Ôn lại kiến thức cũ:
Thế nào là hiện tượng tán sắc ánh sáng?
Ứng dụng của hiện tượng tán sắc ánh sáng?
Ánh sáng đơn sắc: định nghĩa, đặc điểm?




Mặt trời
Các ngôi sao trên bầu trời
Làm thế nào
để biết được thành phần
cấu tạo của chúng?

Bài 26
I/ Máy quang phổ lăng kính





Là dụng cụ dùng để phân tích chùm sáng có nhiều thành phần thành những thành phần đơn sắc khác nhau.
Cấu tạo máy quang phổ lăng kính gồm các bộ phận nào?
Máy quang phổ lăng kính
Công dụng của máy
quang phổ lăng kính?


Máy quang phổ lăng kính
hoạt động theo nguyên tắc nào?
F
L1
L2
F
C
P
F1
F2
èng chuÈn trùc
Buồng ảnh
Lăng kính
Tác dụng của lăng kính P?
I/ Máy quang phổ lăng kính

1. Ống chuẩn trực: là bộ phận có dạng cái ống tạo ra chùm tia sáng song song. Chùm tia sáng ló ra khỏi thấu kính L1 là một chùm tia song song.
2. Hệ tán sắc: gồm một hoặc vài lăng kính P, có tác dụng phân tích chùm tia song song từ L1­ chiếu tới, tạo ra thành nhiều chùm tia đơn sắc song song.
3. Buồng tối (hay buồng ảnh): là bộ phận dùng để chụp ảnh quang phổ, hoặc để quan sát quang phổ.







Quan sỏt hỡnh ?nh sau:


















Máy quang phổ
Quang phổ vạch phát xạ của Na
Nếu thay đèn Natri bằng đèn hơi Hiđrô. Quang phổ thu được có đặc điểm gì ?
Quang phổ vạch phát xạ của H2
Em có nhận xét gì về hình ảnh quang phổ của ánh sáng phát ra từ đèn Na ?
Quang phổ của Na có một vạch sáng màu vàng (thực ra là hai vạch sáng nằm rất gần nhau).
Quang phổ của H2 gồm 4 vạch màu: Đỏ, lam, chàm, tím.
Em có nhận xét gì về hình ảnh quang phổ của ánh sáng phát ra từ đèn hơi Hiđrô?
Thế nào là quang phổ vạch phát xạ?


II/ Quang phổ phát xạ:là quang phổ của ánh sáng do các chất rắn , lỏng , khí bị nung nóng đến nhiệt độ cao phát ra.
1. Quang phổ vạch :Là quang phổ gồm các vạch màu riêng lẻ, ngăn cách nhau bằng những khoảng tối.
a)Nguồn phát: do các chất khí, hay hơi ở áp suất thấp khi bị kích thích (nóng sáng hoặc có dòng điện phóng qua).
b) Tính chất:
Mỗi nguyên tố hóa học khi bị kích thích phát ra các bức xạ có bước sóng xác định và cho một quang phổ vạch riêng, đặc trưng cho nguyên tố đó.
Các nguyên tố khác nhau phát ra các quang phổ vạch khác hẳn nhau về số lượng vạch, về bước sóng (tức là về vị trí) của các vạch và về cường độ sáng của các vạch đó.



C
J
J
L
L1
L2
F
S
P
Quan sát hình ảnh thí nghiệm sau:
Quang phổ liên tục
5000C
30000C
Thế nào là
Quang phổ liên tục?
II/ Quang phổ phát xạ
2. Quang phổ liên tục:
Là quang phổ gồm nhiều dải màu từ đỏ đến tím, nối tiếp nhau một cách liên tục.

a) Nguồn phát: Các chất rắn, chất lỏng và
những chất khí ở áp suất lớn khi bị nung nóng
phát ra quang phổ liên tục.
b) Tính chất:
Quang phổ liên tục của các chất khác nhau ở cùng nhiệt độ hoàn toàn giống nhau chỉ phụ thuộc nhiệt độ.









Quang phổ liên tục
Vạch đen ở đúng vị trí vạch vàng trong quang phổ phát xạ của natri.
Quang phổ vạch hấp thụ của Natri

Một loại quang phổ vạch khác cũng do các chất khí hay hơi nóng sáng sinh ra - Đó là quang phổ vạch hấp thụ.
Em hãy quan sát hình ảnh quang phổ khi đưa đèn hơi Na nóng sáng vào chắn chùm sáng của đèn dây tóc nóng sáng ?
Định nghĩa quang phổ vạch hấp thụ?
III/ Quang phổ hấp thụ
Quang phổ liên tục, thiếu vạch màu do bị chất khí (hay hơi kim loại) hấp thụ, được gọi là quang phổ hấp thụ của khí (hay hơi) đó.
Điều kiện để thu được quang phổ hấp thụ là nhiệt độ của đám khí hay hơi hấp thụ phải thấp hơn nhiệt độ của nguồn sáng phát ra quang phổ liên tục.


Hình ảnh quang phổ mặt trời

Củng cố kiến thức
1/ Máy quang phổ lăng kính
2/ Quang phổ phát xạ
3/Quang phổ liên tục
4/ Quang phổ hấp thụ
5/ Phép phân tích quang phổ
1/ Máy quang phổ lăng kính
Dùng nhận biết thành phần cấu tạo của nguồn sáng.
Có 3 bộ phận chính.
Hoạt động dựa trên hiện tượng tán sắc ánh sáng.
2/ Quang phổ vạch
Gồm các vạch màu riêng rẽ ngăn cách nhau bởi khoảng tối.
Do chất khí hay hơi ở áp suất thấp bị kích thích phát ra.
Phụ thuộc bản chất nguyên tố
3/ Quang phổ liên tục
Gồm nhiều dải màu nối liền nhau liên tục từ đỏ đến tím.
Do các chất rắn, lỏng, khí ở áp suất lớn bị nung nóng phát ra.
Phụ thuộc nhiệt độ.
4/ Quang phổ hấp thụ
Là quang phổ liên tục bị thiếu một số vạch màu do bị chất khí (hay hơi )hấp thụ.
Có tính đặc trưng cho từng nguyên tố.
Để có quang phổ hấp thụ nhiệt độ khí (hay hơi) hấp thụ nhỏ hơn nhiệt độ nguồn sáng phát ra quang phổ liên tục.
5/ Phép phân tích quang phổ
Phân tích thành phần hóa học của một chất (hay hợp chất) dựa vào quang phổ của chất đó.
Có khả năng phân tích từ xa.