TÌNH HUỐNG

HỌC TẬP
Theo em, cây muốn sinh trưởng và phát triển cần những điều kiện nào

Đất

Nước

Ánh sáng

Phân bón

...
HÌNH THÀNH

KIẾN THỨC
CHỦ ĐỀ 9.

SINH TRƯỞNG VÀ PHÁT TRIỂN Ở SINH VẬT

BÀI 35. CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN SINH TRƯỞNG VÀ PHÁT TRIỂN CỦA SINH VẬT
NỘI DUNG

01

Ảnh hưởng của một số nhân tố chủ yếu đến sinh trưởng và phát triển của sinh vật

02

Ứng dụng của sinh trưởng và phát triển trong thực tiễn
1. Ảnh hưởng của một số nhân tố chủ yếu đến sinh trưởng và phát triển của sinh vật.

BÀI 35. CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN SINH TRƯỞNG VÀ PHÁT TRIỂN CỦA SINH VẬT
2

1

4

3

01

02

04

03

Các nhóm chọn mảnh ghép để nhận nhiệm vụ
NHIÊM VỤ

Tìm hiểu ảnh hưởng của nhiệt độ

NHIỆM VỤ 01

NHIỆM VỤ 2

Tìm hiểu ảnh hưởng của ánh sáng

NHIỆM VỤ 4

Tìm hiểu ảnh hưởng của dinh dưỡng

NHIỆM VỤ 3

Tìm hiểu ảnh hưởng của nước
Quan sát H.35.1 và bảng 35 để trả lời câu hỏi 1+2

NHIỆM VỤ 01. TÌM HIỂU ẢNH HƯỞNG CỦA NHIỆT ĐỘ
Câu 1. Quan sát H.35.1, hãy cho biết

- Giới hạn nhiệt độ của cá rô phi ở Việt Nam?

- Khoảng nhiệt độ thuận lợi cho sự sinh trưởng và phát triển của cá rô phi?

Câu 2. Từ bảng 35.1, nêu ảnh hưởng của nhiệt độ đến sự sống, số lá, độ dài, bề rộng lá của cây Lan Hồ Điệp?
Quan sát H.35.2 – H.35.3 để trả lời câu hỏi 3+4.

NHIỆM VỤ 02. TÌM HIỂU ẢNH HƯỞNG CỦA ÁNH SÁNG
Câu 3. Quan sát H.35.2 cho biết ý nghĩa của sự phân tầng của thực vật trong rừng mưa nhiệt đới đối với thực vật?

Câu 4. Một số động vật như chó, mèo hay hoạt động về đêm. Ban ngày, chúng thường nằm dài sưởi nắng. Việc đó có lợi cho sự phát triển của chúng như thế nào?
Quan sát H.35.4 – H.35.7 kết hợp thông tin để trả lời câu hỏi 5+6.

NHIỆM VỤ 03. TÌM HIỂU ẢNH HƯỞNG CỦA NƯỚC
Câu 5. Quan sát H.35.4 – H.35.7, hãy cho biết những hậu quả xảy ra đối với thực vật, động vật và con người khi thiếu nước?

Câu 6. Hãy lấy ví dụ về vai trò của nước đối với thực vật?
Quan sát H.35.7 – H.35.10 kết hợp thông tin để trả lời câu hỏi 7+8.

NHIỆM VỤ 04. TÌM HIỂU ẢNH HƯỞNG CỦA DINH DƯỠNG
Câu 7. Quan sát H.35.7 – H.35.9, cho biết sự khác nhau về hình thái giữa cây thiếu dinh dưỡng, cây thừa dinh dưỡng và cây đủ dinh dưỡng.

Câu 8. Chế độ dinh dưỡng có liên quan đến sự phát triển về thể trạng của các em bé trong H.35.10 như thế nào?
CÁC NHÓM THẢO LUẬN VÀ DÙNG BÚT GHI VÀO BẢNG NHÓM TRONG 15 PHÚT

1

2

3

4

Tìm hiểu ảnh hưởng của nhiệt độ

Tìm hiểu ảnh hưởng của ánh sáng

Tìm hiểu ảnh hưởng của nước

Tìm hiểu ảnh hưởng của dinh dưỡng
CÁC NHÓM BÁO CÁO KẾT QUẢ

1

Tìm hiểu ảnh hưởng của nhiệt độ
Câu 1. Quan sát H.35.1, hãy cho biết

? Giới hạn nhiệt độ của cá rô phi ở Việt Nam

- 5,6 – 42oC.

? Khoảng nhiệt độ thuận lợi cho sự sinh trưởng và phát triển của cá rô phi

- 23 – 37oC.
Câu 2. Từ bảng 35.1, nêu ảnh hưởng của nhiệt độ đến sự sống, số lá, độ dài, bề rộng lá của cây Lan Hồ Điệp?

- Từ bảng 35.1 cho thấy, khoảng nhiệt độ từ 25 31oC là khoảng nhiệt độ mà Lan Hồ Điệp có tỉ lệ sống cao nhất, cây có số lá nhiều nhất, chiều dài của lá dài nhất, bề rộng của lá lớn nhất.
CÁC NHÓM BÁO CÁO KẾT QUẢ

2

Tìm hiểu ảnh hưởng của ánh sáng

1

Tìm hiểu ảnh hưởng của nhiệt độ
Câu 3. Quan sát H.35.2 cho biết ý nghĩa của sự phân tầng của thực vật trong rừng mưa nhiệt đới đối với thực vật?

- Sự phân tầng trong rừng mưa nhiệt đới được thể hiện khá rõ nét, đảm bảo cho sinh vật tận dụng nguồn sống như: ánh sáng, thức ăn, … một cách tối ưu.
Câu 4. Một số động vật như chó, mèo hay hoạt động về đêm. Ban ngày, chúng thường nằm dài sưởi nắng. Việc đó có lợi cho sự phát triển của chúng như thế nào?

- Việc sưởi ấm vào ban ngày giúp chó, mèo tận dụng ánh sáng Mặt Trời để tăng cướng hấp thu vitamin D giúp phát triển xương.
CÁC NHÓM BÁO CÁO KẾT QUẢ

2

Tìm hiểu ảnh hưởng của ánh sáng

1

Tìm hiểu ảnh hưởng của nhiệt độ

3

Tìm hiểu ảnh hưởng của nước
Câu 5. Quan sát H.35.4 – H.35.7, hãy cho biết những hậu quả xảy ra đối với thực vật, động vật và con người khi thiếu nước?

- Khi thiếu nước, cả thực vật, động vật và con người đều không thể thực hiện được các điều kiện bình thường, hậu quả là: cây bị héo, hạt đậu không nảy mầm, …; con người có dấu hiệu mệt mỏi, sốt, …; Thiếu nước có ảnh hưởng nghiêm trọng đến sự sinh trưởng và phát triển của sinh vật.
- Trồng 2 cây đậu trong cốc thủy tinh

+ 1 cốc tưới nước hàng ngày.

+ 1 cốc không tưới nước.

- Kết quả thu được sau vài ngày

+ Cây trồng trong cốc không được tưới nước sẽ bị héo, kém phát triển.

+ Cây trồng trong cốc được tưới nước hàng ngày sẽ phát triển bình thường.

Câu 6. Hãy lấy ví dụ về vai trò của nước đối với thực vật?
CÁC NHÓM BÁO CÁO KẾT QUẢ

2

Tìm hiểu ảnh hưởng của ánh sáng

1

Tìm hiểu ảnh hưởng của nhiệt độ

3

Tìm hiểu ảnh hưởng của nước

4

Tìm hiểu ảnh hưởng của dinh dưỡng
Câu 7. Quan sát H.35.7 – H.35.9, cho biết sự khác nhau về hình thái giữa cây thiếu dinh dưỡng, cây thừa dinh dưỡng và cây đủ dinh dưỡng?

- Cây đủ dinh dưỡng sinh trưởng khỏe mạnh, đầy đủ lá, lá xanh mướt.

- Cây thiếu dinh dưỡng gây còi cọc, kém phát triển, lá nhạt màu.

- Cây thừa dinh dưỡng phát triển vượt trội về chiều cao, số lá nhưng thân cây bị yếu.
Câu 8. Chế độ dinh dưỡng có liên quan đến sự phát triển về thể trạng của các em bé trong H.35.10 như thế nào?

- Thiếu dinh dưỡng gây còi cọc, suy dinh dưỡng.

- Thừa dinh dưỡng gây béo phì.

- Đủ dinh dưỡng giúp phát triển cân đối.
1. Ảnh hưởng của một số nhân tố chủ yếu đến sinh trưởng và phát triển của sinh vật.

BÀI 35. CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN SINH TRƯỞNG VÀ PHÁT TRIỂN CỦA SINH VẬT

- Quá trình sinh trưởng và phát triển của sinh vật chịu ảnh hưởng của các nhân tố bên ngoài khác nhau như: nhiệt độ, ánh sáng, nước, dinh dưỡng, …
1. Ảnh hưởng của một số nhân tố chủ yếu đến sinh trưởng và phát triển của sinh vật.

BÀI 35. CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN SINH TRƯỞNG VÀ PHÁT TRIỂN CỦA SINH VẬT

- Ngoài ra, các nhân tố khác như hormone, chất kích thích cũng ảnh hưởng đến sự sinh trưởng và phát triển của sinh vật.

- Mức độ ảnh hưởng của các nhân tố phụ thuộc vào mỗi loài sinh vật.
1. Ảnh hưởng của một số nhân tố chủ yếu đến sinh trưởng và phát triển của sinh vật.

BÀI 35. CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN SINH TRƯỞNG VÀ PHÁT TRIỂN CỦA SINH VẬT

2. Ứng dụng sinh trưởng và phát triển trong thực tiễn.
01

02

03

NHÓM 1+2

NHÓM 3+4

NHÓM 5+6

NV1. Tìm hiểu về ứng dụng của sinh trưởng và phát triển trong trồng trọt.

NV2. Tìm hiểu về ứng dụng của sinh trưởng và phát triển trong chăn nuôi.

NV3. Vận dụng sinh trưởng và phát triển trong phòng trừ côn trùng, sâu hại.
01

NHÓM 1+2

NV1. Tìm hiểu về ứng dụng của sinh trưởng và phát triển trong trồng trọt.

HS1 ĐỌC THÔNG TIN SGK
HS2 ĐỌC THÔNG TIN SGK
HS QUAN SÁT HÌNH 35.11 SGK
Câu 9. Mô hình xen canh có ý nghĩa gì đối với người nông dân?

Câu 10. Hãy cho biết ý kiến của em về việc sử dụng các chất kích thích trong điều hòa sinh trưởng và phát triển trong thực vật?

HS TRẢ LỜI CÂU HỎI 9+10 SGK
02

NHÓM 3+4

NV2. Tìm hiểu về ứng dụng của sinh trưởng và phát triển trong chăn nuôi.

HS ĐỌC THÔNG TIN SGK
HS QUAN SÁT HÌNH 35.11 SGK
Câu 11. Khi quan sát H.35.12 – H.35.13, em hãy cho biết một số ứng dụng được sử dụng nhằm nâng cao năng suất vật nuôi?

HS TRẢ LỜI CÂU HỎI 11 SGK
03

NHÓM 5+6

NV3. Vận dụng sinh trưởng và phát triển trong phòng trừ côn trùng, sâu hại.
HS QUAN SÁT HÌNH 35.14 SGK
HS XEM VIDEO VÒNG ĐỜI CỦA MUỖI
Câu 12. Quan sát H.35.14, hãy chỉ ra giai đoạn muỗi gây hại cho con người?

HS TRẢ LỜI CÂU HỎI 12 SGK
HS QUAN SÁT HÌNH 35.15 SGK
HS XEM VIDEO VÒNG ĐỜI CỦA BƯỚM
Câu 13. Trong H.35.15, ở giai đoạn nào trong vòng đời bướm có khả năng phá hoại mùa màng?

HS TRẢ LỜI CÂU HỎI 11 SGK
10'

CÁC NHÓM THẢO LUẬN 10'
Tìm hiểu về ứng dụng của sinh trưởng và phát triển trong chăn nuôi.
Vận dụng sinh trưởng và phát triển trong phòng trừ côn trùng, sâu hại.

Tìm hiểu về ứng dụng của sinh trưởng và phát triển trong trồng trọt.

NHIỆM VỤ 2

NHIỆM VỤ 1

NHIỆM VỤ 3

CÁC NHÓM BÁO CÁO KẾT QUẢ
Tìm hiểu về ứng dụng của sinh trưởng và phát triển trong trồng trọt.

NHIỆM VỤ 1

CÁC NHÓM BÁO CÁO KẾT QUẢ
Câu 9. Mô hình xen canh có ý nghĩa gì đối với người nông dân?

- Mô hình xen canh giúp tận dụng tối đa nguồn sống và nhu cầu về các yếu tố môi trường của các loài cây khác nhau để nâng cao năng suất cây trồng. Giúp tăng năng suất và tiết kiệm chi phí đầu tư, chi phí chăm sóc.

HS TRẢ LỜI CÂU HỎI 9+10 SGK
Kể tên một số loại cây, nông dân thường trồng xen canh mà em biết?
Cà chua + Cà rốt
Súp lơ xanh + Hành tây
Bắp cải + Hoa cúc
Dưa hấu + Các loài hoa
Củ cải + Cải bó xôi
Đậu + Bí ngô
Tỏi (hẹ) + Xà lách
Dưa leo + Đậu Hà Lan
Cà chua không trồng gần Bắp vì chúng bị nhiễm nấm giống nhau → Vì khi có nấm cả 2 cùng mắc bệnh.
Hành, tỏi, hẹ không trồng gần Đậu vì bộ rễ (Hành, tỏi, hẹ) lan rộng hút chất dinh của cây Đậu.
Câu 10. Hãy cho biết ý kiến của em về việc sử dụng các chất kích thích trong điều hòa sinh trưởng và phát triển trong thực vật?

- Khi sử dụng chất kích thích cần được tư vấn kĩ thuật của các chuyên gia về nông nghiệp, phải đảm bảo an toàn thực phẩm và phát triển bền vững, tránh gây ô nhiễm môi trường và biến đổi khí hậu.

HS TRẢ LỜI CÂU HỎI 9+10 SGK
Trước khi sử dụng chất kích thích

Sau khi sử dụng chất kích thích

Trồng cỏ trong sân bóng đá

Chất kích thích sinh trưởng (gibberellin (GA), axit -∝naphtin axêtic (∝-NAA) nhằm mục đích tăng chiều cao, tăng sinh khối và tăng năng suất cây trồng, ...
Tìm hiểu về ứng dụng của sinh trưởng và phát triển trong chăn nuôi.
Tìm hiểu về ứng dụng của sinh trưởng và phát triển trong trồng trọt.

NHIỆM VỤ 2

NHIỆM VỤ 1

CÁC NHÓM BÁO CÁO KẾT QUẢ
Câu 11. Khi quan sát H.35.12 – H.35.13, em hãy cho biết một số ứng dụng được sử dụng nhằm nâng cao năng suất vật nuôi?

HS TRẢ LỜI CÂU HỎI 11 SGK

- Trong chăn nuôi sử dụng chất kích thích sinh trưởng, sinh sản, chất tạo nạc, điều chỉnh nhiệt độ chuồng nuôi.
Tìm hiểu về ứng dụng của sinh trưởng và phát triển trong chăn nuôi.
Vận dụng sinh trưởng và phát triển trong phòng trừ côn trùng, sâu hại.

Tìm hiểu về ứng dụng của sinh trưởng và phát triển trong trồng trọt.

NHIỆM VỤ 2

NHIỆM VỤ 1

NHIỆM VỤ 3

CÁC NHÓM BÁO CÁO KẾT QUẢ
Câu 12. Quan sát H.35.14, hãy chỉ ra giai đoạn muỗi gây hại cho con người?

HS TRẢ LỜI CÂU HỎI 12+13 SGK

- Giai đoạn gây hại cho con người là giai đoạn muỗi trưởng thành (muỗi hút máu).
HS QUAN SÁT HÌNH 35.14 SGK
Câu 13. Trong H.35.15, ở giai đoạn nào trong vòng đời bướm có khả năng phá hoại mùa màng?

HS TRẢ LỜI CÂU HỎI 13 SGK

- Giai đoạn sâu bướm là phá hoại mạnh nhất.
HS QUAN SÁT HÌNH 35.15 SGK
BÀI 35. CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN SINH TRƯỞNG VÀ PHÁT TRIỂN CỦA SINH VẬT

2. Ứng dụng sinh trưởng và phát triển trong thực tiễn.

Trong thực tiễn, người ta vận dụng sinh trưởng và phát triển để điều khiển vật nuôi, cây trồng nhằm nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm và sức khỏe con người.
BÀI 35. CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN SINH TRƯỞNG VÀ PHÁT TRIỂN CỦA SINH VẬT

2. Ứng dụng sinh trưởng và phát triển trong thực tiễn.

Ngoài ra, hiểu biết về vòng đời của một số động vật gây hại giúp chúng ta có biện pháp diệt và phòng trừ hợp lý.
LUYỆN TẬP
Câu 1. Hãy phân tích một ví dụ để chỉ ra ảnh hưởng của chất dinh dưỡng đến sự sinh trưởng và phát triển của sinh vật?

- VD: Gà Đông Tảo khi được chăm sóc tốt, đủ dinh dưỡng thì không cần dùng thuốc tăng trọng. Gà mái có thể đạt trọng lượng 5 – 6 kg trong khoảng thời gian 5 – 6 tháng. Nếu chăm sóc không tốt, gà mái chỉ đạt tối đa 3 kg.
Gà mái Đông Tảo có trọng lượng 5-6kg
Câu 2. Hãy kể tên một số ứng dụng sinh trưởng và phát triển trong trồng trọt?

- Thâm canh, xen canh, gối vụ cây trồng để tận dụng nguồn sống như dinh dưỡng, ánh sáng.

- Sử dụng chất kích thích sinh trưởng, kích thích ra hoa, rễ, tạo quả ở cây kiểng (hoa lan, hoa mai, …,), cây ăn quả (dưa hấu, khổ qua, sầu riêng, bưởi, cam, hạnh, …)
Sử dụng chất kích thích sinh trưởng để cây ra hoa, tạo quả đúng dịp Tết
Câu 3. Hai bạn lớp em đang tranh luận về cách diệt trừ muỗi:

- Bạn thứ nhất cho rằng: chỉ nên diệt muỗi trưởng thành vì chỉ giai đoạn này chúng mới gây hại.

- Bạn thứ hai cho rằng: nên diệt muỗi ở các giai đoạn khác nhau.

Hãy cho biết ý kiến của em về vấn đề này?
Nên tiêu diệt muỗi ở tất cả các giai đoạn này để nâng cao hiệu quả diệt trừ.

Mặc dù muỗi chỉ gây hại ở giai đoạn trưởng thành nhưng muỗi trưởng thành di chuyển rất nhanh nên khó tiêu diệt hơn các giai đoạn trứng, ấu trùng, nhộng.

→ Bạn thứ 2 trả lời đúng.
Sử dụng chất kích thích sinh trưởng
VẬN DỤNG
Bể nuôi cá kiểng
- Việc giữ lại 1/3 lượng nước trong bể nhằm giữ lại môi trường sống quen thuộc cho các sinh vật trong bể cá nhằm đảm bảo sự thay đổi các nhân tố môi trường diễn ra từ từ, tránh hiện tượng sốc ở sinh vật do thay đổi môi trường đột ngột.

Câu 1. Vì sao khi nuôi cá trong bể kính, mỗi khi thay nước mới thì thường người ta chỉ thay khoảng 2/3 lượng nước, giữ lại 1/3 lượng nước trong bể?
Thắp đèn chiếu sang khi trồng Thanh Long
Thanh Long là cây ra hoa trong điều kiện ngày dài (thời gian chiếu sáng dài).

Người nông dân trông Thanh Long thường xuyên thắp đèn chiếu sáng vào ban đêm cho cây nhằm mục đích kích thích cây Thanh Long sớm ra hoa.

Câu 2. Để tăng năng suất cho cây Thanh Long, người ta thường thắp đèn chiếu sáng cho cây vào ban đêm.

Em hãy cho biết cơ sở khoa học của việc làm này?

CHÚC CÁC EM

HỌC TỐT