BÀI 9

GIAO TIẾP AN TOÀN
TRÊN INTERNET

Em có biết một hành vi lừa đảo nào trên mạng
không? Nếu có, em hãy kể cách thức lừa đảo.

1. NHẬN BIẾT VÀ PHÒNG TRÁNH MỘT SỐ DẠNG LỪA
ĐẢO TRÊN KHÔNG GIAN SỐ
Giả sử em gặp tình sau:
• Nhận tin nhắn (qua thư điện tử, điện thoại,
mạng xã hội Facebook, Zalo, Tiktok,…) yêu cầu
chuyển tiền ngay vào tài khoản số 123456789
nếu không muốn gặp những rắc rối liên quan tới
bản thân hay cơ quan luật pháp.
• Nhận được thư điện tử từ địa chỉ lạ yêu cầu mở
một tài liệu hoặc một đường link đính kèm và
thực hiện theo hướng dẫn.
Trong những tình huống ấy, em hoặc người quen
đã xử lí như thế nào?

a) Một số nguyên tắc nhận biết và phòng
tránh lừa đảo trên không gian số
Hãy chậm lại!

Những kẻ lừa đảo thường tạo ra
cảm giác cấp bách để chúng có thể
vượt qua khả năng nhận định một
cách sáng suốt của nạn nhân.

Kiểm tra ngay!

Thực hiện ngay việc tra cứu số điện
thoại, địa chỉ cơ quan hoặc tổ chức
mà người gửi thông tin mang danh để
liên hệ xác minh trực tiếp.

Dừng lại, không gửi!

Mọi yêu cầu thanh toán hoặc gửi
tiền ngay lập tức đều cần phải đặt
dấu hỏi. Vì vậy, nếu cảm thấy giao
dịch này không đáng tin hãy dừng

b) Vận dụng vào một số tình huống cố
định
Lừa đảo dưới
dạng thông báo
tin tốt

Lừa đảo qua website
giả mạo các trang
thương mại điện tử
phổ biến

Lừa đảo dưới
dạng thông báo
tin xấu

Lừa đảo hỗ trợ kĩ
thuật.

CHẬM LẠI
Hãy tự đặt câu hỏi khi
những thông báo khẩn
cấp hiện lên
KIỂM TRA NGAY
Điều tra công ty
DỪNG LẠI, KHÔNG GỬI
Tránh các phương thức
thanh toán bất thường

CHẬM LẠI
Yêu cầu sự giúp đỡ từ
một cố vấn đáng tin cậy
KIỂM TRA NGAY
Tìm hiểu thêm thông tin
về giải thưởng
DỪNG LẠI, KHÔNG GỬI
Không chi trả cho một
giải thưởng

CHẬM LẠI
Đặt những câu hỏi để
làm rõ vấn đề
KIỂM TRA NGAY
Hãy liên lạc với các tổ
chức, công ty trực tiếp
DỪNG LẠI, KHÔNG GỬI
Không đồng ý với các
khoản giao dịch lẻ

CHẬM LẠI
Đừng vội trả lời những yêu
cầu hoặc nghe theo các
hướng dẫn
KIỂM TRA NGAY
Hãy kiểm tra các liên kết, đánh giá
của người dùng hoặc người mua
hàng có đáng tin hay giả mạo
DỪNG LẠI, KHÔNG GỬI
Không vội thanh toán
mà chưa xác minh

Lợi dụng nhu cầu mua sắm
online tăng cao, một số đối
tượng đã tạo các trang web
giả mạo để lừa đảo nhằm
chiếm đoạt tiền của khách
hàng trong thẻ cũng như tài

Bắt đầu nào

2. GIAO TIẾP VÀ ỨNG XỬ TRONG MÔI TRƯỜNG SỐ

Em hãy chỉ ra một vài
qui tắc ứng xử chung
trong môi trường số

• Quy tắc tôn trọng, tuân thủ pháp
luật: Tuân thủ luật pháp Việt Nam,
tôn trọng quyền và lợi ích hợp pháp
của tổ chức, cá nhân;
• Quy tắc lành mạnh: Hành vi, ứng xử
trên mạng xã hội phù hợp với các giá
trị đạo đức, văn hóa truyền thông tốt
đẹp của dân tộc Việt Nam;
• Quy tắc an toàn, bảo mật thông tin:
Tuân thủ các quy định và hướng dẫn
về bảo vệ an toàn và bảo mật thông
tin;
• Quy tắc trách nhiệm: Chịu trách
nhiệm về các hành vi, ứng xử trên
mạng xã hội, phối hợp với cơ quan
chức năng để xử lý hành vi, nội dung
thông tin vi phạm pháp luật.

Một số điều nên làm khi tham gia mạng xã
hội

Một số điều không nên làm khi tham gia
mạng xã hội

LUYỆN TẬP
CHẬM LẠI
Xem xét có vấn đề lạ hay không
(số điện thoại, tài khoản, cách
viết tin nhắn,…)
KIỂM TRA NGAY
Gọi điện trực tiếp để
kiểm tra
DỪNG LẠI, KHÔNG GỬI
Không thực hiện chuyển tiền theo
yêu cầu chưa được xác minh

Em nhận được tin nhắn trên
Facebook từ tài khoản mang tên bạn
em với nội dung bạn cần tiền gấp và
yêu cầu em chuyển tiền ngay cho số
điện thoại lạ hoặc một số tài khoản
ngân hàng mang tên bạn em. Có thể
vận dụng ba nguyên tắc phòng chống
lừa đảo trong trường hợp này như
thế nào?

Ngoài những điều nên làm và không nên làm khi tham
gia mạng xã hội (Hình 9.2, Hình 9.3). Em có thể bổ
sung thêm một vài điều khác nữa hay không?

Chọn bạn

Chia sẻ bừa bãi

Đặt mật khẩu mạnh

Vi phạm bản quyền
(âm thanh, hình ảnh,…)

Đăng kí thông tin cá
nhân rõ ràng

Vào các đường link lạ