BÀI 13
BA LẦN KHÁNG CHIẾN CHỐNG QUÂN XÂM LƯỢC MÔNG NGUYÊN THẾ KỶ XIII (tiếp)
II. Cuộc kháng chiến lần thứ hai chống quân xâm lược Nguyên (1285).
1. Âm mưu xâm lược Cham Pa và Đại Việt của nhà Nguyên.
Sự bành trướng của đế quốc Mông Cổ
NAM TỐNG
Câu hỏi:
Hốt Tất Liệt chủ trương xâm lược Champa và Đại Việt nhằm mục đích gì?
Lược đồ quân Nguyên xâm lược Champa và Đại Việt
Lược đồ quân Nguyên xâm lược Champa và Đại Việt
- 1283, Toa Đô đem quân xâm lược Cham pa nhưng thất bại.
Lược đồ quân Nguyên xâm lược Champa và Đại Việt
- Chiến thắng của Cham-pa gây khó khăn gì cho quân Nguyên và đem đến cho ta những thuận lợi gì?
2. Nhà Trần chuẩn bị kháng chiến.
Trước nguy cơ xâm lược lần thứ 2 của quân Nguyên, vua tôi nhà Trần đã chuẩn bị đối phó như thế nào?
- Triệu tập hội nghị Bình Than để bàn kế đánh giặc.
Trần Quốc Toản bóp nát quả cam.
- Trần Quốc Toản với lá cờ thêu 6 chữ vàng: “ phá cường địch, báo hoàng ân’’ ( phá giặc mạnh, báo ơn vua).

- Hình ảnh này, Vua Trần đã làm gì?

- Cử Trần Quốc Tuấn làm Quốc công tiết chế - chỉ huy cuộc kháng chiến.

- Để khích lệ tinh thần chiến đấu của binh lính, Trần Quốc Tuấn làm gì?

- Ông soạn bài hịch tướng sĩ để động viên tinh thần chiến đấu của quân đội.
“Ta thường đến bữa quên ăn, nửa đêm vỗ gối, ruột đau như cắt, nước mắt đầm đìa, chỉ căm tức chưa xẻ thịt, lột da, nuốt gan, uống máu quân thù. Dẫu cho trăm thân này phơi ngoài nội cỏ, nghìn xác này gói trong da ngựa ta cũng vui lòng”.

- Để khẳng định tinh thần chiến đấu của dân ta, vua Trần cho làm gì nữa?

- Mở Hội nghị Diên Hồng.
Thái thượng hoàng Trần Thánh Tông triệu tập Hội nghị Diên Hồng (1285)
QUYẾT CHIẾN!
Nên hòa hay nên đánh?
2. Nhà Trần chuẩn bị kháng chiến.
Câu hỏi:
Theo em, hội nghị Bình Than và Diên Hồng có tác dụng như thế nào đến việc chuẩn bị cho cuộc kháng chiến?
Thể hiện quyết tâm trên dưới một lòng, triệu người như một sẽ cùng nhau đánh giặc, tiêu diệt kẻ thù, bảo vệ đất nước.
2. Nhà Trần chuẩn bị kháng chiến.
Câu hỏi:
Để thể hiện quyết tâm đó, Trần Quốc Tuấn đã làm gì ở Đông Bộ Đầu?

- Tổ chức tập trận lớn ở Đông Bộ Đầu.
- Cả nước được lệnh sẵn sàng đánh giặc.

Quân sĩ đều thích vào cánh tay hai chữ “Sát Thát’’
Sự kiện nào thể hiện ý chí quyết chiến của quân dân thời Trần?
Trả lời :
- Trần Quốc Toản căm thù giặc bóp nát quả cam mà không hay biết.
- Trong Hội nghị Diên Hồng các phụ lão đều nói là: “đánh”.
- Quân sĩ thích lên cánh tay hai chữ “Sát Thát”.
3. Diễn biến và kết quả của cuộc kháng chiến.
* Diễn biến:
Lược đồ diễn biến cuộc kháng chiến lần thứ hai chống quân Nguyên (1285)
Quân Trần chặn đánh

Quân Trần rút lui

Quân Trần tiến công

Quân Nguyên tiến đánh

Quân Nguyên rút chạy
Lược đồ diễn biến cuộc kháng chiến lần thứ hai chống quân Nguyên (1285)
Quân Trần chặn đánh

Quân Trần rút lui

Quân Trần tiến công

Quân Nguyên tiến đánh

Quân Nguyên rút chạy
- Tháng 1-1285, 50 vạn quân Nguyên do Thoát Hoan chỉ huy tràn vào nước ta.
Lược đồ diễn biến cuộc kháng chiến lần thứ hai chống quân Nguyên (1285)
Quân Trần chặn đánh

Quân Trần rút lui

Quân Trần tiến công

Quân Nguyên tiến đánh

Quân Nguyên rút chạy
- Trần Quốc Tuấn cho quân lui về Vạn Kiếp (Chí Linh, Hải Dương)

“Nếu bệ hạ muốn hàng giặc thì trước hãy chém đầu thần rồi hãy hàng”
Lược đồ diễn biến cuộc kháng chiến lần thứ hai chống quân Nguyên (1285)
Quân Trần chặn đánh

Quân Trần rút lui

Quân Trần tiến công

Quân Nguyên tiến đánh

Quân Nguyên rút chạy
- Quân Thoát Hoan tấn công vào Vạn Kiếp, quân Trần lui về Thăng Long.
- Quân giặc kéo vào Thăng Long, quân ta rút về Thiên Trường.
Trần Bình Trọng là một tướng tài. Giặc Nguyên bắt được ông và
dụ ông đầu hàng. Ông trả lời:" Ta thà làm quỷ nước Nam còn hơn
làm Vương đất Bắc". Giặc biết không khuyến dụ ông được
nên đem ông ra chém.
Lược đồ diễn biến cuộc kháng chiến lần thứ hai chống quân Nguyên (1285)
Quân Trần chặn đánh

Quân Trần rút lui

Quân Trần tiến công

Quân Nguyên tiến đánh

Quân Nguyên rút chạy
Lược đồ diễn biến cuộc kháng chiến lần thứ hai chống quân Nguyên (1285)
Quân Trần chặn đánh

Quân Trần rút lui

Quân Trần tiến công

Quân Nguyên tiến đánh

Quân Nguyên rút chạy
Lược đồ diễn biến cuộc kháng chiến lần thứ hai chống quân Nguyên (1285)
Quân Trần chặn đánh

Quân Trần rút lui

Quân Trần tiến công

Quân Nguyên tiến đánh

Quân Nguyên rút chạy
Lược đồ diễn biến cuộc kháng chiến lần thứ hai chống quân Nguyên (1285)
Quân Trần chặn đánh

Quân Trần rút lui

Quân Trần tiến công

Quân Nguyên tiến đánh

Quân Nguyên rút chạy
- 5/1285, lợi dụng thời cơ, quân Trần tổ chức phản công.
TÂY KẾT
HÀM TỬ
CHƯƠNG DƯƠNG
Lược đồ diễn biến cuộc kháng chiến lần thứ hai chống quân Nguyên (1285)
Quân Trần chặn đánh

Quân Trần rút lui

Quân Trần tiến công

Quân Nguyên tiến đánh

Quân Nguyên rút chạy
"Chương Dương cướp giáo giặc
Hàm Tử bắt quân thù
Thái bình nên gắng sức
Non nước ấy ngàn thu"
TRẦN
QUANG
KHẢI
Trận Tây Kết, Hưng Đạo Vương
chém đầuToa Đô
Trận Vạn Kiếp
Hưng Đạo Vương cùng các tướng
đại thắng. Thái Tử Thoát Hoan phải
chui vào ống đồng cho quân kéo
chạy về nước
- Thoát Hoan chui vào ống đồng bắt lính khiêng chạy về nước.
Lược đồ diễn biến cuộc kháng chiến lần thứ hai chống quân Nguyên (1285)
Quân Trần chặn đánh

Quân Trần rút lui

Quân Trần tiến công

Quân Nguyên tiến đánh

Quân Nguyên rút chạy
- Qu�n d?ch tìm đường chạy về Vân Nam, qua huyện Phù Ninh thì bị quân Hà Đặc chặn đánh.
3. Diễn biến và kết quả của cuộc kháng chiến.
* Diễn biến: SGK
* Kết quả - ý nghĩa:
Trình bày kết quả của cuộc kháng chiến?
3. Diễn biến và kết quả của cuộc kháng chiến.
* Diễn biến: SGK/59,60,61.
* Kết quả - ý nghĩa:
- Đánh tan 50 vạn quân Nguyên xâm lược.
- Nền độc lập của dân tộc được giữ vững
Nguyên nhân thắng lợi của cuộc kháng chiến chống quân Nguyên (1285)?
- Toàn dân đoàn kết đánh giặc.
- Sự lãnh đạo tài tình của bộ chỉ huy.
- Đường lối chiến lược, chiến thuật đúng đắn.
Nguyên nhân thắng lợi của cuộc kháng chiến chống quân Nguyên (1285)?
Thảo luận:
Cho bieát caùch ñaùnh giaëc cuûa nhaø Traàn trong cuoäc khaùng chieán laàn thöù hai choáng quaân Nguyeân?
- Chủ động vừa d�nh vừa lui để bảo toàn lực lượng.
- Thực hiện kế hoạch"vườn không nhà trống".
- Ch?p thời cơ t?ng phản công, tiêu diệt giặc.
Hướng dẫn về nhà
Chuẩn bị bài 14. Mục III:
Việc chuẩn bị xâm lược lần thứ ba của quân Nguyên khác trước như thế nào ?
Cách đánh giặc của nhà Trần trong cuộc kháng chiến lần thứ ba ?