KIỂM TRA BÀI CŨ
Công suất là gì ?Công thức tính
công suất ? Đơn vị các đại lượng
trong công thức.
Công suất được xác định bằng công thực
hiện được trong một đơn vị thời gian
A
Công thức tính công suất P = t
.

Đơn vị công suất là oát , kí hiệu W.

PGD & ĐT ĐỊNH QUÁN
TRƯỜNG THCS LÊ THÁNH TÔNG

TUẦN : 15 ; TIẾT : 15
GV: VÕ THỊ TÂM
NĂM HỌC : 2016 2017

Hình 1

Hình 2

Trong các hình trên hình nào có
khả năng thực hiện công cơ học?

C1 : Nếu đưa
quả nặng
A lên một
I. CƠ
NĂNG
độ cao nào đó thì vật có khả năng
vật? Tại
có khả
sinh côngKhi
hay một
không
sao? năng

thực
cơ vào
họcquả
, ta
Trả lời: Có,
do hiện
có lựccông
tác động
nói
có cơ năng.
cầu A làm
quảvật
cầuđó
A chuyển
động nên vật
sinh công.
Đơn vị của cơ năng là
(J) năng thực hiện
*Vật Jun
có khả
công ta nói vật đó có cơ năng

II. THẾ NĂNG
1. Thế năng hấp dẫn

C1 : Nếu đưa quả nặng lên một
độ cao nào đó thì nó có cơ năng
không ? Tại sao ?
Trả lời: Có, do có lực tác động
vào quả cầu A làm quả cầu A
chuyển động nên vật sinh công.
*Vật có khả năng thực hiện
công ta nói vật đó có cơ năng

Nếu vật ở vị trí
càng cao thì cơ
năng của vật như
thế nào?

Càng
lớn

Ví dụ như quả cầu A và quả
cầu A' ở cùng độ cao nhưng
khối lượng quả cầu A' lớn hơn
thì cơ năng sẽ lớn hơn .

Cơ năng của lò xo trong trường hợp
này cũng gọi là thế năng. Muốn thế
năng của lò xo tăng ta làm như thế nào ?
Trả lời : Nén lò xo càng nhiều thì thế
năng sẽ càng tăng.
+Lò xo càng bị nén nhiều thì công do lò xo sinh
ra càng lớn, nghĩa là thế năng của lò xo càng
lớn .
Như vậy thế năng này phụ thuộc vào độ biến
dạng đàn hồi của vật, nên được gọi là thế năng
đàn hồi

* Khi vật nằm trên mặt đất thì thế năng
hấp dẫn của vật bằng 0
* Cơ năng của vật phụ thuộc vào độ
cao của vật so với mặt đất,hoặc so với
một vị trí khác được chọn làm mốc để
tính độ cao gọi là thế năng hấp dẫn.
* Vật có khối lượng càng lớn và ở
càng cao thì thế năng hấp dẫn càng lớn

2. THẾ NĂNG ĐÀN HỒI

C2 : Lúc này lò xo có cơ năng . Bằng
cách nào để biết được lò xo có cơ năng ?
Trả lời :
*Khi sợi dây bị kéo căng,ta buông
ra khi đó lò xo đẩy viên phấn lên
cao . Nên lò xo bị biến dạng sẽ
sinh công và có cơ năng.
*Nén lò xo càng nhiều thì thế năng
sẽ càng tăng

CHÚ Ý:
-Lò xo càng bị nén nhiều thì công do
lò xo sinh ra càng lớn, nghĩa là thế
năng của lò xo càng lớn .
Như vậy thế năng này phụ thuộc vào
độ biến dạng đàn hồi của vật,nên được
gọi là thế năng đàn hồi.

III. ĐỘNG NĂNG

1. Khi nào vật có động năng ?

C3 : Hiện tượng xảy ra như thế nào ?
Trả lời : Quả cầu A lăn xuống đập vào
miếng gỗ B làm miếng gỗ B chuyển
động một đoạn.
C4 : Chứng minh rằng quả cầu A đang
chuyển động có khả năng thực hiện công.
Trả lời : Quả cầu A tác dụng vào miếng gỗ
B một lực làm miếng gỗ B chuyển động tức
là quả cầu A đang chuyển động có khả năng
thực hiện công.

C5 : Từ kết quả thí nghiệm hãy tìm
từ thích hợp cho chỗ trống của kết
luận :Một vật chuyển động có khả
năng…….tức là có cơ năng.
Trả lời : Một vật chuyển động có khả
Sinh công
năng ……………..tức
là có cơ năng.

Cơ năng của vật do chuyển động
mà có được gọi là động năng

2. Động năng của vật phụ thuộc những
yếu tố nào ?
Thí nghiệm 2 :
-Cho quả cầu A lăn trên máng nghiêng từ
vị trí ( 2 ) cao hơn vị trí ( 1 ) tới đập vào
miếng gỗ B

C6 : Độ lớn vận tốc của quả cầu lúc
đập vào miếng gỗ B thay đổi thế nào so
với thí nghiệm 1 ? So sánh công của
quả cầu A phụ thuộc thế nào vào vận
tốc của nó ?

Trả lời : So với thí nghiệm 1, miếng gỗ B chuyển
động được đoạn dài hơn.Nên quả cầu A thực hiện
công lớn hơn lần trước. Quả cầu A lăn từ vị trí cao
hơn nên vận tốc của nó khi đập vào miếng gỗ B lớn
hơn trước. Vậy động năng của quả cầu A phụ thuộc
vào vận tốc của nó. Vận tốc càng lớn thì động
năng càng lớn.

Thí nghiệm 3 :
- Thay quả cầu A bằng quả
cầu A' có khối lượng lớn
hơn và cho lăn trên máng
nghiêng từ vị trí ( 2 ), đập
vào miếng gỗ B.

C7 : Hiện tượng xảy ra có gì khác so với
thí nghiệm 2 ? So sánh công thực hiện
được của hai quả cầu A và A'. Từ đó suy
ra động năng của quả cầu còn phụ thuộc
thế nào vào khối lượng của nó .
Trả lời : Miếng gỗ B chuyển động được
đoạn đường dài hơn, như vậy công của quả
cầu A' thực hiện được lớn hơn công của quả
cầu A lúc trước. Vậy động năng của quả cầu
còn phụ thuộc vào khối lượng của nó.

C8 : Các thí nghiệm trên cho thấy
động năng phụ thuộc những yếu tố
gì và phụ thuộc thế nào ?
Trả lời : Động năng của vật phụ thuộc
vào vận tốc và khối lượng. Vật có
khối lượng càng lớn và chuyển động
càng nhanh thì động năng càng lớn

CHÚ Ý :
Động năng và thế năng là
hai dạng của cơ năng.
Một vật có thể vừa có
động năng vừa có thế
năng. Cơ năng của vật lúc
đó bằng tổng đông năng
và thế năng.

4. Vận dụng

Vật nào vừa có động năng vừa có thế
năng?
C9:

Đ

1

S

S

Đ

2

3

4

S

Đ

5

6

S

7

C10: Cơ năng của từng vật thuộc
dạng cơ năng nào?


Thế năng
đàn hồi



Thế năng + Động năng



Thế năng
hấp dẫn

CƠ NĂNG
THẾ NĂNG

HẤP DẪN
Khối
lượng

Độ
cao

ĐỘNG NĂNG

ĐÀN HỒI
Độ biến
dạng

Vận tốc

Khối
lượng

Khi một vật có khả năng thực hiện
công cơ học, ta nói vật đó có cơ năng.
Cơ năng của vật phụ thuộc vào độ cao của vật so với
mặt đất, hoặc so với một vị trí khác được chọn làm
mốc để tính độ cao gọi là thế năng hấp dẫn.

Thế năng phụ thuộc vào độ biến dạng đàn
hồi của vật, được gọi là thế năng đàn hồi

Cơ năng của vật do chuyển động mà có
được gọi là động năng

Khi tham gia giao thông với vận tốc lớn thì có động
năng lớn . Nếu gặp sự cố sẽ rất nguy hiểm . Bất kể là
xe gắn máy, hay mô tô.
Vì vậy cần tuân thủ các qui tắc an toàn khi tham gia
giao thông, không vượt quá tốc độ.

CÓ THỂ EM CHƯA BIẾT

Nhaät thöïc

Động năng của trái đất chuyển động
quanh mặt trời: 2,7.10 33J.
Động năng của vệ tinh quay trên quỹ
đạo 3. 10 9 J

Nguyeät thöïc

Động năng của con ong
đang bay : 0,002 J

Động năng của cầu thủ
bóng đá đang chạy:
4500 J
Động năng của con ốc sên
đang bò : 0,0000001 J

Hướng dẫn về nhà
Về nhà học thuộc bài, làm các
bài tập 16.1, 16.2 , 16.3 ,
16.4 ,16.5 trong sách bài tập .
- Đọc phần “Có thể em chưa
biết”.
- Chuẩn bị bài mới : Tổng kết
chương