
điện giải trong các loại chất lỏng cơ
thể, duy trì độ pH trong máu.

Hệ sinh dục
 Hệ thống sinh dục ở nữ giới: Tử cung, cổ
tử cung, âm đạo, buồng trứng.
 Hệ thống sinh dục ở nam giới: Dương vật,
mào tinh hoàn, ống dẫn tinh, tinh hoàn.)

26

Em hãy nêu tên các cấp độ trong cơ thể đa bào tương
ứng với các số từ (1) đến (5) trong các hình sau:
1.
Tế bào
5.
Cơ
thể

2. Mô

4. Hệ
cơ
quan

3.
Cơ
quan

27

KẾT LUẬN
Cơ thể thực vật:
Hệ chồi, hệ rễ
Cơ thể động vật: hệ vận động, hệ
tuần hoàn, hệ hô hấp,….

Hệ cơ
quan
Là một tập hợp một số cơ quan cùng hoạt
động để thực hiện một chức năng nhất định

Cơ thể
Được cấu tạo từ nhiều cơ quan và hệ cơ
quan. Các cơ quan thực hiện chức năng tạo
nên hệ cơ quan. Hệ cơ quan thống nhất thực
hiện chức năng sống.
28

Luyện tập –
Trả lời câu hỏi
trắc nghiệm

B

C

H
ệ

C
ơ

cơ

qu

qu

an

o
bà
Tế

M
ô

A

an

Đơn vị cấu tạo cơ bản của mọi cơ thể sống:

D
3

29

“

▪ Trong cơ thể đa bào, tập hợp các tế bào giống nhau
cùng thực hiện một chức năng nhất định là:

Mô

A

Cơ quan

C

Tế bào

B

Hệ cơ quan

D
30

Đánh dấu x vào
X

trước ý đúng:

Mô gồm nhóm các tế bào cùng thực hiện một chức năng.
Cơ quan gồm nhiều tế bào có cấu tạo giống nhau và cùng thực
hiện một chức năng.

X

Hệ cơ quan gồm một nhóm các cơ quan phối hợp với nhau thực
hiện đầy đủ các quá trình sống cơ bản, đảm bảo sự tồn tại và
phát triển của cơ thể.
Não, tim, dạ dày là các mô ở cơ thể người.

X

Một số cơ quan của cơ thể người: hệ tiêu hóa, hệ thần kinh,…
31

31

Luyện tập mở rộng
Hãy tìm hiểu về sự ảnh hưởng khi một số cơ quan
trong cơ thể bị tổn thương tới cơ thể của chúng ta và
đưa ra cách chăm sóc để cơ quan đó khỏe mạnh.
Cơ quan bị đau
Dạ dày

Ảnh hưởng đến cơ thể
Đau bụng, khó tiêu

Cách chăm sóc
Ăn, ngủ đúng giờ, hạn chế ăn đồ
cay nóng.

Phế quản

Đau họng, ho

Không nói to, hạn chế uống nước
lạnh.

Thận

Đau bụng

Không nhịn tiểu, uống nhiều nước.

32

Khi em tập thể dục, những cơ quan và
hệ cơ quan nào trong cơ thể cùng
phối hợp hoạt động?

Những cơ quan phối hợp
cùng vận động:
Hệ vận động
Hệ thần kinh
Hệ hô hấp
Hệ bài tiết
Hệ tuần hoàn

33

“

▪ Hướng dẫn về nhà

Trả lời câu hỏi 3 SGK
trang 97

Làm các bài tập Bài
20, Sách bài tập

Đọc trước Bài 21 –
Thực hành quan sát
sinh vật
34

CẢM ƠN CÁC EM
ĐÃ LẮNG NGHE BÀI GIẢNG!

35