TRƯỜNG THPT NGUYỄN THÁI BÌNH
Bài toán đặt vấn đề
Với các giá trị:
M = 25; N = 10.
M = 17; N = 13.
M = 2006; N=1998.
Tìm ước số chung lớn nhất (ưCLN) của hai số nguyên dương M và N.
Hãy chỉ ra những ưu điểm của việc giải bài toán bằng máy tính so với cách giải toán thông thường?
Tiết 18 Bài 6. Giải bài toán trên máy tính
Các bước thực hiện
Bước 1: Xác định bài toán
Xác định hai thành phần
INPUT, OUTPUT.
INPUT: M , N là hai số nguyên dương.
OUTPUT: ưCLN(M, N).
Ví dụ:
Bước 2: Lựa chọn hoặc thiết kế thuật toán
Nếu M = N
- Đúng ? ưCLN = M (hoặc N) ? Kết thúc;
- Sai ? Xét: nếu M > N
- Đúng ? M = M - N;
- Sai ? N = N - M;
Quá trình này được lặp lại cho đến khi M = N.
a. Lựa chọn thuật toán
Đây là bước quan trọng nhất để giải bài toán, lựa chọn một thuật toán tối ưu, dể hiểu,dể trình bài,thời gian chạy nhanh,ít tốn bộ nhớ
Ví dụ:
b. Diễn tả thuật toán
Theo hai cách:
Cách 1: Liệt kê các bước.
Cách 2: Vẽ sơ đồ khối.
Cách 1: Liệt kê các bước
B1: Nhập M, N;
B2: Nếu M = N lấy ưCLN = M (hoặc N), chuyển đến B5;
B3: Nếu M >N thì M ? M - N rồi quay lại B2;
B4: N ? N - M rồi quay B2;
B5: Đưa ra kết quả ưCLN; Kết thúc.
Đ
Đ
S
S
Cách 2: Diễn tả thuật toán bằng sơ đồ khối
5
10
10
10
5
5
15
25
3
2
1
Lượt
Nhập M ,N
M =N ?
M > N ?
N ?N - M
M ?M - N
Đưa ra M ; Kết thúc
M= 25, N = 10
25 = 10 ?
25 >10
M ?25 - 10
15 = 10 ?
15 >10
M ?15 - 10
5 = 10 ?
5 > 10 ?
N = 10 - 5
5 = 5 ?
ƯSLN (25,10) = 5
M
N
Bước 3: Viết chương trình
? Sử dụng ngôn ngữ lập trình để diễn đạt đúng
thuật toán.
Là tổng hợp giữa việc:
? Lựa chọn cách tổ chức dữ liệu.
Bước 4: Hiệu chỉnh
TEST:
M = 8; N = 8 ? ưCLN = 8
M = 25; N = 10 ? ưCLN = 5
M = 88; N = 121 ? ưCLN = 11
M = 17; N = 13 ? ưCLN = 1
Thử chương trình bằng cách thực hiện nó với một số bộ INPUT tiêu biểu (TEST) để kiểm tra kết quả có bằng output hay không, nếu có sai sót thì hiệu chỉnh lại.
Bước 5: Viết tài liệu

Mô tả chi tiết về bài toán, thuật toán, chương trình và kết quả thử nghiệm, hướng dẫn cách sử dụng.
Từ tài liệu này, người sử dụng đề xuất các khả năng hoàn thiện thêm.
Bước 2: Lựa chọn hoặc thiết kế thuật toán.
Bước 1: Xác định bài toán.
Bước 3: Viết chương trình.
Bước 4: Hiệu chỉnh.
Bước 5: Viết tài liệu.
Các bước giải bài toán trên máy tính
H ế t