Một khu rừng hay một bể cá cảnh
trong hình đều được xem là một hệ
sinh thái. Vậy, hệ sinh thái là gì?

Bài 44: Hệ sinh thái

I-Hệ sinh thái

II-Trao đổi chất và
chuyển hóa năng
lượng trong hệ
sinh thái

III-Bảo vệ các
hệ sinh thái

Bài 44

Hệ sinh thái

I-Hệ sinh thái
1. Khái niệm hệ sinh thái

Quần xã
sinh vật

Môi
trường
sống

Em hãy lấy ví dụ về hệ sinh thái.

Hệ sinh
thái

Bài 44

Hệ sinh thái

I-Hệ sinh thái
1. Khái niệm hệ sinh thái
 Hệ sinh thái là một hệ thống bao gồm quần xã sinh vật
và môi trường sống của chúng, với các loài sinh vật
tương tác lẫn nhau và tương tác với môi trường để tạo
thành chu trình sinh học.

Đâu là một
hệ sinh
thái?
Trái đất

Rừng mưa nhiệt đới

Giọt nước cất

Giọt nước ao

Bài 44

Hệ sinh thái

I-Hệ sinh thái
1. Khái niệm hệ sinh thái
2. Thành phần cấu trúc của một hệ sinh thái

Thành phần cấu trúc của một hệ sinh thái
Ánh sáng
Khí hậu

Sin
tiê h vật
ut
hụ

ật
v
h ất
Sin n xu
sả

Đất
Nước
Xác sinh vật

Thành phần vô sinh

Sinh vật
phân giải

Thành phần hữu sinh

Sinh vật sản xuất

Sinh vật tiêu thụ

Là các sinh vật có khả
năng sử dụng quang
năng để tổng hợp nên
chất hữu cơ.

Là những sinh vật không
có khả năng tự tổng hợp
chất hữu cơ, chúng lấy
chất hữu cơ từ thực vật.

Ví dụ: các loài thực vật, Ví dụ: động vật ăn thực
tảo,…
vật, động vật ăn động
vật, động vật ăn tạp,…

Sinh vật phân giải

Là những sinh vật có chức
năng phân giải xác và chất
thải của sinh vật thành chất
vô cơ.
Ví dụ: nấm, hầu hết vi
khuẩn,…

Bài 44

Hệ sinh thái

I-Hệ sinh thái
1. Khái niệm hệ sinh thái
2. Thành phần cấu trúc của một hệ sinh thái
 Cấu trúc của một hệ sinh thái gồm:
 - Thành phần vô sinh bao gồm các nhân tố vô sinh: nhiệt
độ, ánh sáng, đất, nước,…
 - Thành phần hữu sinh bao gồm nhiều loài sinh vật trong
quần xã, được chia thành ba nhóm: sinh vật sản xuất, sinh
vật tiêu thụ, sinh vật phân giải.

Em hãy lấy ví dụ về
các sinh vật thuộc
nhóm sinh vật trong
hệ sinh thái nông
nghiệp

Bài 44

Hệ sinh thái

I-Hệ sinh thái
1. Khái niệm hệ sinh thái
2. Thành phần cấu trúc của một hệ sinh thái
3. Các kiểu hệ sinh thái

Các kiểu hệ sinh thái

Hệ sinh thái
tự nhiên

Hệ sinh thái trên
cạn

Hệ sinh thái sa mạc

Hệ sinh thái sông
Hệ sinh thái nước mặn

Hệ sinh thái đồng ruộng
Hệ sinh thái rừng trồng
Hệ sinh thái
nhân tạo

Hệ sinh thái hồ

Hệ sinh thái nước ngọt
Hệ sinh thái dưới
nước

Hệ sinh thái

Hệ sinh thái rừng mưa nhiệt đới

Hệ sinh thái khu dân cư
Hệ sinh thái khu đô thị
Hệ sinh thái ao hồ nuôi tôm cá

Hệ sinh thái
biển khơi

Hệ sinh thái rừng

Hệ sinh thái đồng ruộng

Hệ sinh thái
sông

Hệ sinh thái khu đô thị

Một số ví dụ về các kiểu hệ sinh thái

Bài 44

Hệ sinh thái

I-Hệ sinh thái
1. Khái niệm hệ sinh thái
2. Thành phần cấu trúc của một hệ sinh thái
3. Các kiểu hệ sinh thái
 - Hệ sinh thái tự nhiên bao gồm hệ sinh thái trên cạn
và dưới nước. Ví dụ: hệ sinh thái rừng mưa nhiệt đới, hệ
sinh thái biển khơi, hệ sinh thái hồ nước ngọt,...
 - Hệ sinh thái nhân tạo do con người tạo ra. Ví dụ: hệ
sinh thái đô thị, hệ sinh thái đồng ruộng, bể sinh thái ao
nuôi cá,...

Bài 44

Hệ sinh thái

I-Hệ sinh thái
II-Trao đổi chất và chuyển hóa năng lượng trong hệ sinh thái
1. Trao đổi chất trong quần xã
a. Chuỗi thức ăn

Em hãy quan sát
hình ảnh phía dưới
và cho biết chuỗi
thức ăn
là gì?
Em hãy lấy ví dụ
về một chuỗi thức
ăn?
Chuỗi thức ăn trong hệ sinh thái

Bài 44

Hệ sinh thái

I-Hệ sinh thái
II-Trao đổi chất và chuyển hóa năng lượng trong hệ sinh thái
1. Trao đổi chất trong quần xã
a. Chuỗi thức ăn
 Chuỗi thức ăn gồm nhiều loài có quan hệ dinh dưỡng
với nhau, và mỗi loài là một mắt xích của chuỗi.
Ví dụ: Cỏ  Châu chấu  Ếch  Rắn  Đại bàng

Bài 44

Hệ sinh thái

I-Hệ sinh thái
II-Trao đổi chất và chuyển hóa năng lượng trong hệ sinh thái
1. Trao đổi chất trong quần xã
a. Chuỗi thức ăn
b. Lưới thức ăn

Có những chuỗi
thức ăn nào trong
hình bênh?
Các chuỗi thức ăn
có mắc xích nào
chung?

Một lưới thức ăn trong hệ sinh thái

Bài 44

Hệ sinh thái

I-Hệ sinh thái
II-Trao đổi chất và chuyển hóa năng lượng trong hệ sinh thái
1. Trao đổi chất trong quần xã
a. Chuỗi thức ăn
b. Lưới thức ăn
 Tập hợp các chuỗi thức ăn có nhiều mắt xích chung
tạo thành lưới thức ăn.

Bài 44

Hệ sinh thái

I-Hệ sinh thái
II-Trao đổi chất và chuyển hóa năng lượng trong hệ sinh thái
1. Trao đổi chất trong quần xã
a. Chuỗi thức ăn
b. Lưới thức ăn
c. Tháp sinh thái
 Để đánh giá mức độ dinh dưỡng trong chuỗi thức ăn
và lưới thức ăn của quần xã sinh vật, người ta đã xây
dựng tháp sinh thái.

Tháp số lượng

Tháp khối lượng

Tháp năng lượng

Bài 44

Hệ sinh thái

I-Hệ sinh thái
II-Trao đổi chất và chuyển hóa năng lượng trong hệ sinh thái
1. Trao đổi chất trong quần xã
a. Chuỗi thức ăn
b. Lưới thức ăn
c. Tháp sinh thái
 Có 3 loại tháp sinh thái: tháp số lượng, tháp khối
lượng, tháp năng lượng.

Bài 44

Hệ sinh thái

I-Hệ sinh thái
II-Trao đổi chất và chuyển hóa năng lượng trong hệ sinh thái
1. Trao đổi chất trong quần xã
2. Trao đổi chất và chuyển hóa năng lượng trong hệ sinh
thái

Em hãy quan sát
hình bên và trình
bày khái quát quá
trình trao đổi chất
và chuyển hóa
năng lượng trong
hệ sinh thái?

Bài 44

Hệ sinh thái

I-Hệ sinh thái
II-Trao đổi chất và chuyển hóa năng lượng trong hệ sinh thái
1. Trao đổi chất trong quần xã
2. Trao đổi chất và chuyển hóa năng lượng trong hệ sinh
thái
 Các chất vô cơ từ môi trường truyền vào cơ thể, qua các mắt xích
của chuỗi và lưới thức ăn rồi trả lại môi trường.
 Phần lớn nguồn năng lượng được lấy từ ánh sáng mặt trời truyền
vào quần xã từ sinh vật sản xuất, sau đó truyền qua các bậc dinh
dưỡng. Năng lượng giảm dần do sinh vật sử dụng và trả lại môi
trường dưới dạng nhiệt.

Bài 44

Hệ sinh thái

I-Hệ sinh thái
II-Trao đổi chất và chuyển hóa năng lượng trong hệ sinh thái
III-Bảo vệ hệ sinh thái

Vai trò của các hệ sinh thái

Rừng
Rừng là môi trường sống
của rất nhiều loài sinh vật.
Bảo vệ hệ sinh thái rừng
điều hòa không khí,…từ
đó hạn chế sự biến đổi
của khí hậu và thiên tai.

Biển và ven biển
Biển tham gia điều
hòa khí hậu, là nơi
sống của nhiều loài
sinh vật, cung cấp
nhiều sản phẩm giá
trị cho con người.

Nông nghiệp
Sản
xuất
nông
nghiệp tạo ra lương
thực, thực phẩm
nuôi sống con người
và cung cấp nguyên
liệu cho công nghiệp.

Tác động của con người tới hệ sinh thái

Chặt phá rừng trái phép khiến động vật
mất đi nơi sống

Săn bắt thú rừng quá mức, ảnh
hưởng đến lưới thức ăn

Xả nước thải không xử lí gây
ô nhiễm môi trường

Sử dụng thuốc trừ sâu độc hại không đúng
quy định vô tình ảnh hưởng tới môi trường
sống của nhiều loài

Bài 44

Hệ sinh thái

I-Hệ sinh thái
II-Trao đổi chất và chuyển hóa năng lượng trong hệ sinh thái
III-Bảo vệ hệ sinh thái
 Bảo vệ sự bền vững của các hệ sinh thái chính là
bảo vệ cuộc sống của mỗi chúng ta.

Một số hoạt động bảo vệ hệ sinh thái

Trồng rừng

Cấm săn bắn

Vứt rác đúng
nơi quy định
Cấm chặt rừng

Làm sạch bãi biển

Em đã học
Hệ sinh thái
● Hệ sinh thái là một hệ thống bao gồm quần xã sinh vật và môi trường sống của chúng.
● Các hệ sinh thái được chia làm hai nhóm: hệ sinh thái tự nhiên và hệ sinh thái nhân tạo.

Chuỗi thức ăn và lưới thức ăn
● Thể hiện mối quan hệ dinh dưỡng giữa các loài sinh vật trong quần xã.

Trao đổi chất và chuyển hóa năng lượng
● Được thực hiện trong phạm vi quần xã sinh vật và giữa quần xã với môi trường sống.

Bảo vệ hệ sinh thái
● Bảo vệ sự bền vững của các hệ sinh thái chính là bảo vệ cuộc sống của con người.

Luyện tập
Câu 1. Loài sinh vật nào sau đây thuộc nhóm sinh vật sản xuất?

A

B

C

D

D

Luyện tập
Câu 2. Sinh vật nào sau đây là sinh vật ăn thịt?

A
C

C

B
D

A

Luyện tập
Câu 3. Đâu không phải là tên gọi của một loại tháp sinh thái?

A

Tháp năng lượng.

B

C

Tháp tuổi.

D Tháp khối lượng.

Tháp số lượng.

C

Vận dụng
Câu 1. Em hãy điền nội dung phù hợp vào chỗ trống (?) trong
các chuỗi thức ăn sau cho phù hợp
?

Chuột

?

?

Gà

?

?

Sâu hại cây

?

Vận dụng
Cây ngô

Chuột

Đại bàng

Cỏ

Gà

Trăn

Cây bàng

Sâu hại cây

Chim sâu

Vận dụng
Câu 2. Giả sử một quần xã có các sinh vật sau:
cỏ, dê, chim ăn sâu, sâu hại thực vật, cáo, hổ,
mèo rừng, vi sinh vật.
Em hãy vẽ sơ đồ các chuỗi và lưới thức ăn có
thể có trong quần xã đó?

Vận dụng
Cỏ

Thỏ

Mèo
rừng

Vi sinh
vật

Cỏ

Thỏ

Hổ

Vi sinh
vật

Cỏ

Cỏ

Dê

Sâu hại

Hổ

Chim
sâu

Chuỗi thức ăn

Cỏ

Dê

Hổ

Thỏ

Mèo
rừng

Sâu hại

Chim
sâu

Vi sinh
vật

Vi sinh
vật

Lưới thức ăn

Vi sinh
vật

Thank's!