Bài 25. NGUỒN NHIÊN LIỆU
I. Dầu mỏ, khí mỏ dầu và khí thiên nhiên
1.Dầu mỏ

- Dầu mỏ là chất lỏng, sánh, thường có màu
nâu sẫm, không tan trong nước và nhẹ hơn
nước, thành phần chủ yếu là các
hydrocarbon.

• Quan sát hình sau, em hãy trả lời câu hỏi :
Dầu mỏ có ở đâu ?

Trong tự nhiên, dầu
mỏ tập trung ở sâu
trong lòng đất tạo
thành các mỏ dầu.

Khí

Dầu
Nước

Mỏ dầu

- Mỏ dầu thường có 3 lớp:
+ ở trên là khí mỏ dầu (khí
đồng hành): thành phần
chính là methane (CH4).
+ Ở giữa là lớp dầu lỏng
có hoà tan khí
+ Dưới đáy mỏ dầu là một
lớp nước mặn.

Quan sát hình sau, em hãy cho biết dầu mỏ
được khai thác như thế nào ?

khí

Dầu

khí

Dầu

Nước hoặc khí

Muốn khai thác dầu, người ta khoan những lỗ khoan
xuống lớp dầu lỏng ( giếng dầu ) . Đầu tiên dầu tự
phun lên, sau đó người ta phải bơm nước hoặc khí
xuống để đẩy dầu lên.

- PP khái thác:
+ Khoan, thu lấy khí và dầu thô, vận chuyển
tới nhà máy chế biến.
+ Tại nhà máy các sản phẩm dầu thô được xử
lý bằng phương pháp chưng cất để thu được
nhiều sản phẩm khác nhau.

Sơ đồ chưng cất và ứng dụng của các sản phẩm
CÁC SẢN PHẨM CHẾ BIẾN TỪ DẦU MỎ

2. Khí thiên nhiên và khí mỏ dầu

a. Khí thiên nhiên
Khí thiên nhiên có ở đâu? Thành phần chính của khí
thiên nhiên là gì?Ứng dụng gì trong đời sống và trong
công nghiệp?

Khí thiên nhiên
Khí mỏ dầu
Hàm lượng methane trong khí nào lớn hơn?

- Khí thiên nhiên có trong các mỏ khí dưới lòng
đất.
- Thành phần chính của khí thiên nhiên là
methane (khoảng 95%) và ethane, propane,
butane, …
- Khai thác bằng cách: khoan xuống mỏ khí .
Khí sẽ tự phun lên.

b/ Khí mỏ dầu
- Khí mỏ dầu (khí đồng hành) là khí có trong các
mỏ dầu và được khai thác cùng với quá trình khai
thác dầu mỏ.
- TP: khí mỏ dầu chứa chủ yếu là khí methane
(khoảng 75%) và 1 số hydrocarbon khí khác.

Huớng dẫn về nhà
- Học bài: khái niệm, thành phần, trạng thái tự
nhiên của dầu mỏ, khí thiên nhiên và khí mỏ dầu;
Phương pháp khai thác dầu mỏ, khí thiên nhiên và
khí mỏ dầu;
- Bài mới: Đọc trước mục II – Bài 25 / SGK –
T116 và tìm hiểu thông tin trên mạng internet, trả
lời câu hỏi
+ Em hãy trình bày cách sử dụng nhiên liệu đạt
hiệu quả cao.

II. NHIÊN LIỆU
1. Khái niệm và phân loại
Hđ cá nhân: đọc thông tin mục 1, quan sát H25.2/
SGK-T116, trả lời câu hỏi:
+ Nhiên liệu là gì ?
+ Nhiên liệu chia thành mấy loại ? Là những loại
nào ?

– Nhiên liệu là những chất cháy được, khi cháy toả
nhiệt và phát sáng.
– Dựa vào trạng thái, chia nhiên liệu làm 3 loại:
+ Nhiên liệu rắn: gỗ, củi, các loại than (than gỗ,
than mỏ, ...), …
+ Nhiên liệu lỏng: xăng, dầu hoả, dầu diesel, ...
+ Nhiên liệu khí: khí thiên nhiên, khí mỏ dầu, ...

2. Sử dụng nhiên liệu
HĐ cá nhân (3'): đọc thông tin mục 2 trả lời câu
hỏi sau:
1. Trình bày cách sử dụng nhiên liệu gas, xăng,
dầu, than, ...
2. Đề xuất 1 số biện pháp sử dụng nhiên liệu tiết
kiệm, an toàn, hiệu quả

+ Than là nhiên liệu sử dụng trong luyện kim, nhà
máy nhiệt điện, đời sống.
+ Xăng, dầu: sử dụng cho các loại động cơ đốt
trong như: xe máy, ô tô, tàu, thuyền, máy phát
điện.
+ Gas dùng trong đời sống và trong công nghiệp
– Nhiên liệu là các chất dễ cháy nên khi sử dụng
cần tuân thủ nghiêm ngặt các biện pháp phòng
cháy và chữa cháy.
– Trữ lượng nhiên liệu hoá thạch có hạn và việc sử
dụng loại nhiên liệu này gây ô nhiễm môi trường,
nên cần sử dụng tiết kiệm và hiệu quả.

Câu 1: Dầu mỏ là
A. một hydrocarbon.
B. một hợp chất hữu cơ.
C. hỗn hợp tự nhiên của nhiều hydrocarbon.
D. chất béo.
Câu 2. Thành phần chủ yếu của khí thiên nhiên là
A.CO2.
B. H2O.
C. CH4.

D. NaCl.

Câu 3: Trong gas, dùng để đun, nấu thức ăn trong
gia đình, người ta thêm một lượng nhỏ khí có công
thức hoá học C2H5S có mùi hôi. Mục đích của việc
thêm hoá chất này vào gas là nhằm
A.Tăng năng suất toả nhiệt của gas.
B. Phát hiện nhanh chóng sự cố rò rỉ gas.
C. Hạ giá thành sản xuất gas.
D. Phòng chống cháy nổ khi sử dụng gas.
Câu 4: Người ta đang nghiên cứu để sử dụng
nguồn nhiên liệu khi cháy không gây ô nhiễm môi
trường là
A.CH4.
B. H2.
C. C4H10.
D. CO.

Câu 5: Trong số các cách chữa cháy sau, có mấy cách
chữa cháy do xăng dầu gây ra?
(a) Phun nước vào ngọn lửa;
(b) Dùng chăn ướt trùm lên ngọn lửa;
(c) Phủ cát vào ngọn lửa;
(d) Dùng bình chữa cháy.
A. 1.

B. 2

C. 3.

D. 4.

Bài tập: Một loại khí thiên nhiên gồm CH4,
C2H6 (các khí khác không đáng kể) với tỉ lệ phần
trăm về thể tích tương ứng là 95% và 5%.
a) Tính khối lượng của 1 mol khí thiên nhiên nêu
trên.
b) Tính lượng nhiệt toả ra khi đốt cháy hoàn toàn
167 gam khí thiên nhiên trên. Biết rằng, lượng
nhiệt toả ra khi đốt cháy hoàn toàn 1 mol CH 4 và
1 mol C2H6 lần lượt là 890 kJ và 1561 kJ.

Huớng dẫn về nhà
- Học bài: khái niệm về nhiên liệu, các dạng
nhiên liệu phổ biến (rắn, lỏng, khí).
Trình bày được cách sử dụng nhiên liệu (gas,
dầu hoả, than, …), cách ứng xử thích hợp đối
với việc sử dụng nhiên liệu (gas, xăng, dầu
hoả, than, …) trong cuộc sống.
- Bài mới: Đọc trước mục I,II - Bài 26 / SGK
– T118,119