Chào mừng tất cả các bạn

Bài 5: Ngân sách nhà nước
Mở đầu:
Ngân sách nhà nước là điều kiện vật chất quan trọng để Nhà nước thực hiện
các chức năng, nhiệm vụ của mình.
Hằng năm, Nhà nước có những chính sách hỗ trợ kinh phí học tập cho học
sinh, sinh viên, đầu tư kinh phí cho giáo dục.
Theo em, các khoản kinh phí đó đến từ đâu? Em hãy chia sẻ ý nghĩa của các
khoản hỗ trợ và đầu tư đó đối với sự phát triển của giáo dục.

- Theo em, các khoản kinh phí đó đến từ các khoản thuế,
phí, lệ phí và các khoản phải nộp khác.
- Ý nghĩa của các khoản hỗ trợ và đầu tư đó đối với sự phát
triển của giáo dục: đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục, đáp
ứng nhu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong điều kiện
thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa chủ nghĩa và hội
nhập quốc tế.

Khám phá
1. Khái niệm và đặc điểm của ngân sách nhà nước
2. Vai trò của ngân sách nhà nước.
3. Quyền và nghĩa vụ của công dân trong việc thực hiện
pháp luật ngân sách

1. Khái niệm và đặc điểm của ngân sách nhà nước
Thông tin 1. Ngày 12/11/2020, với tỉ lệ 92,53% đại biểu
tham gia biểu quyết tán thành, Quốc hội đã chính thức
thông qua Nghị quyết về dự toán ngân sách nhà nước năm
2021. Theo đó, Quốc hội thống nhất tổng số thu ngân sách
nhà nước năm 2021 là 1 343 330 tỷ đồng, tổng số chi ngân
sách nhà nước là 1 687.000 tỉ đồng. Quốc hội giao Chính
phủ thực hiện một số biện pháp điều hành nhiệm vụ tài
chính - ngân sách nhà nước năm 2021 nhằm ổn định kinh
tế vĩ mô, hỗ trợ phát triển sản xuất, kinh doanh phục hồi
tăng trưởng kinh tế, kiểm soát lạm phát.

Thông tin 2. Ngày 03/12/2020, Bộ Tài chính đã ban hành
quyết định số 1927/QĐ-BTC về việc công bố công khai dự
toán ngân sách nhà nước năm 2021, theo đó, cân đối
nguồn thu, chi dự toán ngân sách trung ương và ngân sách
địa phương năm 2021 như sau

- Ngân sách trung ương:
+ Tổng nguồn thu ngân sách trung trong 739 401 tỷ đồng
+ Tổng chi ngân sách trung ương 1058 271 tỷ đồng
+ Bội chi ngân sách trung trong: 318 870 tỷ đồng
- Ngân sách địa phương:
+ Tổng nguồn thu ngân sách địa phương: 954 733 tỷ đồng
+ Tổng chi ngân sách địa phương: 979 533 tỷ đồng
+ Bội chi ngân sách địa phương: 24 800 tỷ đồng

Câu hỏi
a) Ngân sách nhà nước bao gồm những nội dung cơ bản
nào?
b) Ngân sách nhà nước được thực hiện trong thời gian bao
lnâu?
c) Cơ quan nhà nước nào có thẩm quyền quyết định ngân
sách nhà nước ?
d) Ngân sách nhà nước được sử dụng nhằm mục đích gì?

a) Ngân sách nhà nước bao gồm những nội dung cơ bản:
thu ngân sách nhà nước; chi ngân sách nhà nước.
b) Ngân sách nhà nước được thực hiện trong thời gian
năm 2021.
c) Cơ quan nhà nước Quốc hội có thẩm quyền quyết định
ngân sách nhà nước
d) Ngân sách nhà nước được sử dụng nhằm mục đích ổn
định kinh tế vĩ mô, hỗ trợ phát triển sản xuất, kinh doanh
phục hồi tăng trưởng kinh tế, kiểm soát lạm phát.

2. Vai trò của ngân sách nhà nước
Đọc nội dung sau và trả lời câu hỏi:

Cơ cấu thu ngân sách nhà nước
Thực hiện chỉ đạo của Chính phủ, đáp ứng yêu cầu đổi mới, hội nhập kinh tế
quốc tế, thời gian qua, công tác quản lý thu ngân sách và cơ cấu ngân sách đã
được Bộ Tài chính triển khai quyết liệt với những bước tiến quan trọng. Cụ thể,
giai đoạn 2011 – 2015, tổng thu ngân sách nhà nước tiếp tục tăng, gấp gần hai
lần so với giai đoạn 2006 – 2010, binh quân đạt 22,3% GDP. Thu ngân sách
nhà nước năm 2016 – 2017 binh quân đạt trên 22% GDP. Năm 2018, thu cân
đối ngân sách nhà nước ước đạt 1 422,7 nghìn tỷ đồng, vượt 103,5 nghìn tỷ
đồng so với dự toán, tăng 64,3 nghìn tỷ đồng so với số bao cáo Quốc hội, tỉ lệ
động viên vào ngân sách nhà nước đạt 25,7% GDP.
Thực tế số thu ngân sách nhà nước qua các năm cho thấy, cơ cấu thu ngân
sách ngày càng vững chắc hơn phù hợp với sự phát triển của nền kinh tế và
quá trình hội nhập.

Cơ cấu chi ngân sách nhà nước
Chủ trương, chính sách về cơ cấu chi ngân sách nhà nước có nhiều chuyển
biến qua từng thời kỳ phát triển của đất nước, góp phần cải thiện rõ nét, cụ thể
về quy mô chi ngân sách nhà nước, cơ cấu chi, tỷ trọng chi ngân sách nhà
nước cũng đã thay đổi theo hướng tích cực, toàn diện, bền vững. Theo đó, quy
mô chi ngân sách nhà nước giai đoạn 2006 – 2010 đạt bình quân 29,8% GDP,
giai đoạn 2011 – 2015 bình quân chỉ ngân sách nhà nước đạt mức 29,4% GDP.
Kết hợp với thu hút các nguồn vốn khác là nền tảng cho phát triển kinh tế và
giải quyết đói nghèo, thực hiện các mục tiêu tiến bộ, công bằng, hướng tới phát
triển nhanh bền vững, bảo đảm các nhiệm vụ chi quốc phòng – an ninh, an sinh
xã hội.
(Theo Tạp chí điện tử Tài chính ngày 22/4/2019)

Câu hỏi
a) Ngân sách nhà nước có vai trò như thế nào đối với việc
huy động các nguồn lực tài chính đảm bảo cho nhu cầu chi
tiêu của Nhà nước?
b) Tại sao ngân sách nhà nước lại có vai trò quan trọng
trong việc phát triển kinh tế ?
c) Ngân sách nhà nước đóng vai trò gì trong việc thực hiện
điều tiết thu nhập, phát triển an sinh xã hội ?

a) Ngân sách nhà nước có vai trò quan trọng, phân bổ đối với việc
huy động các nguồn lực tài chính đảm bảo cho nhu cầu chi tiêu của
Nhà nước.
b) Ngân sách nhà nước có vai trò quan trọng trong việc phát triển
kinh tế vì: nó là nền tảng cho phát triển kinh tế và giải quyết đói
nghèo, thực hiện các mục tiêu tiến bộ, công bằng, hướng tới phát
triển nhanh bền vững, bảo đảm các nhiệm vụ chi quốc phòng – an
ninh, an sinh xã hội.
c) Ngân sách nhà nước đóng vai trò là công cụ trong việc thực hiện
điều tiết thu nhập, phát triển an sinh xã hội.

3. Quyền và nghĩa vụ của công dân
Đọc thông tin và trả lời câu hỏi:
Điều 34, Luật Ngân sách nhà nước số 83/2015/QH13
Quyền hạn, nghĩa vụ của cơ quan, tổ chức, đơn vị, cá nhân
có liên quan đến ngân sách nhà nước.
1. Nộp đầy đủ, đúng hạn các khoản thuế, phí, lệ phi và các
khoản phải nộp khác vào ngân sách nhà nước theo quy
định của pháp luật

2. Trường hợp được Nhà nước trợ cấp, hỗ trợ vốn và kinh
phí theo dự toán được giao thì phải quản lý, sử dụng các
khoản vốn và kinh phí đó đúng mục đích, dùng chế độ, tiết
kiệm, hiệu quả và quyết toán với cơ quan tài chính
3. Chấp hành đúng quy định của pháp luật về kế toán,
thống kê và công khai ngân sách
4. Được cung cấp thông tin, tham gia giám sát cộng đồng
về tài chính – ngân sách theo quy định của pháp luật.

Câu hỏi
a) Nghĩa vụ của công dân trong việc thực hiện Luật Ngân
sách nhà nước là gì?
b) Theo Luật Ngân sách nhà nước, công dân có những
quyền gì ?

a) Nghĩa vụ của công dân trong việc thực hiện Luật Ngân
sách nhà nước là:
- Nộp đầy đủ, đúng hạn các khoản thuế, phí, lệ phi và các
khoản phải nộp khác vào ngân sách nhà nước theo quy
định của pháp luật.
- Chấp hành đúng quy định của pháp luật về kế toán, thống
kê và công khai ngân sách.

b) Theo Luật Ngân sách nhà nước, công dân có những
quyền:
- Được cung cấp thông tin, tham gia giám sát cộng đồng về
tài chính – ngân sách theo quy định của pháp luật.

Cảm ơn đã theo dõi