chào mừng các thầy cô giáo và các em
ĐẾN VỚI BUỔI HỌC MÔN CÔNG NGHỆ LỚP 12A4
Giáo viên:Danh Hoàng Thiện
ĐỘNG CƠ KHÔNG ĐỒNG BỘ BA PHA
BÀI 26
Chương 6: MÁY ĐIỆN BA PHA
I. Khái niệm và công dụng:
Vì sao nó được gọi là động cơ không đồng bộ ba pha?
n < n1
n: tốc độ quay của rô to
n1: tốc độ quay của từ trường
I. Khái niệm và công dụng
Rôto
A
B
C
Từ trường quay của stato
Mở
T?t
Thế nào là động cơ không đồng bộ ba pha?
1.Khái niệm:
Động cơ xoay chiều ba pha có tốc độ quay của rôto(n) nhỏ hơn tốc độ quay(n1) của từ trường dòng điện cấp cho động cơ được gọi là động cơ không đồng bộ ba pha.
2. Công dụng
Động cơ không đồng bộ ba pha được sử dụng trong các lĩnh vực nào?
Làm nguồn
động lực
Bài 26
ĐỘNG CƠ KHÔNG ĐỒNG BỘ BA PHA
Chương 6: MÁY ĐIỆN BA PHA
Động cơ không đồng bộ ba pha dùng làm nguồn động lực cho các máy công cụ trong các ngành công nghiệp, nông nghiệp và đời sống…..
Vì sao động cơ không đồng bộ ba pha được sử dụng rộng rãi trong thực tế?
Cấu tạo đơn giản,kích thước nhỏ gọn,vận hành đơn giản.
Động cơ không đồng bộ 3 pha, em thấy nó thường dùng để làm gì?
Bài 26
ĐỘNG CƠ KHÔNG ĐỒNG BỘ BA PHA
Chương 6: MÁY ĐIỆN BA PHA
II. Cấu tạo:
II. Cấu tạo
Nắp máy
Stato
Rôto
Trục quay
Rôto
Nắp
Cánh quạt
Gồm 2 bộ phận chính là:
Hình 26.1 Đ.C KĐB 3 pha gồm các bộ phận nào?
Cấu tạo của ĐC KĐB 3 pha gồm mấy bộ phận chính?
Stato
Ngoài ra còn có các bộ phận khác như:
Vỏ
1. Stato:( phần tĩnh)
Dây quấn
Bài 26
ĐỘNG CƠ KHÔNG ĐỒNG BỘ BA PHA
Chương 6: MÁY ĐIỆN BA PHA
II. Cấu tạo
II. Cấu tạo
1. Stato
Cấu tạo stato gồm mấy phần?
Gồm 2 phần lõi thép và dây quấn
Lõi thép được làm bằng gì ? Có đặc điểm như thế nào ?
Dây quấn được làm bằng gì ? Có đặc điểm như thế nào ?
Bài 26
ĐỘNG CƠ KHÔNG ĐỒNG BỘ BA PHA
Chương 6: MÁY ĐIỆN BA PHA
II. Cấu tạo
II. Cấu tạo
1. Stato
Stato
a.Lõi thép: gồm các lá thép kĩ thuật điện ghép lại thành hình trụ, mặt trong có rãnh đặt dây quấn.
b.Dây quấn: là dây đồng được phủ sơn cách điện, gồm ba pha dây quấn AX, BY, CZ đặt trong các rãnh stato theo một quy luật nhất định
a.Lõi thép
b.Dây quấn
Bài 26
ĐỘNG CƠ KHÔNG ĐỒNG BỘ BA PHA
Chương 6: MÁY ĐIỆN BA PHA
II. Cấu tạo
II. Cấu tạo
1. Stato
1. Stato
Thực tế các đầu dây A ; X ; B ; Y ; C ; Z được bố trí như thế nào ?
Hộp đấu dây
và được bố trí như hình vẽ
Thực tế các đầu dây A ; X ; B ; Y ; C ; Z được nối ra ngoài hộp đấu dây (đặt ở vỏ của động cơ)
a.Lõi thép
b.Dây quấn
Bài 26
ĐỘNG CƠ KHÔNG ĐỒNG BỘ BA PHA
Chương 6: MÁY ĐIỆN BA PHA
II. Cấu tạo
II. Cấu tạo
1. Stato
1. Stato
Tại sao phải bố trí như vậy?
Hộp đấu dây
Nối sao
Nối tam giác
Tiện lợi cho việc đấu dây.
a.Lõi thép
b.Dây quấn
Bài 26
ĐỘNG CƠ KHÔNG ĐỒNG BỘ BA PHA
Chương 6: MÁY ĐIỆN BA PHA
II. Cấu tạo
II. Cấu tạo
1. Stato
2. Rôto:(phần quay)
2. Rôto
Gồm có lõi thép
Rôto
Lõi thép
Dây quấn
và dây quấn.
Ngoài ra còn có trục quay . . .
Trục quay
Cấu tạo của Rôto gồm mấy phần?
a.Lõi thép
b.Dây quấn
Bài 26
ĐỘNG CƠ KHÔNG ĐỒNG BỘ BA PHA
Chương 6: MÁY ĐIỆN BA PHA
II. Cấu tạo
II. Cấu tạo
1. Stato
2. Rôto
2. Rôto
Lõi thép
Lá thép kĩ thuật điện
Rãnh
Lỗ
a. Lõi thép
a. Lõi thép
Em hãy nêu cấu tạo của lõi thép rôto? Lõi thép có đặc điểm ntn?
Gồm nhiều lá thép KTĐ mỏng ghép cách điện với nhau, mặt ngoài xẻ rãnh, ở giữa có lỗ để lắp trục, ghép lại thành hình trụ.
a.Lõi thép
b.Dây quấn
Bài 26
ĐỘNG CƠ KHÔNG ĐỒNG BỘ BA PHA
Chương 6: MÁY ĐIỆN BA PHA
II. Cấu tạo
II. Cấu tạo
1. Stato
2. Rôto
2. Rôto
b. Dây quấn
a. Lõi thép
b. Dây quấn
Dây quấn có mấy kiểu ?
Dây quấn kiểu rôto lồng sóc
Dây quấn kiểu rôto dây quấn
Dây quấn có hai kiểu
a. Lõi thép
b. Dây quấn
III- Nguyên lý làm việc
Rôto
A
B
C
Từ trường quay của stato
Mở
Tắt
- Khi cho dòng điện 3 pha vào 3 dây quấn Stato của động cơ thì trong lòng Stato sẽ có từ trường quay
- Từ trường quay này quét qua các dây quấn của rôto, làm xuất hiện các sức điện động cảm ứng.
Khi có từ trường quay biến thiên qua cuộn dây, trong cuộn dây xuất hiện đại lượng vật lý nào?
Khi cho dòng điện 3 pha vào 3 dây quấn stato của động cơ thì trong lòng stato xuất hiện đại lượng vật lý nào?
Nếu cuộn dây kín mạch, trong cuộn dây xuất hiện đại lượng vật lý nào?
Dòng điện cảm ứng
Rôto
A
B
C
Từ trường quay của stato
Mở
Tăt

- Lực tương tác điện từ giữa từ trường quay và các dòng điện cảm ứng này, tạo ra mômen quay làm cho rôto quay theo chiều quay của từ trường với tốc độ n nhỏ hơn tốc độ n1 của từ trường quay.
Khi dây dẫn có dòng điện chạy qua nằm trong từ trường sẽ xuất hiện đại lượng vật lý nào?
Lực điện từ
III- Nguyên lý làm việc
- Khi cho dòng điện 3 pha vào các dây quấn Stato của động cơ thì trong lòng Stato sẽ có từ trường quay.
- Từ trường quay này quét qua các dây quấn của rôto, làm xuất hiện các sức điện động và dòng điện cảm ứng.
- Lực tương tác điện từ giữa từ trường quay và các dòng điện cảm ứng này tạo ra mômen quay làm cho rôto quay theo chiều quay của từ trường với tốc độ n nhỏ hơn tốc độ n1 của từ trường quay.
Tốc độ của từ trường quay được tính bằng công thức:
Trong đó: f là tần số dòng điện (Hz)
P: là số đôi cực từ của từ trường quay.
Sự chênh lệch tốc độ giữa từ trường quay và tốc độ rôto gọi là tốc độ trượt: n2 = n1 – n
Tỉ số:
được gọi là hệ số trượt
(Vg/ph)
Dựa vào nguyên lí làm việc hãy cho biết tốc độ trượt là gì?
Khi động cơ làm việc bình thường
s = 0,02÷0,06.
Bài 26
ĐỘNG CƠ KHÔNG ĐỒNG BỘ BA PHA
Chương 6: MÁY ĐIỆN BA PHA
II. Cấu tạo
1. Stato
2. Rôto
a. Lõi thép
b. Dây quấn
IV. Cách đấu dây
III. Nguyên lí làm việc
IV. Cách đấu dây
Nối tam giác ()
Nối sao (Y)
Cách đấu dây phụ thuộc vào điện áp của lưới điện và cấu tạo của động cơ.
VD : Động cơ có kí hiệu Y/ - 380/220V
Với lưới điện có điện áp dây Ud = 380V
Với lưới điện có điện áp dây Ud = 220V

Giữ nguyên một pha đảo pha còn lại cho nhau.
Quay thuận
Quay ngược
a. Lõi thép
b. Dây quấn
Muốn đổi chiều quay động cơ thì làm thế nào?
Có bao nhiêu cách đấu dây quấn ba pha của stato?
Có 2 cách
LUYỆN TẬP
Trên nhãn động cơ có ghi các số liệu sau
Hãy giải thích các số liệu đó.
LUYỆN TẬP
2,8 kW
Công suất của động cơ
V. 220/380
/Y
A. 10,5/6,1
Nếu Ud của lưới điện là 220 V thì đấu hình tam giác () và dòng điện vào động cơ là 10,5 A.
Nếu Ud của lưới điện là 380 V thì đấu hình sao (Y) và dòng điện vào động cơ là 6,1A.
Vg/ph 1420
Tốc độ quay của rôto n – Đơn vị vòng/phút
Cos  0,9
Hệ số công suất
Hz 50
Tần số của lưới điện
% 0,84
Hiệu suất định mức tính theo phần trăm
Kg 10
Khối lượng toàn bộ
Củng cố
Câu 1: Động cơ xoay chiều ba pha có tốc độ quay của rôto?
A) Nhỏ hơn tốc độ quay của từ trường dòng điện cấp cho động cơ.
B) Lớn hơn tốc độ quay của từ trường dòng điện cấp cho động cơ.
C) Bằng tốc độ quay của từ trường dòng điện cấp cho động cơ.
D) Tất cả đúng.
Câu 2:
Động cơ có kí hiệu:Y/Δ- 380/220 mà lưới điện có điện áp dây là 220V thì dây quấn của động cơ phải đấu
A) Tam giác.
B) Hình sao.
C) Sao/Tam giác.
D) Tam giác/sao.
Câu 3
Động cơ có kí hiệu:Y/Δ- 380/220 mà lưới điện có điện áp dây là 380V thì dây quấn của động cơ phải đấu
A) Tam giác.
B) Hình sao.
C) Sao/Tam giác.
D) Tam giác/sao.
Dặn dò:
Về nhà học bài cũ, giải các bài tập trong SGK.
Chuẩn bị thực hành (Bài 27)
+ Đọc và giải thích các số liệu trên nhãn động cơ không đồng bộ ba pha.
+ Phân biệt các bộ phận chính của động cơ không đồng bộ ba pha.
BÀI HỌC ĐẾN ĐÂY KẾT THÚC
XIN CHÂN THÀNH CÁM ƠN QUÍ THẦY CÔ
Ngoài ra còn có vỏ động cơ.
Vỏ động cơ dùng để làm gì?
Vỏ
Dùng để bảo vệ và làm mát
Giữ cố định lõi thép Stato
Có lỗ để đưa đầu dây ra ngoài
Có nắp chắn ở vỏ để đỡ trục roto nhờ có các ổ bi