Bài 6: TRUYỀN VÀ BIẾN ĐỔI CHUYỂN
ĐỘNG

Thời gian 04 tiết, tiết 1

Tạ Hoaøng Minh, Tröôøng THCS Nguyeãn Vaên Toá – Quaän 10

10.2. Nêu Khái niệm, quy trình dũa?.

I/ TRUYỀN CHUYỂN ĐỘNG?
Khi máy móc hoạt động, nguồn chuyển động từ vật dẫn
thường được truyền tới các bộ phận khác (vật bị dẫn) để thực
hiện chức năng hoặc để thay đổi tốc độ của sản phẩm.
Truyền chuyển động là truyền và biến đổi chiều, tốc độ
cho phù hợp với chiều, tốc độ của các bộ phận trong máy.
Các bộ truyền chuyển động gồm truyền động ăn khớp và
đai.

1.1 Truyền động ăn khớp:
a. Cấu tạo:
Bộ truyền động ăn khớp
gồm một cặp bánh răng

(truyền động bánh răng)
hoặc đĩa xích (truyền
động xích) ăn khớp với

nhau và truyền chuyển
động cho nhau.

Líp

Xích

Khi bánh dẫn 1 (Z1 răng) quay với tốc độ n1 (vòng/phút) làm cho
bánh bị dẫn 2 (Z2 rang) quay với tốc độ n2 (vòng/phút).
Bánh răng

Tốc độ quay
(Vòng/phút)

Bánh dẫn 1

Z1

n1

Bánh bị dẫn 2

Z2

n2

Baùnh coù soá raêng ít quay nhanh hôn

xích 2

Baùnh daãn

i>1, n2>n1  truyền động tăng tốc (Z1>Z2)
i=1, n2=n1  truyền động đồng tốc (Z1=Z2)
i<1, n2
Baùnh bò daãn

1.2 Truyền động ñai: a. Cấu tạo:

Bộ truyền động bánh đai gồm một cặp bánh đai
truyền chuyển động cho nhau thông qua dây đai.
Bộ truyền động đai giúp truyền chuyển động nhờ ma
sát giữa dây đai và bánh đai, cho phép nới rộng
khoảng cách giũa các trục.

Đường kính Tốc độ quay

Baùnh daãn 1

Bánh dẫn 1

D1

n1(nd)

Bánh bị dẫn 2

D2

n2(nbd)

Baùnh bò daãn 2

Daây ñai 3

i>1, n2>n1
i=1, n2=n1
i<1, n2
Baùnh daãn D1 quay côùi toác ñoä n1,
nhôø löïc ma saùt giöõa daây ñai vaø
baùnh ñai, baùnh bò daãn D2 seõ quay
theo vôùi toác ñoä n2

truyền động tăng tốc (D1>D2)
truyền động đồng tốc (D1=D2)
truyền động gỉam tốc (D1
1/ Truyeàn chuyeån ñoäng laø vaät daån & bò daån seû :
a)Khaùc daïng chuyeån ñoäng .
b)Cuøng daïng chuyeån ñoäng .
c)Cuøng daïng chuyeån ñoäng coù theå cuøng hay khaùc chieàu .
d)Cuøng daïng chuyeån ñoäng coù theå cuøng hay khaùc chieàu hay vaän toác .
2/ Coâng thöùc tính tyû soá truyeàn truyeàn ñoäng ñai laø :
a)i=nbd/nd=n1/n2=D1/D2 .
b)i=nd/nbd=n1/n2=D1/D2 .
c)i=nbd/nd=n2/n1=D1/D2 .
d)i=nbd/nd=n1/n2=D2/D1 .
3/ Coâng thöùc tính vaän toác quay truyeàn ñoäng ñai vaät bò daãn laø :
a)n2=n1xD1/D2 .
b)n2=n1xD2/D1 .
c)n1=n2xD1/D2 .
d)n1=n2xD2/D1 .
4/ Cuøng ñaïp xe soá voøng nhö nhau thì xe ñaïp naøo coù baùnh xe quay nhanh hôn :
a)Ñóa xích 52 raêng , ñóa líp 18 raêng .
b)Ñóa xích 52 raêng , ñóa líp 16 raêng .
c)Ñóa xích 48 raêng , ñóa líp 18 raêng .
d)Ñóa xích 48 raêng , ñóa líp 16 raêng .

Bài 6: TRUYỀN VÀ BIẾN ĐỔI CHUYỂN
ĐỘNG

Thời gian 04 tiết, tiết 2

Tạ Hoaøng Minh, Tröôøng THCS Nguyeãn Vaên Toá – Quaän 10

11.1.Truyền động là gì?. Kể tên truyền động?. Nêu nguyên lý làm
việc truyền động ăn khớp và đai ?.

2. BIEÁN ÑOÅI CHUYEÅN ÑOÄNG :
Ñoàng hoà quaû laéc .

Caùc boä phaän trong maùy hoaëc vaät theå coù nhieàu daïng chuyeån
ñoäng raát khaùc nhau. Khi daïng chuyeån đoäng sau cuøng cuûa
maùy hoaëc thieát bò khaùc vôùi daïng chuyeån đoäng cuûa boä phaän
taïo chuyeån ñoäng thì caàn phaûi coù cô caáu thöïc hieän quaù trình
bieán ñoåi naøy.

2. BIEÁN ÑOÅI CHUYEÅN ÑOÄNG :
Ñoàng hoà quaû laéc .

Từ một dạng chuyển động ban đầu được
biến thành các dạng chuyển động khác cần
phải có cơ cấu biến đổi chuyển động.

Neâu phaân loaïi cô caáu bieán ñoåi chuyeån ñoäng ? .
Cô caáu bieán ñoåi chuyeån ñoäng goàm 2 loaïi laø :
- Cô caáu bieán ñoåi chuyeån
- Cô caáu bieán ñoåi chuyeån
ñoäng quay thaønh chuyeån
ñoäng quay thaønh chuyeån
ñoäng tònh tieán hoaëc ngöôïc
ñoäng laéc hoaëc ngöôïc laïi .
laïi .

2.1 CÔ CAÁU TAY QUAY – CON TRÖÔÏT
a. CAÁU TAÏO
3
con tröôït 3

Thanh truyeà2n 2

Khôùp tònh tieán

Tay quay 11

Giaù
4 coá ñònh 4
Khôùp quay

Cô caáu tay quay con tröôït goàm tay quay , thanh truyeàn ,
con tröôït , khôùp quay vaø khôùp tònh tieán .

b) Nguyeân lyù hoaït ñoäng :

Khi tay quay 1 quay quanh truïc A, ñaàu B cuûa thanh
truyeàn 2 chuyeån ñoäng tònh tieán qua laïi hoaëc leân xuoáng
giaù ñôû 4.

Xe maùy

OÂ toâ

Maùy may

Cô caáu tay quay con tröôït duøng trong maùy khaâu , oâ toâ
, xe maùy , maùy hôi nöôùc .. v…v…. .

2.2 Cô caáu tay quay thanh laéc :
a) Caáu taïo : :

Cô caáu tay quay thanh laéc goàm tay quay , thanh
truyeàn , thanh laéc vaø caùc khôùp quay .
Thanh laéc 3.
2
Thanh truyeàn

2

3

1

Khôùp quay
4

Tay quay 1.

A

D

Giaù coá ñònh 4.

Nguyeân lyù hoaït ñoäng cuûa cô caáu tay quay – thanh laéc :

Khi tay quay 1 quay quanh truïc A, thoâng
qua thanh truyeàn 2 laøm thanh laéc 3 laéc qua
laéc laïi quanh truïc D moät goùc xaùc ñònh.

Tay quay
A
D

Thanh laéc

22/ Bieán ñoåi chuyeån ñoäng laø laøm thay ñoåi :
a)Daïng chuyeån ñoäng .
b)Vaän toác chuyeàn ñoäng .
c)Chieàu chuyeån ñoäng .
d)Caû ba caâu treân .
23/ Cô caáu bieán ñoåi chuyeån ñoäng laø bieán ñoåi chuyeån ñoäng :
a)Quay thaønh tònh tieán & ngöôïc laïi , quay thaønh quay & ngöôïc laïi .
b)Quay thaønh laéc & ngöôïc laïi , quay thaønh quay & ngöôïc laïi .
c)Quay thaønh tònh tieán & ngöôïc laïi , quay thaønh laéc & ngöôïc laïi .
d)Caû ba caâu treân .



Cô caáu bieán ñoåi chuyeån ñoäng laø gì ? .




Traû lôøi :

Cô caáu bieán ñoåi chuyeån ñoäng coù
nhieäm vuï bieán ñoåi moät daïng
chuyeån ñoäng ban ñaàu thaønh caùc
daïng chuyeån ñoäng khaùc cung
caáp cho caùc boä phaän cuûa maùy vaø
thieát bò .




Caâu 2 :
Neâu phaân loaïi cô caáu bieán ñoåi chuyeån ñoäng ? .




Traû lôøi :

Cô caáu bieán ñoåi chuyeån ñoäng goàm coù 2 loaïi laø :

Cô caáu bieán ñoåi chuyeån
ñoäng quay thaønh tònh tieán
hoaëc ngöôïc laïi ,

Cô caáu bieán ñoåi chuyeån
ñoäng quay thaønh laéc hoaëc
ngöôïc laïi ,




Caâu 3 :
Neâu coâng duïng cuûa caùc cô caáu bieán ñoåi chuyeån ñoäng ? .




Traû lôøi :

Cô caáu bieán ñoåi chuyeån ñoäng ñöôïc öùng duïng trong
nhieàu loaïi maùy hoaëc thieát bò khaùc nhau nhö : ñoàng
hoà , xe maùy , maùy coâng cuï ………… .

Bài 6: TRUYỀN VÀ BIẾN ĐỔI CHUYỂN
ĐỘNG

Thời gian 04 tiết, tiết 3

Tạ Hoaøng Minh, Tröôøng THCS Nguyeãn Vaên Toá – Quaän 10

1. Biến đổi chuyển động là gì?. Kể tên biến đổi chuyển động ?.
2. Gọi tên các cơ cấu truyền và biến đổi chuyển động sau:
C

D

E

F