Các em hãy xem video dưới đây.

TIẾNG VIỆT 5
Tập 2

Tuần 22
Bài đọc 3: Thái sư Trần Thủ
Độ

Hoạt động 1
Đọc thành tiếng

Luyện đọc một số từ khó

thái sư

thềm cấm

hạ thần

pháp nước

chuyên quyền

xã tắc

quân hiệu

câu đương

Thượng phụ

Một số câu thể hiện cảm xúc, suy nghĩ của nhân vật
Giọng nghiêm túc, lạnh lùng:
- Ngươi có phu nhân xin cho làm chức câu đương,
không thể ví như những câu đương khác. Vì vậy
phải chặt một ngón chân để phân biệt.

 Luyện đọc ngắt giọng ở những câu
dài:Độ/ là người có công lập/ nên nhà Trần,/ lại
Trần Thủ
là chú của vua/ và đứng đầu trăm quan,/ nhưng không
vì thế/ mà ông tự cho phép mình vượt qua phép
nước.//
Có lần,/ Linh Từ Quốc Mẫu,/ vợ ông,/ muốn xin riêng
cho một người làm/ chức câu đương.//

Hoạt động nhóm
Các em luyện đọc thành
tiếng, luyện đọc trong nhóm
nhỏ và trước lớp.

Bài đọc có thể chia làm bốn đoạn
Đoạn 2

Đoạn 1

Từ

vượt

đến ông mới

đến lấy vàng,

Phần

tha cho.

lụa thưởng cho.

lại.

phép nước.

lần

Đoạn 4

Từ đầu đến
qua

Có

Đoạn 3

Từ Một lần khác
còn

Hoạt động 2
Đọc hiểu

Giải nghĩa một số từ khó
thái sư

phép nước

câu đương

Chức quan đứng

Pháp luật của

Chức dịch ở xã,

đầu

nhà nước.

giữ việc bắt bớ,

triều

đình

áp giải.

thời xưa.

chuyên quyền
Nắm

giữ

mọi

quyền hành và tự ý
quyết

định

mọi

quân hiệu
Chức quan võ nhỏ.

thượng phụ
Từ xưng hô tỏ ý
tôn kính (thượng:
bề trên, phụ: cha).

Giải nghĩa từ khó
+ Thềm cấm: khu vực trước cửa cung điện, đền miếu, lăng tẩm,...
không được cưỡi ngựa hoặc ngồi kiệu đi qua.
+ Xã tắc: đất nước, nhà nước.
+ Hạ thần: từ của quan lại ngày xưa tự xưng khi nói với vua
chúa.

HOẠT ĐỘNG NHÓM
Các em đọc thầm lại bài
đọc và thảo luận để trả
lời từng câu hỏi

Câu hỏi

Câu 1. Trần Thủ Độ có địa vị đặc biệt như thế nào trong triều
đình?
Câu 2. Sự việc nào cho thấy ông giữ nghiêm phép nước trong việc
dùng người?
Câu 3. Trần Thủ Độ có thái độ như thế nào đối với việc thưởng
phạt?
Câu 4. Sự việc nào cho thấy ông rất nghiêm khắc với bản thân?
Câu 5. Ba sự việc trong bài đọc nói lên điều gì về Trần Thủ Độ?

ĐÁP ÁN
Câu 1. Trần Thủ Độ có địa vị đặc
biệt như thế nào trong triều đình?

Rút ra ý đoạn 1:
Giới thiệu thái sư Trần

Ông có công lập nên nhà Trần,

Thủ Độ là một vị quan

lại là chú của vua và là người

lớn

đứng đầu trăm quan.

khiết.

công

chính

liêm

Câu 2. Sự việc nào cho thấy ông giữ
Khi vợ ông xin cho một người làm

nghiêm phép nước trong việc dùng người?

chức câu đương, dù đó là chức nhỏ ở
xã, ông cũng không đồng tình nên đã
nghĩ ra một cách khiến người đó phải
van xin mới tha cho. Đó cũng là một
cách răn đe những người muốn chạy
chọt để làm quan.

Rút ra ý đoạn 2:
Cách

dùng

người

của Trần Thủ Độ.

Câu 3. Trần Thủ Độ có thái độ
như thế nào đối với việc thưởng
phạt?

Ông

thưởng

phạt

rất

nghiêm minh (sự việc
xảy ra với người thân
hiệu cho thấy rất rõ điều
đó).

Rút ra ý đoạn 3: Thái độ của Trần Thủ
Độ trong việc thưởng phạt.

Câu 4. Sự việc nào cho thấy ông rất nghiêm khắc với bản thân?
Khi có người tâu với vua là ông

Rút ra ý đoạn 4:

chuyên quyền, ông không giận dữ

Con người thẳng thắn

mà suy nghĩ hồi lâu, rồi nhận lỗi và

của Trần Thủ Độ khi

đề nghị nhà vua quở trách mình,

tiếp nhận phê bình.

ban thưởng cho người nói thật.

Câu 5. Ba sự việc trong bài đọc nói lên điều gì về Trần Thủ Độ?
Các em tự cảm nhận, có suy nghĩ riêng.
VD:
• Trần Thủ Độ là vị quan luôn giữ nghiêm phép nước.
• Ông là người đề cao kỉ cương, phép nước / không
thiên vị người thân, nghiêm khắc với bản thân mình.

Em hãy nêu cảm nhận của

Bài đọc ca ngợi Trần Thủ Độ luôn

mình về ý nghĩa của bài đọc?

đề cao kỉ cương, phép nước;
không thiên vị người thân trong
công việc; nghiêm khắc với bản
thân mình.

Hoạt động 3
Đọc nâng cao

Em hãy nhắc lại nội
dung, ý nghĩa bài
đọc “Thái sư Trần
Thủ Độ”?

Luyện đọc diễn cảm
Trần Thủ Độ có công lớn,/ vua cũng phải nể.// Có
viên quan nhân/ lúc vào chầu vua,/ ứa nước mắt tâu:/
– Bệ hạ còn trẻ/ mà thái sư chuyên quyền,/ không
biết rồi xã tắc sẽ ra sao.// Hạ thần/ lấy làm lo lắm.//

Luyện đọc diễn cảm
Vua đem viên quan/ đến gặp Trần Thủ Độ và nói:/
– Kẻ này dám tâu xuống với trẫm/ là Thượng phụ chuyên
quyền,/ nguy cho xã tắc.// Trần Thủ Độ trầm ngâm suy nghĩ/ rồi
tâu://
– Quả có chuyện như vậy./ Xin Bệ hạ quở trách thần/ và ban
thưởng cho người nói thật.//

On
g

non
học

việ
c

HƯỚNG DẪN
- GV click vào màn hình để xuất hiện câu hỏi.
- Click vào ô đáp án để chọn đáp án đúng.
- GV click vào màn hình để chuyển sang câu hỏi tiếp
theo.

Câu hỏi 1: Linh Từ Quốc Mẫu, vợ thái sư Trần Thủ Độ,
muốn làm gì?

A. Muốn xin riêng cho một
người làm chức câu đương.

C. Muốn tiến cử cháu gái về
làm phi tần trong cung.

B. Muốn xin một mảnh đất
trong ngự hoa viên để trồng
hoa.

D. Muốn lấy vợ cho con trai.

Câu hỏi 2: Khi có người muốn xin chức câu đương,
Trần Thủ Độ đã làm gì?
A. Trần Thủ Độ không đồng ý và

B. Trần Thủ Độ đồng ý, nhưng yêu

mắng cho Linh Từ Quốc Mẫu một

cầu chặt một ngón chân người đó để

trận.

phân biệt với những câu đương khác.

C. Trần Thủ Độ đồng ý, nhưng yêu

D. Trần Thủ Độ gọi người đó tới kiểm

cầu chặt một ngón tay người đó để

tra, sát hạch một lượt xem người đó

phân biệt với những câu đương khác.

có đủ tư cách làm câu đương không.

Câu hỏi 3: Người quân hiệu đã làm gì khiến Linh Từ Quốc Mẫu
phải về mách với Trần Thủ Độ?
A. Linh Từ Quốc Mẫu đang ngồi

B. Linh Từ Quốc Mẫu phi ngựa

kiệu thì bắt gặp người quân hiệu

trong cung, bị người quân hiệu

đang lén nhận hối lộ nên bà về

bắt lại và đem tâu chuyện này lên

mách cho Trần Thủ Độ biết.

vua.

C. Linh Từ Quốc Mẫu đang ngồi
kiệu thì bị người quân hiệu bắt
kiểm tra một cách vô cớ.

D. Linh Từ Quốc Mẫu ngồi kiệu đi
qua chỗ thềm cấm, bị người quân
hiệu ngăn lại, bà cảm thấy bị kẻ
dưới khinh nhờn.

Câu hỏi 4: Trước việc làm của người quân hiệu,
Trần Thủ Độ xử lí ra sao?
A. Gọi đến đánh cho 100 roi rồi đuổi ra
khỏi cung.

B. Gọi đến, nghe anh ta kể rõ ngọn
ngành, không những không trách móc
mà còn đặc cách cho thăng quan và
thưởng cho bạc vàng vì người quân

C. Gọi đến, nghe anh ta kể rõ ngọn
ngành, không những không trách móc
mà còn thưởng cho bạc vàng vì người
quân hiệu đã biết giữ phép nước.

hiệu đã biết giữ phép nước.
D. Xử trảm trước đám đông người để
răn dạy kẻ dưới không được khinh nhờn
vợ của mình.

Câu hỏi 5: Khi biết có viên quan tâu với vua rằng mình
chuyên quyền, Trần Thủ Độ đã nói gì?
A. Trần Thủ Độ không nói gì,

B. Trần Thủ Độ bừng bừng nóng

nhưng bày mưu để sát hại viên

giận, yêu cầu vua gọi viên quan

quan đó.

đó đến để nói rõ ngọn ngành.

C. Trần Thủ Độ nhận lỗi và xin

D. Trần Thủ Độ khuyên vua

vua ban thưởng cho viên quan

đừng nên tin lời xằng bậy của

dám nói thẳng.

bọn lộng thần.

01

02
Chuẩn bị cho tiết
Nhận xét tiết học.

Trao đổi: Em đọc
sách báo.