CHỦ ĐỀ
2

TỔ CHỨC LƯU TRỮ, TÌM
KIẾM VÀ TRAO ĐỔI
THÔNG TIN

BÀI 2

THÔNG TIN TRONG MÔI TRƯỜNG số

KHÁ
M
PHÁ

Hoạt động 1

Ảnh in và ảnh số

Trong tập ảnh cũ, Khoa thấy bức ảnh ruộng bậc thang. Để chia
sẻ ảnh với An mà không cần phải đến nhà bạn, Khoa đã dùng
điện thoại thông minh chụp lại bức ảnh và gửi cho An qua thư
điện tử. Em hãy cho biết:
1.

An có thể nhận được ảnh băng cách nào?

2. Sau khi An nhận được ảnh, Khoa có bị mất bức ảnh
gốc không?
3.

An có thể lưu trữ ảnh vào những thiết bị nào?

1. THÔNG TIN
TRONG MÔI TRƯỜNG SỐ

a) Thông tin số
Bằng thao tác chụp lại bức ảnh, Khoa đã tạo ra một bức ảnh số.
Khác với bức ảnh trên giấy, bức ảnh số được tạo ra không tốn vật
liệu và khi Khoa gửi cho An, Khoa không bị mất đi bức ảnh đó.
Thông tin được mã hoá thành dãy
bit, được chuyển vào máy tính, điện
thoại thông minh, máy tính bảng,...
để có thể lan truyền, trao đổi trong
môi trường kĩ thuật số còn được gọi
ngắn gọn là thông tin số.

a) Thông tin số
Thông tin số có thể được truy cập từ xa thông qua kết nối Internet.
Khi được Khoa chia sẻ, An có thể vào hộp thư điện tử của mình
để nhận ảnh mà không cần nhận trực tiếp từ Khoa như nhận bức
ảnh in trên giấy
Có thể lưu ảnh về máy tính hoặc
điện thoại của mình và chỉnh sửa
bằng phần mềm ứng dụng rồi tiếp
tục chia sẻ cho người khác.

a) Thông tin số
Thông tin số dễ dàng được nhân bản và chia sẻ. Thông tin số còn
có thể được lan truyền tự động do nhiều thiết bị được đồng bộ với
nhau. Điều đó khiến cho em khó biết được thiết bị nào đã nhận
được thông tin hoặc thông tin sẽ lan rộng đến mức nào.
Thông tin số khó bị xoá bỏ hoàn toàn.

Thông tin số có những đặc điểm chính sau:
•

Thông tin số dễ dàng được nhân bản và lan truyền

nhưng khó bị xoá bỏ hoàn toàn.
•

Thông tin số có thể được truy cập từ xa nếu người quản

lí thông tin đó cho phép.

Hoạt động 2

Thông tin số

Khoa gửi cho An bức ảnh ruộng bậc thang qua thư điện tử. Nhận
được, An chỉnh sửa lại ảnh cho đẹp hơn và sử dụng nó làm nền
cho ảnh của mình rồi đưa lên trang cá nhân trên mạng xã hội.
Em hãy cho biết:
1.

Máy chủ của dịch vụ thư điện tử có lưu trữ bức ảnh Khoa

gửi không?
2.

Những ai có thể xem được bức ảnh An đưa lên mạng xã

hội?
3.

An có thể gửi ảnh sau khi chình sửa cho Khoa hoặc các

bạn khác được không?

b) Thông tin số trong xã hội
Khi bức ảnh đã được chia sẻ qua một ứng dụng, ví dụ thư điện tử,
mạng xã hội, nó sẽ được ứng dụng đó lưu trữ lại và cho phép một
số người được tiếp cận hay tiếp tục chia sẻ. Thông tin số có thể
được lưu trữ với dung lượng rất lớn bởi nhiều cá nhân, tổ chức và
được cấp quyền truy cập khác nhau.

b) Thông tin số trong xã hội
Không phải mọi thông tin trên mạng đều chân thực. An có thể lấy
bức ảnh ruộng bậc thang nhận được làm nền cho ảnh của mình,
nhưng không có nghĩa là An đã tới Yên Bái, nơi có ruộng bậc thang.
Thông tin số dễ dàng được chình sửa và lại tiếp tục được lan
truyền trên mạng. Thông tin số có độ tin cậy rất khác nhau, phụ
thuộc vào nguồn gốc và mục tiêu thông tin.

•

Thông tin số đa dạng, được thu thập nhanh, được lưu

trữ với dung lượng rất lớn bởi nhiều tổ chức và cá nhân.
•

Có nhiều công cụ hỗ trợ tìm kiếm, truy cập, lưu trữ, xử

lí và chia sẻ thông tin số.
•

Quyền tác giả của thông tin số được pháp luật bảo hộ.

•

Thông tin số có mức độ tin cậy khác nhau.

•

Thông tin số cần được quản lí, khai thác an toàn và có

trách nhiệm.

Em hãy chọn phương án ghép đúng:
Thông tin số được nhiều tổ chức và cá nhân lưu trữ với dung
lượng rất lớn,
A.

được truy cập tự do và có độ tin cậy khác nhau.

B.

được bảo hộ quyền tác giả và không đáng tin cậy.

C. được bảo hộ quyền tác giả và có độ tin cậy khác nhau.
D. được bảo hộ quyền tác giả và rất đáng tin cậy.

2. THÔNG TIN
ĐÁNG TIN CẬY

Hoạt động 3
1.

Tin giả

Em hãy kể lại một nội dung trên mạng mà em biết đó là

tin giả.
2.

Tin giả đó gây ra tác hại gì nếu người đọc tin vào điều đó?

3.

Làm thế nào để em biết đó là tin giả?

Không phải mọi thông tin chúng ta nghe thấy, xem được hay
đọc được đều là sự thật. Internet là một kho thông tin khổng
lồ, tuy nhiên, nhiều thông tin trên Internet có thể không
đáng tin cậy.

Thông tin không đáng tin cậy có thể là:
Thông tin không đáng tin cậy có
giá trị sử dụng thấp, thậm chí
không sử dụng được. Việc xác
định thông tin đáng tin cậy và biết
khai thác nguồn thông tin đáng
tin cậy rất quan trọng vì điều đó
giúp em đưa ra những quyết định
đúng đắn.

Một số gợi ý giúp
em xác định được
thông tin đáng tin
cậy hay không

Xác định nguồn thông tin
Thẩm quyền và uy tín của tổ chức
hay cá nhân cung cấp thông tin
ảnh hưởng đến giá trị và độ tin
cậy của thông tin.

Phân biệt ý kiến và sự kiện

Tôi tin rằng
Ý kiến là quan điểm, không phải sự kiện.
Trong khi các ý kiến cần được xem xét và có
thể cũng thú vị nhưng độ tin cậy của chúng
thấp hơn sự kiện vì mang nhiều cảm xúc và
định kiến cá nhân.

việc đó đã
xảy ra!

Kiểm tra chứng cứ của kết luận
Tôi nghĩ đây là
Những kết luận không có chứng cứ, cũng
giống như những ý kiến mang tính chất cá
nhân nên có độ tin cậy rất thấp.

bộ phim hoạt
hình hay nhất
mọi thời đại

Đánh giá tính thời sự của thông tin

Thời điểm công bố thông tin quan
trọng vì nó quyết định thông tin
có còn ý nghĩa không hay đã trở
nên lỗi thời.

•

Thông tin đáng tin cậy giúp em đưa ra kết luận

đúng, quyết định hành động đúng và giải quyết được các vấn
đề được đặt ra.
•

Một số cách xác định thông tin có đáng tin cậy

hay không: kiểm tra nguồn thông tin; phân biệt ý kiến với
sự kiện; kiểm tra chứng cứ của kết luận; đánh giá tính thời sự
của thông tin.

1.

Em hãy kể tên ba ứng dụng thu thập nhiều thông tin từ

người sử dụng và cho biết:
a)

Tổ chức, cá nhân nào sở hữu các ứng dụng đó?

b)

Mỗi ứng dụng thu thập dạng thông tin nào?

2.

Em hãy đánh giá độ tin cậy của thông tin được cung

cấp từ ba ứng dụng ở Câu 1.

1.

Em hãy tìm kiếm trên Internet thông tin về một đội bóng, một

cầu thủ hoặc một nhân vật mà em yêu thích.
2.

Em hãy phân tích mức độ tin cậy của nguồn tin tìm được ở

Câu 1 và trình bày một bài giới thiệu về đội bóng, cầu thủ hoặc
nhân vật đó.
3.

Em hãy kể một ví dụ về tin đồn (trong cuộc sống hoặc trên

mạng) và cho biết:
a)

Tin đồn đó xuất hiện từ sự việc nào?

b)

Tác hại của tin đồn đó là gì?