SINH HỌC 8
Kiểm tra bài cũ
Nêu thành phần của máu? Trình bày chức năng của huyết tương và hồng cầu?
Chức năng của huyết tương
+ Duy trì máu ở thể lỏng để lưu thông dễ dàng.
+ Vận chuyển các chất dinh dưỡng, các chất cần thiết và các chất thải.
Chức năng của hồng cầu
Hồng cầu có Hb có khả năng kết hợp với O2 và CO2 để vận chuyển O2 từ phổi về tim tới tế bàovà vận chuyển CO2 từ tế bào đến tim và tới phổi.
Tiết 13. Bài 14. BẠCH CẦU – MIỄN DỊCH
I. Các hoạt động chủ yếu của bạch cầu
*Trong 1mm3 máu có 5000-8000 bạch cầu.
-Cấu tạo: TBC, nhân, chân giả.
-Bạch cầu sinh ra từ tuỷ - xương, tỳ, bạch huyết. Sống 2->4 ngày
I. Các hỌat đỘng chỦ yẾu cỦa bẠch cẦu
THỰC BÀO
TẠO KHÁNG THỂ
PHÁ HỦY TẾ BÀO NHIỄM BỆNH
Bước 1 :



Bước 2 :



Bước 3 :
Thảo luận nhóm (3 phút)
Nhóm 1: Tìm hiểu hoạt động Thực bào.
Nhóm 2: Tìm hiểu hoạt động Tạo kháng thể vô hiệu hóa kháng nguyên.
Nhóm 3: Tìm hiểu hoạt động Phá hủy các tế bào đã nhiễm bệnh.
Khi vi khuẩn. Virus xâm nhập vào cơ thể các bạch cầu bảo vệ cơ thể bằng cách tạo nên 3 hàng rào bảo vệ:
Quan sát các hình ảnh sau:
Đại thực bào
Đại thực bào
Bạch cầu trung tính
Bạch cầu trung tính
Vi khuẩn
Mũi kim
Ổ viêm sưng lên
Sơ đồ hoạt động thực bào
Hoạt động Thực bào
Bạch cầu hình thành chân giả bắt và nuốt vi khuẩn rồi tiêu hoá chúng
Bạch cầu trung tính và Bạch cầu mono
Khi nào vết thương sẽ khỏi?
Đại thực bào
Đại thực bào
Bạch cầu trung tính
Bạch cầu trung tính
Vi khuẩn
Mũi kim
Ổ viêm sưng lên
Sơ đồ hoạt động thực bào
2. TẠO KHÁNG THỂ
Kháng nguyên – Antigen : là những phân tử ngoại lai có khả năng kích thích cơ thể tạo ra các kháng thể . Kháng nguyên có trên bề mặt tế bào VK, Virus hoặc trong nọc độc của ong, rắn,…
Kháng thể - Antibody: Là những phân tử Protein do tế bào limpho B tạo ra để chống lại các kháng nguyên
Sự tương tác kháng nguyên- kháng thể
Cơ chế tương tác giữa kháng nguyên – kháng thể theo nguyên tắc chìa khóa - ổ khóa
Trong vài TH đặc biệt số lượng VK xâm nhập quá lớn, nó quá nhiều thì lúc này BC mono, BC trung tính không thể tiêu diệt. Một số VK chui vào bên trong thì VK sẽ gặp TB nào?:
Tế bào B tiết kháng thể
Các kháng thể
Tế bào vi khuẩn bị vô hiệu hóa
Sơ đồ hoạt động tạo kháng thể để vô hiệu hóa các kháng nguyên
Hoạt động Tạo kháng thể vô hiệu hóa kháng nguyên
Bạch cầu hình thành chân giả bắt và nuốt vi khuẩn rồi tiêu hoá chúng
Bạch cầu trung tính và Bạch cầu mono
BC limpho B tiết ra các kháng thể, rồi các kháng thể sẽ gây kết dính và làm vô hiệu các kháng nguyên.
Limphô B
Quan sát các hình ảnh sau:
Sơ đồ hoạt động phá hủy các tế bào đã bị nhiễm bệnh
Phân tử prôtêin đặc hiệu
Lỗ thủng trên màng tế bào
Tế bào nhiễm bị phá hủy
Tế bào cơ thể bị nhiễm khuẩn
Kháng nguyên của VK,VR
Tế bào T
Quan sát các hình ảnh sau:
Phân tử prôtêin đặc hiệu
Lỗ thủng trên màng tế bào
Tế bào nhiễm bị phá hủy
Tế bào cơ thể bị nhiễm khuẩn
Kháng nguyên của VK,VR
Tế bào T
Hoạt động phá hủy các tế bào đã bị nhiễm bệnh
Bạch cầu hình thành chân giả bắt và nuốt vi khuẩn rồi tiêu hoá chúng
Bạch cầu trung tính và Bạch cầu mono
BC limpho B tiết ra các kháng thể, rồi các kháng thể sẽ gây kết dính và làm vô hiệu các kháng nguyên.
Limphô B
Phá huỷ tế bào đã bị nhiễm vi khuẩn bằng cách nhận diện, tiếp xúc, rồi tiết ra các protein đặc hiệu làm tan màng TB bị nhiễm đó => phá hủy chúng
Limphô T
Các bạch cầu đã tạo nên những hàng rào phòng thủ nào để bảo vệ cơ thể?
II. Miễn dịch
1. Khái niệm miễn dịch:
Miễn dịch là khả năng cơ thể không bị mắc 1 bệnh nào đó mặc dù sống ở môi trường có vi khuẩn, virut gây bệnh.
2. Phân loại miễn dịch:
Miễn dịch tự nhiên :là khả năng cơ thể tự chống bệnh nhờ kháng thể.
+ Miễn dịch bẩm sinh: Tự cơ thể loài người có khả năng không mắc 1 số bệnh ở động vật khác.
Miễn dịch tập thể: người đó từng 1 lần bị nhiễm khuẩn sau đó không mắc bệnh đó nữa
b. Miễn dịch nhân tạo : do con người tạo ra cho cơ thể bằng tiêm chủng phòng bệnh (Vacxin) hoặc tiêm huyết thanh.
+ Miễn dịch chủ động (chích ngừa)
+Miễn dịch thụ động ( khi cơ thể bị bệnh)
Có một số bệnh sau : Thủy đậu, tay chân miệng, quai bị, lao, cảm cúm, ho gà, sốt xuất huyết.

tay chân miệng
sốt xuất huyết
cảm cúm
Thủy đậu
Thủy đậu
quai bị
lao
ho gà
cảm cúm
- Người ta thường tiêm phòng (chích ngừa) cho trẻ em những loại bệnh nào?
- Tại sao cần phải tiêm phòng?
Trẻ em được tiêm phòng các loại bệnh (trong chương trình tiêm chủng mở rộng – miễn phí): lao, sởi, ho gà, uốn ván, bại liệt, bạch hầu, viêm gan B.
Luyện tập
Câu 1. Loại bạch cầu tham gia vào quá trình thực bào.
a. bạch cầu trung tính.
b. bạch cầu ưa kiềm
c. bạch cầu ưa axít. d. bạch cầu đơn nhân.
Câu 2. Hoạt động nào là hoạt động của tế bào Lim pho B?
a. Tiết kháng thể vô hiệu hóa kháng nguyên.
b. Thực bào bảo vệ cơ thể.
c. Tự tiết chất bảo vệ cơ thể.
d. Tạo hàng rào bảo vệ.
Câu 3. Tế bào T phá hủy tế bào cơ thể bị nhiễm vi khuẩn bằng cách nào ?
a. Tiết men phá hủy màng.
b. Dùng phân tử Prôtêin đặc hiệu.
c. Dùng chân giả tiêu diệt.
d. Thực bào.
Luyện tập
Vận dụng – tìm tòi
Viết báo cáo về tuyên truyền về Đại dịch HIV/AIDS và Các biện pháp chăm sóc người bị nhiễm HIV/AIDS.