Bài 4:
Sự chuyển động của electron trong nguyên tử - Orbitan nguyên tử
I.Sự chuyển động của
electron trong nguyên tử:
1.Mô hình hành tinh nguyên tử
-Mô hình của Rơ-dơ-pho, Bo và Zom-mơ-phen:
Theo mô hình này, trong nguyên tử các electron chuyển động trên những quỹ đạo tròn hay bầu dục xác định xung quanh hạt nhân, như các hành tinh quay quanh mặt trời.
Ưu điểm: Có tác dụng rất lớn đến sự phát triển lý thuyết cấu tạo nguyên tử.


Nhược điểm: không phản ánh đúng trạng thái chuyển động của electron trong nguyên tử→không đầy đủ để giải thích mọi tính chất của nguyên tử.
2.Mô hình hiện đại về sự chuyển động của electron trong nguyên tử, orbitan nguyên tử:

a, Sự chuyển động của electron trong nguyên tử:


Các electron chuyển động rất nhanh xung quanh hạt nhân không theo một quỹ đạo xác định nào.
- Đám mây electron là những vị trí electron xuất hiện, mang điện tích âm.
b. Orbitan nguyên tử:
Mây electron của nguyên tử hiđro ở trạng thái cơ bản hầu như tập trung trong vùng không gian có dạng hình cầu, bán kính khoảng 0,053nm.
- Định nghĩa: Orbital nguyên tử là khu vực không gian xung quanh hạt nhân mà tại đó xác xuất có mặt ( xác xuất tìm thấy ) electron khoảng 90%.
Orbital nguyên tử kí hiệu là: AO (Automic Orbital)
-Để đơn giản người ta đã biểu diễn orbital nguyên tử hiđro bằng một mặt cong nét liền thay cho hình ảnh các dấu chấm
II. Hình dạng orbital nguyên tử
- Khi chuyển động trong nguyên tử, các electron có thể chiếm mức năng lượng khác nhau đặc trưng cho trạng thái chuyển động của nó.
Vì vậy, dựa trên sự khác nhau về trạng thái của electron trong nguyên tử người ta phân loại thành các orbitan s,p,d,f.
* Hình dạng của các orbital:
- Orbital s có dạng hình cầu tâm là hạt nhân nguyên tử.
- Orbital p gồm 3 orbital px,py,pz có dạng hình quả tạ đôi, mỗi orbital có sự định hướng khác nhau trong không gian: orbital px định hướng theo trục x, orbital py định hướng theo trục y, orbital pz định hướng theo trục z.
AO px
AO py
AO pz
- Các orbital d,f có hình dạng phức tạp
Bài tập củng cố:
Chọn đáp án đúng:
Trong nguyên tử các electron :
chuyển động rất nhanh quanh hạt nhân, chỉ ở vùng gần hạt nhân.
Chuyển động theo quỹ đạo tròn hoặc elip thường ở bên ngoài hạt nhân.
Chuyển động rất nhanh không theo 1 quỹ đạo xác định, ở khắp nơi trong không gian nguyên tử quanh hạt nhân.
Chuyển động chậm quanh hạt nhân, bị hạt nhân hút sát về phía mình.