CHúC CáC EM MộT BUổI HọC
Bổ íCH Và Lý THú
1. Tư tưởng, tôn giáo, tín ngưỡng:
Câu hỏi 1: Từ thế kỷ XVI Nho giáo có vị trí như thế nào trong xã hội?
Thế kỷ XVI - XVIII Nho giáo không còn giữ vị trí độc tôn nhưng vẫn giữ địa vị thống trị xã hội.
Bài 36: Tình hình văn hoá, tư tưởng thế kỷ xvi - đầu thế kỷ xviii
a) Tư tưởng:
Câu hỏi 2: Những biểu hiện nào chứng tỏ trong các thế kỷ XVI - XVIII Phật giáo, Đạo giáo và các tín ngưỡng dân gian khác được phục hồi và phát triển?
Phật giáo, Đạo giáo và các tín ngưỡng dân gian có điều kiện được phục hồi và phát triển.
b) Tôn giáo, tín ngưỡng:
Chùa Một cột
Chùa Quán thánh
am phật tích (xã phật tích - tiên du - bắc ninh)
Bài 36: Tình hình văn hoá, tư tưởng thế kỷ xvi - đầu thế kỷ xviii
Câu hỏi 3: Yếu tố mới xuất hiện trong tôn giáo nước ta từ thế kỷ XVI là gì?
Năm 1533 đạo Thiên Chúa bắt đầu được truyền vào nước ta ở Đàng Ngoài.
Cuối thế kỷ XVI chúa Nguyễn và chúa Trịnh thi hành chính sách cấm đạo.
Sang thế kỷ XVII việc truyền bá đạo Thiên Chúa được đẩy mạnh, số giáo dân tăng nhanh.
Nhà thờ lớn tỉnh Nam Định
Giáo dân đi lễ
Nữ tu đọc kinh
chữ quốc ngữ
Bài 36: Tình hình văn hoá, tư tưởng thế kỷ xvi - đầu thế kỷ xviii
2. Giáo dục và khoa cử:
Câu hỏi 1: Em có nhận xét gì về tình hình khoa cử thời nhà Mạc?
Thời nhà Mạc giáo dục và khoa cử theo hệ thống Nho giáo vẫn được duy trì tương đối liên tục.
ở Đàng Ngoài
Bên cạnh hình thức thi cử chính quy như trước, còn mở các kỳ thi khác để tuyển chọn nhân tài. Tuy nhiên chất lượng giáo dục ngày một suy giảm.
ở Đàng Trong
Khoa cử xuất hiện muộn, không được chú trọng, tuyển dụng quan lại bằng hình thức tiến cử.
ở Đàng Trong
ở Đàng Ngoài
Câu hỏi: Em hãy so sánh tình hình giáo dục và khoa cử ở Đàng Ngoài và Đàng Trong?
Bài 36: Tình hình văn hoá, tư tưởng thế kỷ xvi - đầu thế kỷ xviii
3. Văn học và nghệ thuật:
Hoạt động nhóm.
Câu hỏi 1: Văn học nước ta thế kỷ XVI - XVIII có những đặc điểm nào? Trình bày tóm tắt nội dung một tác phẩm văn học thời kỳ này mà em biết?
Câu hỏi 2: Nghệ thuật dân gian thời kỳ này phát triển như thế nào? Hãy kể tên các loại hình nghệ thuật dân gian tồn tại ở các vùng quê mà em biết?
Yêu cầu: Nhóm 1,3 thực hiện câu hỏi 1; Nhóm 2, 4 thực hiện câu hỏi 2; Thời gian chuẩn bị là 5 phút.
Bài 36: Tình hình văn hoá, tư tưởng thế kỷ xvi - đầu thế kỷ xviii
Văn học
Văn học chữ Hán chiếm ưu thế. Nét nổi bật là sự nở rộ các tác phẩm văn thơ viết bằng chữ Nôm đặc biệt là truyện Nôm khuyết danh.
Nghệ thuật
Các loại hình nghệ thuật dân gian được phục hồi và phát triển gồm nghệ thuật diễn xướng cổ truyền và nghệ thuật tạo hình cổ truyền.
Văn học
Nghệ thuật
Tượng phật bà quan âm (chùa bút tháp)
Bài 36: Tình hình văn hoá, tư tưởng thế kỷ xvi - đầu thế kỷ xviii
Tượng gỗ Phật Bà quan âm ở chùa Bút Tháp (Bắc Ninh) được tạc vào năm 1656, đây là công trình nghệ thuật nổi tiếng, thể hiện tài trí tuyệt vời của nhân dân lao động ở thế kỷ XVII.
Tương truyền bà Ngọc Trúc (vợ của quận công Lê Trụ) bị bắt ép làm vợ vua Lê Thần Tông. Về sau bà Ngọc Trúc buồn chán đã xuất gia đi tu (tại chùa Ninh Phúc). ở đây bà cho xây Bút Tháp và cho hoàn thành pho tượng "Phật quan âm ngàn tay ngàn mắt". Tượng cao 3,7 m. Phật được tạc hiện với 11 đầu, 1000 tay (thực ra chỉ đếm được 994 tay) và 1000 con mắt, ở mỗi lòng bàn tay có một mắt. Tất cả có gần 1000 bàn tay được xếp thành một vòng hào quang.
(Trích "Kênh hình dạy học lịch sử trung học phổ thông")
Bài 36: Tình hình văn hoá,tư tưởng thế kỷ xvi - đầu thế kỷ xviii
4. Khoa học kỹ thuật:
Câu hỏi: Khoa học kỹ thuật thời kỳ này đạt được những thành tựu như thế nào?
Thành tựu nổi bật là sự xuất hiện nhiều công trình sử học lớn: "Đại Việt sử ký toàn thư" là bộ sử tiêu biểu nhất.
Khoa học quân sự đạt nhiều thành tựu quan trọng trên hai phương diện:
+ Lý luận: với sách "Hổ trướng khu cơ".
Công nghiệp đúc súng, đóng thuyền chiến có trang bị đại bác của Đàng Trong có bước phát triển mới.
+ Thực tiễn: với công trình luỹ Thầy.
Bài 36: Tình hình văn hoá,tư tưởng thế kỷ xvi - đầu thế kỷ xviii
Bài 36: Tình hình văn hoá, tư tưởng thế kỷ xvi - đầu thế kỷ xviii
Thế kỷ XVI - XVIII ở nước ta có nhiều thành tựu trên các lĩnh vực: Văn hoá, tư tưởng, giáo dục, khoa cử, văn học, nghệ thuật, khoa học - kỹ thuật. Đây đồng thời là giai đoạn phát triển rực rỡ của văn hoá dân gian Việt Nam.
Nội dung bài: