Tuần: 06 – Tiết: 21
BÁNH TRÔI NƯỚC
(Hồ Xuân Hương)
Bánh trôi nước – miền Bắc
Chè trôi nước – miền Nam
I. ĐỌC- TÌM HIỂU CHÚ THÍCH.
1. Đọc
BÁNH TRÔI NƯỚC
(Hồ Xuân Hương)
Thân em vừa trắng lại vừa tròn
Bảy nổi ba chìm với nước non
Rắn nát mặc dầu tay kẻ nặn
Mà em vẫn giữ tấm lòng son.
Tranh màu: Hồ Xuân Hương
2. Chú thích.
a) Tác giả: Hồ Xuân Hương.
Bia tưởng niệm nữ sỹ Hồ Xuân Hương ở làng Quỳnh,
xã Quỳnh Đôi (Quỳnh Lưu,Nghệ An)
1/ Tác giả :

Tiết: 25
BÁNH TRÔI NƯỚC
Hồ Xuân Hương
Bản thân: Thông minh, có tài làm thơ, tài ứng đối nhanh nhưng cuộc đời gặp nhiều bất hạnh về tình duyên.
- Quê :Xã Quỳnh Đôi-Huyện Quỳnh Lưu-Nghệ An
Sự nghiệp: khoảng 50 bài thơ chữ Nôm và một tập thơ chư Hán “Lưu Hương kí.”
Phong cách thơ: Trữ tình thì tê tái. Trào phúng thì sắc nhọn, sâu cay.
Giá trị thơ: Giàu giá trị hiện thực và nhân đạo.
=> Bà chúa thơ Nôm
b) Tác phẩm:
Bánh trôi nước là một trong những bài thơ tiêu biểu của Hồ Xuân Hương.
3. Thể thơ:
Thất ngôn tứ tuyệt.
II. TÌM HIỂU VĂN BẢN
A. Nội dung:
Bánh trôi nước là bài thơ có nhiều tầng ý nghĩa:
1. Ýnghĩa tả thực của bài thơ:
- Hình ảnh bánh trôi nước được miêu tả:
+ Màu sắc: trắng.
+ Hình dáng: tròn.
+ Khi luộc nước sôi: chìm nổi.

* Hình ảnh bánh trôi:
- Màu sắc: Trắng
- Hình dáng: Tròn
- Cách nhào bột: Bột khô bánh rắn, nhão bánh nát.
- Cách luộc: Chín nổi, chưa chín chìm.
- Nhân: Màu đỏ son (đường mật)
Tả chính xác, tài tình.
* Hình ảnh người phụ nữ:
Ngoại hình: Xinh đẹp, tròn trịa
(trắng trẻo, đầy đặn)
Số phận: Phụ thuộc.

- Cuộc đời: lận đận, ba chìm bảy nổi.

- Phẩm chất: Son sắt, thủy chung.

Đề cao, ca ngợi vẻ đẹp người phụ nữ đồng thời cảm thông cho cuộc đời bấp bênh, bị phụ thuộc của họ.
2. Ngụ ý sâu sắc của bài thơ.
-Trân trọng ca ngợi vẻ đẹp duyên dáng, phẩm chất
trong sáng, nghĩa tình sắt son của người phụ nữ.
- Cảm thông, xót xa cho thân phận chìm nổi của họ.
B. Nghệ thuật.
-Vận dụng điêu luyện những quy tắc
của thơ Đường.
- Sử dụng ngôn ngữ bình dị.
- Sáng tạo trong việc xây dựng hình ảnh
thơ nhiều tấng ý nghĩa.
C.Ý nghĩa văn bản.
Bánh trôi nước là bài thơ thể hiện
cảm hứng nhân đạo trong văn học
viết Việt Nam thời phong kiến, ngợi ca
vẻ đẹp, phẩm chất của người phụ nữ,
đồng thời thể hiện lòng thương cảm sâu
sắc đối với thân phận chìm nổi của họ.
* Học sinh nghe bài hát “Bánh trôi nước”.
HƯỚNG DẪN HỌC TẬP
Đối với bài học ở tiết này:
Học thuộc lòng bài thơ.
Nắm nội dung, nghệ thuật, ý nghĩa của văn bản.
Đối với bài học ở tiết tiếp theo:
- Chuẩn bị bài:Tìm hiểu chung về văn biểu cảm.
- Đọc kỹ bài, trả lời các câu hỏi ở sách giáo khoa.