Tiết 7
Bài 12: THƯỜNG THỨC MỸ THUẬT
MỘT SỐ CÔNG TRÌNH TIÊU BIỂU CỦA MỸ THUẬT THỜI LÝ
I. kiến trúc
* Chùa Một Cột (Hà Nội)
Tiết 7- Bài 12: THƯỜNG THỨC MỸ THUẬT
MỘT SỐ CÔNG TRÌNH TIÊU BIỂU CỦA MỸ THUẬT THỜI LÝ
Tiết 7
Bài 12: THƯỜNG THỨC MỸ THUẬT
MỘT SỐ CÔNG TRÌNH TIÊU BIỂU CỦA MỸ THUẬT THỜI LÝ
I. kiến trúc
* Chùa Một Cột (Hà Nội)
* Nhóm 1: Chùa được xây dựng vào năm nào? Ở đâu?
* Nhóm 2: Hình dáng của ngôi chùa như thế nào?
* Nhóm 3: Qua hình dáng của ngôi chùa nói lên điều gì?
Tiết 7
Bài 12: THƯỜNG THỨC MỸ THUẬT
MỘT SỐ CÔNG TRÌNH TIÊU BIỂU CỦA MỸ THUẬT THỜI LÝ
I. kiến trúc
* Chùa Một Cột (Hà Nội)
- Chùa được xây dựng vào năm nào? Ở đâu?
- Hình dáng của ngôi chùa như thế nào?
- Qua hình dáng của ngôi chùa nói lên điều gì?
- Chùa được xây dựng vào mùa đông tháng 10 âm lịch năm 1049 ở Thăng Long (Hà Nội ngày nay).
- Chùa có hình một đóa sen nở giữa hồ Linh Chiểu.
- Là công trình kiến trúc độc đáo đầy tính sáng tạo và đậm đà bản sắc dân tộc.
Tiết 7
Bài 12: THƯỜNG THỨC MỸ THUẬT
MỘT SỐ CÔNG TRÌNH TIÊU BIỂU CỦA MỸ THUẬT THỜI LÝ
I. kiến trúc
Lịch sử Chùa Một Cột
Truyền thuyết kể lại rằng chùa được xây dựng theo giấc mơ của vua Lý Thái Tông (1028-1054) và gợi ý thiết kế của nhà sư Thiền Tuệ. Vào năm 1049, nhà vua đã mơ thấy được Phật bà Quan Âm ngồi trên tòa sen dắt vua lên toà. Khi tỉnh dậy, nhà vua kể chuyện đó lại với bề tôi và được sư Thiền Tuệ khuyên dựng chùa, dựng cột đá như trong chiêm bao, làm toà sen của Phật bà Quan Âm đặt trên cột như đã thấy trong mộng và cho các nhà sư đi vòng xung quanh tụng kinh cầu kéo dài sự phù hộ, vì thế chùa mang tên Diên Hựu.
Năm 1105, vua Lý Nhân Tông cho sửa ngôi chùa và cho dựng trước sân hai tháp lợp sứ trắng.
Năm 1108, Nguyên phi Ỷ Lan sai đúc một cái chuông rất to, nặng một vạn hai nghìn cân, đặt tên là "Giác thế chung" (Quả chuông thức tỉnh người đời).
Đến thời nhà Trần, chùa đã không phải là ngôi chùa đời nhà Lý nữa vì sách cũ đã ghi: Năm 1249, "...mùa xuân, tháng giêng, sửa lại chùa Diên Hựu, xuống chiếu vẫn làm ở nền cũ...".
Chùa Một Cột được trùng tu vào khoảng những năm 1840-1850 và vào năm 1922. Đài Liên Hoa chúng ta thấy hiện nay được làm lại năm 1955.
Cạnh chùa Một Cột ngày nay còn có một ngôi chùa có cổng tam quan, với ba chữ "Diên hựu tự", là ngôi chùa mới được xây dựng phụ vào với chùa Một Cột, xây khoảng đầu thế kỷ 18.
Tiết 7- Bài 12: THƯỜNG THỨC MỸ THUẬT
MỘT SỐ CÔNG TRÌNH TIÊU BIỂU CỦA MỸ THUẬT THỜI LÝ
II. ĐIÊU KHẮC VÀ ĐỒ GỐM
1.ĐIÊU KHẮC:
a/ Tượng A - di - đà (Chùa Phật Tích, Bắc Ninh)
- Nhóm 1: Tượng được tạc bằng chất liệu gì?
- Tượng được tạc từ đá nguyên khối màu xanh xám.
- Nhóm 2:Tượng được chia làm bao nhiêu phần? Đó là những phần nào?
- Tượng được chia làm hai phần: Thân tượng và bệ - Tượng được tạc từ tượng ( bệ đá ,tòa sen).
- Nhóm 3: Thông qua pho tượng nghệ nhân ngày xưa muốn miêu tả điều gì?
- Pho tượng là hình mẫu một cô gái với vẻ đẹp trong sáng, lặng lẽ và lắng đọng đầy nữ tính, nhưng không mất đi vẻ trầm mặc của Phật A-di-đà.
Tiết 7; Bài 12: THƯỜNG THỨC MỸ THUẬT
MỘT SỐ CÔNG TRÌNH TIÊU BIỂU CỦA MỸ THUẬT THỜI LÝ
Phần tượng A-di-đà
-Phật A-di-đà ngồi xếp bằng , hai bàn tay ngửa, đ?t chồng lên nhau để trước bụng , tì nhẹ lên đùi dáng ngồi thoải mái không gò bó. Các nếp của áo choàng bó sát người được buông từ vai xuống tạo nên những đường cong mềm mại , tha thướt và chau chuốt. Mình tượng mảnh khảnh, ngồi hơi dướn về phía trước , trông uyển chuyển nhưng lại vững vàng.
-Phật Khuôn mặt tượng phúc hậu, dịu hiền mang đậm vẻ đẹp lí tưởng của người phụ nữ Việt Nam: mắt lá dăm, lông mày lá liễu , mũi dọc dừa thanh tú , cổ kiêu ba ngấn nừn na` và nụ cười kín đáo.
Tiết 7; Bài 12: THƯỜNG THỨC MỸ THUẬT
MỘT SỐ CÔNG TRÌNH TIÊU BIỂU CỦA MỸ THUẬT THỜI LÝ
Phật A - di - đà ngự trên bệ đá toà sen được trang trí bằng các hoa văn tinh xảo và hoàn mĩ. Bệ đá gồm hai tầng:
Tầng trên là toà sen hình tròn, như một đoá sen nở rộ với hai tầng cánh, các cánh sen được chạm đôi r?ng theo lối đ?c nông, mỏng.
Tầng dưới là đế tượng hình bát giác, xung quanh được chạm trổ nhiều hoạ tiết trang trí hình hoa dây chữ "S" và sóng nước.
Phần bệ đá, tòa sen
1.ĐIÊU KHẮC:
II. ĐIÊU KHẮC VÀ ĐỒ GỐM
Tiết 7; Bài 12: THƯỜNG THỨC MỸ THUẬT
MỘT SỐ CÔNG TRÌNH TIÊU BIỂU CỦA MỸ THUẬT THỜI LÝ
b/Hình Con Rồng
? Đặc điểm của Con Rồng thời Lý là gì ?
- Rồng thời Lý có dáng dấp hiền hòa, không có cặp sừng trên đầu, uốn lượn theo hình chữ S (Biểu tượng cầu mưa của dân nông nghiệp).
? Rồng thời Lý thường được trang trí những nơi như thế nào?
- Rồng thời Lý thường được trang trí những nơi trang nghiêm có liên quan trực tiếp đến nhà vua.
- Rồng thời Lý được coi là hình tượng đặc trưng của nền văn hóa dân tộc Việt Nam.
Tiết 7; Bài 12: THƯỜNG THỨC MỸ THUẬT
MỘT SỐ CÔNG TRÌNH TIÊU BIỂU CỦA MỸ THUẬT THỜI LÝ

Thân rồng uốn hình sin 12 khúc, đại diện 12 tháng trong năm, biểu trưng cho sự thay đổi thời tiết năm tháng, sự trù phú và phồn vinh của nền văn hóa nông nghiệp lúa nước. Thân mềm mại uốn lượn thể hiện sự biến hóa và khả năng thay đổi, dịch chuyển thiên nhiên của con rồng cai quản thời tiết, mùa màng. Trên lưng có vây nhỏ liền mạch và đều đặn.
Tiết 7 - Bài 12: THƯỜNG THỨC MỸ THUẬT
MỘT SỐ CÔNG TRÌNH TIÊU BIỂU CỦA MỸ THUẬT THỜI LÝ
2. ĐỒ GỐM
- Em hãy cho biết đồ gốm thời Lý có những đặc điểm nào?
- Gốm thời Lý có đặc điểm:
+ Xương gốm mỏng, nhẹ, có độ chịu lửa cao.
+ Nét khắc chìm, phủ men bóng có độ trong sâu.
+ Họa tiết thường là hoa sen, lá sen, đài sen, hình rồng,... cách điệu.
+ Gốm thời Lý mang vẻ đẹp trang trọng và quý phái.
Tiết 7 - Bài 12: THƯỜNG THỨC MỸ THUẬT
MỘT SỐ CÔNG TRÌNH TIÊU BIỂU CỦA MỸ THUẬT THỜI LÝ
III. BÀI TẬP CỦNG CỐ:
1. Em hãy kể một vài nét về chùa Một Cột, tượng A - di - đà.
2. Em còn biết thêm công trình mỹ thuật nào của thời Lý?
Tiết 7- Bài 12: THƯỜNG THỨC MỸ THUẬT
MỘT SỐ CÔNG TRÌNH TIÊU BIỂU CỦA MỸ THUẬT THỜI LÝ
Dặn dò: Về nhà sưu tầm tài liệu, tranh ảnh, bài viết về mỹ thuật thời Lý và dân tộc.
- Chuẩn bị cho bài sau: VẼ TRANG TRÍ
CÁCH SẮP XẾP BỐ CỤC TRONG TRANG TRÍ