CHÀO MỪNG CÁC THẦY GIÁO VỀ DỰ GIỜ LỚP 12-1
MÔN VẬT LÝ
Thực hiện: GV Trần minh Hưng
TRƯỜNG THPT NGÔ QUYỀN
Hãy chọn một câu:
1
2
3
4
KIỂM TRA BÀI CŨ
LOGO
Vật lý lớp 12 ban KHTN - Tiết 88
Bài 53
Sự Phóng Xạ
Tiết thứ 88:
Sù phãng x¹
Ba nhà bác học tiên phong trong nghiên cứu sự phóng xạ.
I-Hiện tượng phóng xạ
a-Thế nào là hiện tượng phóng xạ.
b-Đặc điểm của sự phóng xạ
c-Kết luận
II-Các tia phóng xạ:
b-Tính chất chung của các
loại tia phóng xạ:
a-Các loại tia phóng xạ
c-Bản chất các loại tia phóng xạ
+Tia α
+Tia β
+Tia 
Hết tiết 1
Ôn bài
CÁC NHÀ VẬT LÝ ĐI TIÊN PHONG
NGHIÊN CỨU HIỆN TƯỢNG PHÓNG XẠ
Becquerel
(1852-1908)
Nhà vật lý người
Pháp giải Nobel
năm 1903
Pierre Curie
(1859-1906)
Nhà vật lý người
Pháp giải Nobel
năm 1903
Marie Curie
(1867-1934)
Nhà vật lý người
Pháp giải Nobel
năm 1903 và
hóa học năm 1911
Mô hình nguyên tử có hạt nhân phóng xạ
I-Hiện tượng
phóng xạ là gì ?
Hiện tượng một hạt nhân không bền vững tự phát phân rã, phát ra các tia phóng xạ và biến đổi thành hạt nhân khác gọi là hiện tượng phóng xạ
Đặc điểm của sự phóng xạ
Áp suất và nhiệt độ ảnh hưởng
như thế nào đến sự phóng xạ ?
Tăng áp suất
Không ảnh hưởng
đến sự phóng xạ
Đặc điểm của sự phóng xạ
Áp suất và nhiệt độ ảnh hưởng
như thế nào đến sự phóng xạ ?
Tăng nhiệt độ
Không ảnh hưởng
đến sự phóng xạ
Quá trình phân rã phóng xạ chỉ do các nguyên nhân bên trong gây ra và hoàn toàn không chịu tác động của các yếu tố thuộc môi trường ngoài như nhiệt độ, áp suất....
Phân rã phóng xạ là gì?
Kết luận: Quá trình phân rã phóng xạ là quá trình dẫn đến sự biến đổi hạt nhân.
Qui ước:
Hạt nhân phóng xạ là hạt nhân mẹ.
Hạt nhân sản phẩm phân rã là hạt nhân con +
P
P
P
P
P
N
P
N
N
N
N
N
N
N
Hạt nhân mẹ
Hạt nhân con
Tia
phóng xạ


II-Các tia phóng xạ:
a) Các loại tia phóng xạ
Tia 
Có ba loại:
Tia α
Tia β
Gồm β+ và β-
Các phản ứng hoá học
chưa xảy ra




Kích thích một số phản ứng hoá học
Đối với các phản ứng hoá học ?
Nguồn phóng xạ
Đối với các chất khí ?
Ion hoá
không khí mạnh
T�c d?ng d�m xuy�n?
T? bìa dày 1mm
?
?
Tấm nhôm dày vài mm
Tấm bêtông dày
Các tia phóng xạ khác nhau thì tính chất đâm xuyên cũng khác nhau
Tế bào
chưa bị phân huỷ




Tế bào
bị phá huỷ
Đối với các loại tế bào sống?
Tia α ?
Tia α là các hạt nhân của nguyên tử heli (kí hiệu )
Tờ bìa dày 1mm
NGUỒN PHÓNG XẠ ?
+ Được phóng ra từ hạt nhân với vận tốc khoảng 2.107 m/s
8cm
+ +Tia α có tác dụng ion hoá mạnh nên mất năng lượng nhanh, vì vậy chỉ đi được tối đa khoảng 8cm trong không khí.
+ Có tác dụng đâm xuyên yếu.
b) Bản chất các loại tia phóng xạ
Tia β ?
Tấm nhôm dày vài mm
NGUỒN PHÓNG XẠ ?
+
-
+Tia β là các hạt phóng ra với vận tốc rất lớn: m/s
+ Tia β cũng làm ion hoá môi trường nhưng yếu hơn tia α.
+ Tia β đi được quãng đường dài hơn, tới vài mét trong không khí và có thể xuyên qua được lá nhôm dày cỡ milimét
-
+
Tia β-
Tia β+
+Có hai loại tia β:
+Loại phổ biến là β-: đó chính là electrôn, kí hiệu
+Loại hiếm hơn là β+: đó chính là pôzitôn, hay electrôn dương, kí hiệu
PAOLI V.:
Wolfgang Pauli; 1900 - 1958.
Giải thưởng Nôben (1945).
Ngoài ra nhà vật lí lí thuyết Thuỵ Sĩ gốc Áo đã tiên đoán (1930) sự tồn tại của hạt sơ cấp mới trong phân rã β là nơtrino (kí hiệu ) và phản nơtrino ( kí hiệu ). Các hạt này không mang điện, có khối lượng nghỉ bằng 0, chuyển động với tốc độ bằng tốc độ ánh sáng.  
Trong phân rã β+, hạt phát ra là nơtrino.

Trong phân rã β- , hạt phát ra là phản nơtrino.
Tia  ?
+ Là sóng điện từ có bước sóng rất ngắn (dưới 10-11m).
T? bìa dày 1mm
Tấm nhôm dày vài mm
Tấm bêtông dày
+ Có khả năng đâm xuyên rất lớn
+ Trong phân rã  và , hạt nhân con sinh ra ở trang thái kích thích và phóng xạ tia  để trở về trạng thái cơ bản.
NGUỒN PHÓNG XẠ ?
Bản chất CA�C TIA PHO�NG XAẽ
Câu hỏi ôn bài ?
Các tia không bị lệch trong điện trường và từ trường là:
Câu hỏi ôn bài ?
Chọn câu phát biểu đúng:
A. Khi tăng nhiệt độ, hiện tượng phóng xạ xảy ra mạnh hơn.
B. Khi giảm áp suất của môi trường, hiện tượng phóng xạ bị chậm lại.
C. Quá trình phân rã phóng xạ chỉ do các nguyên nhân bên trong gây ra và hoàn toàn không chịu tác động của các yếu tố thuộc môi trường ngoài như nhiệt độ, áp suất....
D. Muốn điều chỉnh quá trình phóng xạ người ta phải dùng điện trường hoặc từ trường cực mạnh.
Chọn câu đúng: Phóng xạ là một hiện tượng hạt nhân
phát ra một bức xạ điện từ
tự phát phóng ra các tia ?, ? và gama
tự phát phóng ra các tia phóng xạ và biến thành các hạt nhân khác
phóng ra các tia phóng xạ khi bị bắn phá bằng những hạt chuyển động nhanh
Trả lời : C
Điều nào sau đây là sai khi nói về tia ? ?
Tia ? thực chất là hạt nhân nguyên tử hêli
Khi đi qua điện trường giữa hai bản tụ điện, tia ? bị lệch về phía bản âm của tụ điện.
Tia ? phóng ra từ hạt nhân với vận tốc bằng vận tốc ánh sáng.
Khi đi qua không khí, tia ? ion hóa không khí và mất dần năng lượng
Trả lời: C
Điều nào sau đây là sai khi nói về tia ?- :
Hạt ?- thực chất là electron.
Trong điện trường, tia ?- bị lệch với phía bản dương của tụ điện và lệch nhiều hơn so với tia ? .
Tia ?- có thể xuyên qua một tấm chì dày cỡ xentimet.
vận tốc truyền là 3.108(m/s)
Trả lời: C
CHÚNG TA CẦN BIẾT ?
Thảm họa
Vào sáng ngày 6/8/1945, quả bom nguyên tử đã phát nổ từ độ cao 580m trên bầu trời thành phố Hiroshima với một ánh sáng chói lòa, tạo ra quả cầu lửa khổng lồ và nhiệt độ bề mặt tăng lên đến 40000C. Sức nóng và phóng xạ vỡ tung ra theo nhiều hướng, tạo thành những cột khói áp suất cực cao ngay lập tức làm bốc hơi hàng chục vạn người và động vật, làm tan chảy những tòa nhà và xe cộ trên đường, biến một thành phố 400 năm tuổi thành tro bụi.
Đám mây hình nấm do quả bom nguyên tử ném xuống Nagasaki, Nhật Bản vào năm 1945 cao đến 18 km
Phụ nữ và trẻ em bị thiêu rụi ngay lập tức khi đang làm những công việc quen thuộc hàng ngày; các cơ quan nội tạng của họ bị luộc chín và các khớp xương bị cháy thành tro.
Bên dưới trung tâm của vụ nổ, nhiệt độ nóng đến mức đủ làm tan chảy bê tông và thép. Trong vòng ít giây, 75000 người bị giết và bị thương rất nặng, 65% trong số đó mới chỉ 9 tuổi hoặc nhỏ hơn.
Sự nguy hiểm chết người của các chất phóng xạ thậm chí còn tiếp diễn nhiều ngày sau đó. “Không vì lý do gì rõ ràng, sức khỏe của họ bắt đầu suy giảm nghiêm trọng.

Họ không muốn ăn. Tóc rụng. Các vết thâm tím xuất hiện khắp cơ thể. Và máu bắt đầu chảy ra từ tai, miệng và mũi.”



Các bác sỹ đã tiêm cho họ những mũi tiêm Vitamin A. Hậu quả vô cùng khủng khiếp! Thịt bắt đầu rữa ra từ các vết tiêm. Và trong tất cả các trường hợp, nạn nhân đều tử vong.

Các nhà máy điện nguyên tử trên thế giới


Nhà máy điện nguyên tử ở Cattenom, Pháp. Các ống khói đang nhả ra hơi nước không phóng xạ từ tháp làm nguội. Lò phản ứng hạt nhân được đặt trong các ngôi nhà hình ống tròn.
Các loại máy điện nguyên tử phổ biến hiện nay thực tế là nhà máy Khi quá trình sản xuất vả xử lý chất thải được bảo đảm an toàn cao, nhà máy điện nguyên tử sẽ có thể sản xuất năng lượng điện tương đối rẻ và sạch so với các nhà máy sản xuất điện khác, đặc biệt nó có thể ít gây ô nhiễm môi trường hơn các nhà máy nhiệt điện đốt than hay khí thiên nhiên.
Xin cám ơn và kính chào các thầy đã đến dự giờ lớp 12-1
A. có thể âm hoặc dương
B. càng lớn thì hạt nhân càng bền
C. càng nhỏ thì hạt nhân càng bền
D. có thể triệt tiêu đối với một số hạt nhân đặc biệt
1. Năng lượng liên kết riêng của một hạt nhân
2. Đối với hạt nhân nguyên tử :
X: tên của hạt nhân , N: số nơtrôn,
Z: số prôtôn, A: tổng số nuclôn,
Ký hiệu đầy đủ của hạt nhân nguyên tử là:
X
A
N
X
A
Z
X
N
Z
X
Z
N
A
B
C
D
(Gõ phím ENTER để xem đáp án)
Câu hỏi 3
H?t nhõn c?a nguyờn t? ch?a
A. 9 prụtụn v� 4 notrụn
B. 4 prụtụn v� 9 notron
4 notrụn v� 5 prụtụn
D. 4 prụtụn v� 5 notrụn
4. Đồng vị là những nguyên tử mà hạt nhân :
A. có cùng số prôtôn Z và khác số nơtrôn N
B. có cùng số nơtrôn N và khác số prôtôn Z
C. có cùng số nuclôn A
D. có cùng số nơtrôn N và số prôtôn Z