PHẦN 2: ĐỊA LÍ TỰ NHIÊN

CHƯƠNG 1: TRÁI ĐẤT

BÀI 3 (1 tiết). TRÁI ĐẤT. THUYẾT KIẾN TẠO MẢNG

NỘI DUNG:

- Nguồn gốc hình thành Trái Đất

- VỏTrái Đất, các vật liệu cấu tạo vỏ Trái Đất.

- Thuyết kiến tạo mảng.
I. NGUỒN GỐC HÌNH THÀNH TRÁI ĐẤT

- Có nhiều giả thuyết khác nhau về nguồn gốc của Trái Đất.

- Một số giả thuyết cho rằng, ban đầu hệ Mặt Trời là một đám mây bụi quay tròn gọi là tinh vân Mặt Trời. Trong khi quay, lực hấp dẫn và quán tính làm đám mây trở nên phẳng như hình dạng một cái đĩa, vuông góc với trục quay của nó. Đồng thời khối bụi lớn nhất tập trung vào trung tâm, nóng lên và cô đặc lại tạo thành Mặt Trời; phần còn lại xung quanh tạo thành các vành xoắn ốc. Các vành xoắn ốc dần kết tụ lại dưới tác dụng của trọng lực và trở thành các hành tinh, trong đó có Trái Đất.
II. VỎ TRÁI ĐẤT. VẬT LIỆU CẤU TẠO VỎ TRÁI ĐẤT

Đọc thông tin và quan sát hình 3.2, hãy trình bày đặc điểm của vỏ Trái Đất và các vật liệu cấu tạo vỏ Trái Đất?
- Vỏ Trái Đất rắn chắc, nằm ngoài cùng của Trái Đất, gồm: vỏ lục địa và vỏ đại dương có độ dày dao động từ 5 km (ở đại dương) đến 70 km (ở lục địa).

- Cấu tạo nên vỏ Trái Đất:

+ Khoáng vật: có khoảng 5000 loại (90% là nhóm si-li-cat)

+ Đá gồm 3 loại: mac-ma (khoảng 95%), trầm tích và biến chất.

*Đá mac-ma (gra-nit, ba-dan,…) *Đá trầm tích (đá phiến sét, đá vôi,… *Đá biến chất (đá gơ-nai, đá hoa,…
Đọc thông tin và quan sát hình 3.3, hình 3.4, hãy:

+ Trình bày khái quát thuyết kiến tạo mảng?

+ Giải thích nguyên nhân hình thành các dãy núi trẻ, các vành đai động đất, núi lửa.

III. THUYẾT KIẾN TẠO MẢNG
III. THUYẾT KIẾN TẠO MẢNG

*Thạch quyển gồm một số mảng kiến tạo. Gồm 2 bộ phận lục địa (Nổi) và đại dương (Nước) *Các mảng kiến tạo nổi lên trên lớp vật chất quánh dẻo thuộc phần trên của lớp man-ti. Hoạt động của các dòng đối lưu vật chất quánh dẻo và có nhiệt độ cao trong lớp man-ti trên làm cho các mảng không đứng yên mà dịch chuyển trên lớp quánh dẻo này. *Mỗi mảng kiến tạo đều trôi nổi và di chuyển độc lập với tốc độ chậm (chỉ khoảng vài cm/năm). Trong khi dịch chuyển, các mảng có thể tách rời nhau, xô vào nhau; kết quả là tạo ra các sống núi ngầm, động đất, núi lửa, các dãy núi trẻ,…
HOẠT ĐỘNG 3: LUYỆN TẬP

Hãy phân biệt vỏ lục địa và vỏ đại dương?
VỎ LỤC ĐỊA

VỎ ĐẠI DƯƠNG
PHÂN BỐ
BỀ DÀY
CẤU TẠO
HOẠT ĐỘNG 3: LUYỆN TẬP

Hãy phân biệt vỏ lục địa và vỏ đại dương?
VỎ LỤC ĐỊA

VỎ ĐẠI DƯƠNG
PHÂN BỐ

ở lục địa và một phần dưới mực nước biển.

ở các nền đại dương, dưới tầng nước biển.
BỀ DÀY TRUNG BÌNH

35-40 km (ở miền núi cao đến 70-80 km)

5-10 km.
CẤU TẠO

gồm ba lớp đá: trầm tích, granit và badan.

Không có lớp đá granit.
HOẠT ĐỘNG 4 VẬN DỤNG

Hãy cho biết Việt Nam thuộc mảng kiến tạo nào?

Gợi ý trả lời:

Việt Nam thuộc mảng kiến tạo Âu-Á.