Hoạt động 1: Khởi động

Hình ảnh lễ hội đền thánh Tản Viên

Hình ảnh lễ hội đền thánh Tản Viên

Nêu những hiểu biết của em về
đền Tản Viên Sơn thánh?

Vaên
baûn
đọc
Tieát: 03 - 04

Hoạt động 2: Hình thành kiến thức

I. Tìm hiểu chung
1. Tác giả:
Nguyễn Dữ

I. Tìm hiểu chung
1. Tác giả: Sống ở thế kỉ XVI, quê ở Hải Dương.
Nguyễn Dữ
Từng làm quan nhưng không bao lâu
thì lui về ẩn dật.
Tác phẩm nổi tiếng: Truyền kì mạn lục
thể hiện rõ quan điểm sống và tấm lòng
của ông với cuộc đời.

I. Tìm hiểu chung
2. Tác phẩm

Hoàn thành phiếu học tập trên

I. Tìm hiểu chung
2. Tác phẩm
a. Thể loại - Là một thể loại văn xuôi tự sự thời
truyền kì
trung đại phản ánh hiện thực qua
những yếu tố li kì, hoang đường.
- Trong truyện truyền kì, thế giới con
người và thế giới cõi âm với những
thánh thần ma quỷ có sự tương giao.

I. Tìm hiểu chung
2. Tác phẩm
b. Truyền kì - Truyền kì mạn lục: ghi chép các truyện li
kì tản mạn của dân chúng.
mạn lục
- Viết bằng chữ Hán, gồm 20 truyện, ra đời
vào nửa đầu thế kỉ XVI.
- Nội dung:
+ Hiện thực xã hội đương thời.
+Số phận con người.
+Tinh thần dân tộc.

I. Tìm hiểu chung
2. Tác phẩm
b. Truyền kì - Nghệ thuật: Có sự tham gia của yếu tố
mạn lục
hoang đường, kì ảo.
Truyền kì mạn lục vừa có giá trị hiện thực,
vừa có giá trị nhân đạo  là Thiên cổ kỳ
bút.

I. Tìm hiểu chung
2. Tác phẩm
c.
Chuyện Bố cục: 5 phần
chức phán sự
đền tản viên
Chủ đề: Miêu tả người trí thức Tử Văn với

tính cách cương trực, dũng cảm đốt đền,
mạnh mẽ, quyết liệt vạch mặt gian tà.

Ngôi kể:
ngôi thứ 3

Người kể:
Tác giả

Ngô Tử Văn đốt đền tà.
Tử Văn gặp hồn ma tên Bách hộ Thôi và Thổ thần.
Tử Văn bị bắt và cuộc đối chất ở Minh ti trước Diêm
Vương.
Tử Văn thắng lợi trở về, nhận chức phán sự đền Tản
Viên.

Cuộc gặp gỡ giữa quan phán sự và người quen cũ.

II. Đọc hiểu văn bản
1. Hình tượng nhân vật Ngô Tử Văn
Thảo luận nhóm: Hoàn thành các phiếu học tập
Nhóm 1. Lời giới thiệu ban đầu và hành động đốt đền của Ngô
Tử Văn
Nhóm 2. Tử Văn gặp viên bách hộ họ Thôi và viên thổ công
Nhóm 3. Tử Văn trong cuộc xử kiện dưới Minh Ti và nhận
chức phán sự đền Tản Viên

Hoàn thành phiếu học tập trên

Hoàn thành phiếu học tập trên

II. Đọc hiểu văn bản
1. Hình tượng nhân vật Ngô Tử Văn
a. Giới thiệu nhân vật
Họ tên: Ngô Tử Văn/ Soạn.
Quê quán: Huyện Yên Dũng, đất Lạng
Giang
Tính tình: Khảng khái, nóng nảy, thấy sự
gian tà không chịu được.  Từ ngữ mang
tính khẳng định.

II. Đọc hiểu văn bản
a. Giới thiệu nhân vật Ngô Tử Văn

 Cách mở đầu trực tiếp, ngắn gọn
theo phương pháp truyền thống của
văn học trung đại, chưa thoát khỏi
lối kể dân gian.

II. Đọc hiểu văn bản

b. Hành động của đốt đền

*Nguyên
Trong
đền
có
viên
Bách
hộ
nhân
họ Thôi làm yêu làm quái ở
dân gian.

II. Đọc hiểu văn bản
* Hành
động Chuẩn bị: Tắm gội, khấn trời…
 Thái độ tôn kính, nghiêm túc.

Châm lửa đốt đền: Mọi người lắc
đầu lè lưỡi, Tử Văn vung tay không
cần gì…  một thái độ dứt khoát,
bất chấp hậu quả xấu cho bản thân.

 Hành động có ý thức.

II. Đọc hiểu văn bản
 Ngô Tử Văn là một kẻ sĩ tính tình
khảng khái, cương trực, dũng cảm vì
dân trừ hại.

II. Đọc hiểu văn bản

c. Tử Văn gặp hồn ma tên Bách hộ
Thôi và Thổ thần
* Sự kiện xảy ra sau khi đốt đền:
Tử Văn thấy “khó chịu, đầu lảo đảo và bụng
run run, rồi nổi lên một cơn sốt nóng, sốt rét”.
Có người cao lớn, khôi ngô đội mũ trụ đến
đòi làm trả lại đền.
Có ông già áo vải, mũ đen, phong độ nhàn nhã
đến tỏ lời mừng và kể rõ đầu đuôi sự việc.

II. Đọc hiểu văn bản

c. Tử Văn gặp hồn ma tên Bách hộ
Thôi và Thổ thần

* Cuộc đối mặt với hồn ma tên tướng
giặc

Đòi trả đền
Đe doạ

Tử Văn

Tướng giặc

Trách mắng

Mặc kệ

Ngồi ngất ngưởng

Tự nhiên

Thái
độ
điềm nhiên
không
sợ
trước
những
lời
đe dọa của

II. Đọc hiểu văn bản

c. Tử Văn gặp hồn ma tên Bách hộ
Thôi và Thổ thần
* Cuộc gặp gỡ với Thổ Công bị hại

Kể lại sự việc
Căn dặn

Tử Văn

Thổ công

Tỏ lời vui mừng

Kinh ngạc
Bất bình cho Thổ công

II. Đọc hiểu văn bản

c. Tử Văn gặp hồn ma tên Bách hộ
Thôi và Thổ thần
* Cuộc gặp gỡ với Thổ Công bị hại

Thổ công là nạn nhân đang khiếp sợ, đã tô
đậm sự bạo tàn của tên giặc. Thổ công là đồng
minh sẽ giúp cho Tử Văn trên con đường đi
vạch trần cái ác. Như vậy, người làm việc tốt,
việc nghĩa bao giờ cũng được ủng hộ.

II. Đọc hiểu văn bản

c. Tử Văn gặp hồn ma tên Bách hộ
Thôi và Thổ thần
* Tiểu kết

 Nội dung:
Hình tượng nhân vật Ngô
Tử Văn là người cương
trực, yêu chính nghĩa, bản
lĩnh, kiên cường.

 Nghệ thuật:
Sử dụng nhiều yếu tố kì
ảo, làm cho câu chuyện
truyền kì thêm hấp dẫn.

II. Đọc hiểu văn bản

d. Ngô Tử Văn bị bắt và dẫn xuống
Minh Ti

* Cuộc xét xử Ngô Tử Văn dưới âm phủ
• Nguyên nhân: Do hồn ma viên Bách
hộ họ Thôi kiện Ngô Tử Văn về tội
đốt đền.

II. Đọc hiểu văn bản

d. Ngô Tử Văn bị bắt và dẫn xuống
Minh Ti
* Cuộc xét xử Ngô Tử Văn dưới âm phủ
• Diễn biến:

Chặng 1

Chặng 2

Chặng 1

Ngô Tử Văn

Diêm Vương

Tướng giặc

Tố cáo Tử
Văn
với
Diêm
Vương.

Nghe lời tố
cáo của tên
tướng giặc
mà trách
mắng Tử
Văn.

Tỏ thái độ
cứng
cỏi,
đấu
tranh
vạch mặt tên
tướng giặc
gian tà.

Chặng 2
Diêm Vương

Tướng giặc

Ngô Tử Văn

Xin đem tư
giấy đến đền
Tản
Viên
chứng thực.

Lo sợ, đạo
đức
giả:
xin giảm
án cho Tử
Văn.

Nghi ngờ,
cho người
đến đền Tản
Viên chứng
thực  xử
cho Tử Văn
thắng kiện.

II. Đọc hiểu văn bản

d. Ngô Tử Văn bị bắt và dẫn xuống
Minh Ti
* Nhận xét:
•
Thái độ luôn một mực kêu oan của Tử
Văn chứng tỏ chàng không hề nhụt chí, run
rẩy hay khiếp sợ trước cảnh địa ngục, ma
quỷ xung quanh mình. Chàng quyết đấu
tranh cho lẽ phải, cho công lí. Điều đó rất
đáng trân trọng ở con người này.

II. Đọc hiểu văn bản

d. Ngô Tử Văn bị bắt và dẫn xuống Minh
Ti
* Ý nghĩa

• Giải trừ được tai họa, đem lại an lành cho
dân.
• Diệt trừ tận gốc thế lực xâm lược tàn ác,
làm sáng tỏ nỗi oan khuất và phục hồi danh
dự cho Thổ thần nước Việt.
• Niềm tin vào công lí cái thiện chiến thắng
cái ác, chính nghĩa thắng gian tà.

II. Đọc hiểu văn bản

2. Thế giới nghệ thuật hư cấu trong tác phẩm
- Câu chuyện đầy tính chất kì ảo bởi sự xuất hiện của thế giới âm cung với
những hồn ma, bóng quỷ, với những cảnh vật khác thường, với chuyện
người chết đi, sống lại, từ dương gian đến địa phủ, từ cõi âm về lại cõi trần
- Câu chuyện lại có vẻ như "người thực, việc thực" bởi cách dẫn người,
dẫn việc cụ thể đến cả họ tên, quê quán, thời gian, địa điểm xảy ra sự việc:
"Ngô Tử Văn tên là Soạn, người huyện Yên Dũng, đất Lạng Giang", "Năm
Giáp Ngọ, có người ở thành Đông Quan vốn quen biết với Tử Văn"....

II. Đọc hiểu văn bản

2. Thế giới nghệ thuật hư cấu trong tác
phẩm
- Yếu tố kì ảo là biện pháp nghệ thuật làm tăng
tính hấp dẫn của câu chuyện.
- Yếu tố hiện thực làm tăng tính xác thực, làm
cho câu chuyện có ý nghĩa xã hội sâu sắc

II. Đọc hiểu văn bản

3. Lời bình ở cuối truyện
• Là kẻ sĩ, biết đấu tranh đến cùng để
chống lại cái xấu, cái ác. Chỉ có đấu
tranh dũng cảm mới đem lại phần
thắng cho chính nghĩa.

II. Đọc hiểu văn bản

3. Lời bình ở cuối truyện
* Bài học:

• Nhìn nhận cách sống: Công bằng và
hạnh phúc chỉ đến khi người chính trực
biết đấu tranh với cái xấu, cái ác, sự
gian tà.
• Niềm tin vào lẽ phải: Chính bao giờ cũng thắng tà.

II. Đọc hiểu văn bản

3. Lời bình ở cuối truyện
* Bài học:

 Lẽ phải, công lí không lệ thuộc vào số
lượng người hai phái chính - tà. Bè cánh
xấu xa chỉ tồn tại nhất thời. Chính nghĩa
tất thắng. Miễn là người quân tử phải có ý
chí và không ngại sự thiệt hại đến bản
thân mình.

Hoạt động luyện tập
Viết đoạn văn (khoảng
150 chữ) cảm nhận về
một yếu tố làm nên sức
hấp dẫn của tác phẩm

Bảng kiểm kĩ năng viết đoạn văn
STT

Tiêu chí

1
2

Đảm bảo hình thức đoạn văn với dung lượng 150 chữ  
Đoạn văn đúng chủ đề: phân tích một chi tiết kì ảo  
trong truyện thần thoại đã học hoặc đọc thêm: vị trí của
chi tiết; giá trị, ý nghĩa biểu tượng của chi tiết đó.

3

Đoạn văn đảm bảo tính liên kết giữa các câu trong đoạn  
văn, có sự kết hợp các thao tác lập luận phù hợp.
Đoạn văn đảm bảo yêu cầu về chính tả, cách sử dụng từ  
ngữ, ngữ pháp.
Đoạn văn thể hiện sự sáng tạo: suy nghĩ sâu sắc về vấn  
đề nghị luận; có cách diễn đạt mới mẻ.

4
5

Đạt/ Chưa
đạt

Hoạt động 4: Vận dụng
6.53

Quan niệm của kẻ sĩ ở cuối tác
phẩm 
 "Than ôi! Người ta vẫn nói:
"Cứng quá thì gãy". Kẻ sĩ chỉ lo
không cứng cỏi được, còn gãy hay
không là việc trời.“
Em hiểu ý kiến trên như thế nào?