Giáo viên thực hiện: Lê Thị Như Tuyết
Trường Trung học cơ sở Tân Long
BÁNH TRÔI NƯỚC
Kể tên các loại bánh tự làm hoặc gắn liền với các địa phương mà em biết
Bánh chưng, bánh giày, bánh trôi nước, bánh tét, bánh ú, bánh ít
Đây chính là bánh trôi nước, một món ăn không thể thiếu trong ngày mùng ba tháng ba âm lịch, cũng là hình ảnh được nữ sĩ Hồ Xuân Hương đưa vào thơ của bà để gửi gắm những tâm tư, tình cảm.... Để lí giải tại sao HXH lại mượn hình ảnh bánh trôi nước mà không phải là thứ bánh khác để đưa vào bài thơ, cô sẽ giúp các em tìm hiểu bài thơ Bánh trôi nước
BÁNH TRÔI NƯỚC
I. Tìm hiểu chung:
Trong nền văn học trung đại Việt Nam, thơ viết bằng chữ Nôm ngày càng được sáng tác nhiều và có giá trị.
Với những sáng tác độc đáo Hồ Xuân Hương được coi là Bà Chúa Thơ Nôm. “Bánh trôi nước” là một trong những bài thơ tiêu biểu.
BÁNH TRÔI NƯỚC
Hồ Xuân Hương
BÁNH TRÔI NƯỚC
Cuộc đời bà gắn liền với nhiều giai thoại: Tài sắc vẹn toàn, số phận hẩm hiu, từng làm vợ lẽ ông Phủ Vĩnh Tường và Tổng Cóc. Bà để lại cho đời 60 bài thơ Nôm. Thơ của bà có đề tài bình dị hoặc nói lên thân phận éo le của người phụ nữ trong xã hội cũ. Thơ của nữ sĩ đa nghĩa, ngôn ngữ độc đáo, sắc sảo, vừa trào phúng sắc nhọn, vừa trữ tình tê tái xót xa. Cảm hứng về nội dung nữ quyền là nội dung làm nên giá trị nhân bản của thơ Hồ Xuân Hương
BÁNH TRÔI NƯỚC
Hồ Xuân Hương
"Thân em vừa trắng lại vừa tròn
Bảy nổi ba chìm với nước non
Rắn nát mặc dầu tay kẻ nặn 
Mà em vẫn giữ tấm lòng son"
Thể thơ: Thất ngôn tứ tuyệt đường luật (4 câu, mỗi câu 7 chữ)
- Hiệp vần ở chữ cuối câu 1, 2, 4
"Thân/ em/ vừa/ trắng /lại/ vừa/ tròn
Bảy/ nổi/ ba/ chìm /với /nước /non
Rắn /nát/ mặc/ dầu/ tay/ kẻ/ nặn 
Mà /em/ vẫn/ giữ /tấm/ lòng/ son"
"Thân/ em/ vừa/ trắng /lại/ vừa/ tròn
Bảy/ nổi/ ba/ chìm /với /nước /non
Rắn /nát/ mặc/ dầu/ tay/ kẻ/ nặn 
Mà /em/ vẫn/ giữ /tấm/ lòng/ son"
I. Tìm hiểu chung:
- Trong nền văn học trung đại Việt Nam, thơ viết bằng chữ Nôm ngày càng được sáng tác nhiều và có giá trị.
Với những sáng tác độc đáo Hồ Xuân Hương được coi là Bà Chúa Thơ Nôm. “Bánh trôi nước” là một trong những bài thơ tiêu biểu.
Thể thơ: thất ngôn tứ tuyệt Đường luật
BÁNH TRÔI NƯỚC
Hồ Xuân Hương
I. Tìm hiểu chung:
BÁNH TRÔI NƯỚC
Hồ Xuân Hương
II. Tìm hiểu văn bản:
1. Hình ảnh cái bánh trôi.
I. Tìm hiểu chung:
BÁNH TRÔI NƯỚC
Hồ Xuân Hương
II. Tìm hiểu văn bản:
1. Hình ảnh cái bánh trôi.
Miêu tả cái bánh trôi nước
"Thân em vừa trắng lại vừa tròn
Bảy nổi ba chìm với nước non
Rắn nát mặc dầu tay kẻ nặn 
Mà em vẫn giữ tấm lòng son"
Miêu tả cái bánh trôi nước
I. Tìm hiểu chung:
BÁNH TRÔI NƯỚC
Hồ Xuân Hương
II. Tìm hiểu văn bản:
1. Hình ảnh cái bánh trôi.
Hình ảnh bánh trôi trắng, tròn, chìm, nổi.
2. Vẻ đẹp, thân phận và nhân cách của người phụ nữ.
Phẩm chất, thân phận của người phụ nữ trong xã hội xưa
I. Tìm hiểu chung:
BÁNH TRÔI NƯỚC
Hồ Xuân Hương
II. Tìm hiểu văn bản:
1. Hình ảnh cái bánh trôi.
Hình ảnh bánh trôi trắng, tròn, chìm, nổi.
2. Vẻ đẹp, thân phận và nhân cách của người phụ nữ.
Trân trọng ngợi ca vẻ đẹp duyên dáng, phẩm chất trong sáng, nghĩa tình son sắt của người phụ nữ.
- Cảm thông, xót xa cho thân phận chìm nổi của người phụ nữ
Bánh trôi nước
Nét nghĩa 1: Tả thực về bánh trôi nước
Nét nghĩa 2: Nói về phẩm chất, thân phận của người phụ nữ trong xã hội cũ.
Với nét nghĩa thứ 2 Hồ Xuân Hương đã thể hiện một thái độ vừa trân trọng vẻ đẹp của người phụ nữ, vừa cảm thương cho thân phận chìm nổi của họ trong xã hội xưa.
Tính đa nghĩa trong thơ Hồ Xuân Hương.
Một số hình ảnh phụ nữ qua các thời kì
Bà Tòng Thị Phóng - Ủy viên Bộ chính trị BCHTƯ
Bà Đặng Thị Ngọc Thịnh
Quyền Chủ tịch nước CHXHCN Việt Nam
Bà Nguyễn Thị Kim Ngân
Chủ tịch Quốc hội
Bà Nguyễn Thị Bình
Nguyên phó Chủ tịch nước CHXHCN Việt Nam
I. Tìm hiểu chung:
BÁNH TRÔI NƯỚC
Hồ Xuân Hương
II. Tìm hiểu văn bản:
III. Tổng kết:
1. Nghệ thuật:
- Ẩn dụ, đảo thành ngữ, nghệ thuật đối, điệp từ, quan hệ từ.
- Kết cấu chặt chẽ, độc đáo.
- Ngôn ngữ bình dị, dễ hiểu.
I. Tìm hiểu chung:
BÁNH TRÔI NƯỚC
Hồ Xuân Hương
II. Tìm hiểu văn bản:
III. Tổng kết:
1. Nghệ thuật:
- Trân trọng, ngợi ca vẻ đẹp của người phụ nữ; cảm thông với số phận chìm nổi, bị lệ thuộc của họ.
- Lên án chế độ phong kiến.
2. Ý nghĩa văn bản:
- Trân trọng, ngợi ca vẻ đẹp của người phụ nữ; cảm thông với số phận chìm nổi, bị lệ thuộc của họ.
- Lên án chế độ phong kiến.
2. Ý nghĩa văn bản:
1. Nghệ thuật:
- Ẩn dụ, đảo thành ngữ, nghệ thuật đối, điệp từ, quan hệ từ.
- Kết cấu chặt chẽ, độc đáo.
- Ngôn ngữ bình dị, dễ hiểu.
Tìm mối liên hệ cảm xúc giữa bài thơ "Bánh trôi nước” với các câu hát than thân thuộc ca dao?
Mối liên hệ cảm xúc giữa bài thơ "Bánh trôi nước” với các câu hát than thân thuộc ca dao: gắn bó, tiếp nối trong phạm vi một nguồn cảm xúc nhân đạo chủ nghĩa đối với phụ nữ.
Câu1 : Câu nào dưới đây thể hiện đúng đặc điểm bài thơ Bánh trôi nước của Hồ Xuân Hương?
A. Bài thơ được viết bằng chữ Nôm theo thể Đường luật thất ngôn tứ tuyệt.
B. Bài thơ được viết bằng chữ Hán theo thể Đường luật thất ngôn bát cú.
C. Bài thơ được viết bằng chữ Quốc ngữ theo thể Đường luật thất ngôn tứ tuyệt.
D. Bài thơ được viết bằng chữ Nôm theo thể Đường luật ngũ ngôn tứ tuyệt.
Câu1 : Câu nào dưới đây thể hiện đúng đặc điểm bài thơ Bánh trôi nước của Hồ Xuân Hương?
A. Bài thơ được viết bằng chữ Nôm theo thể Đường luật thất ngôn tứ tuyệt.
B. Bài thơ được viết bằng chữ Hán theo thể Đường luật thất ngôn bát cú.
C. Bài thơ được viết bằng chữ Quốc ngữ theo thể Đường luật thất ngôn tứ tuyệt.
D. Bài thơ được viết bằng chữ Nôm theo thể Đường luật ngũ ngôn tứ tuyệt.
Câu 2.Qua hình ảnh chiếc bánh trôi nước, Hồ Xuân Hương muốn nói gì về người phụ nữ?
A. Vẻ đẹp và số phận long đong.
B. Số phận bất hạnh.
C. Vẻ đẹp hình thể.
D. Vẻ đẹp tâm hồn.
Câu 2.Qua hình ảnh chiếc bánh trôi nước, Hồ Xuân Hương muốn nói gì về người phụ nữ?
A. Vẻ đẹp và số phận long đong.
B. Số phận bất hạnh.
C. Vẻ đẹp hình thể.
D. Vẻ đẹp tâm hồn.
Câu 3.Nhận xét nào đúng khi nói về những đặc sắc trong nội dung và nghệ thuật của bài thơ Bánh trôi nước?
A. Bài thơ ca ngợi vẻ đẹp hình thức của chiếc bánh trôi và vẻ đẹp bên ngoài của người phụ nữ.
B. Bài thơ vừa tả thực về chiếc bánh trôi, vừa thể hiện vẻ đẹp hình thức và tấm lòng nhân hậu cao đẹp của người phụ nữ, vừa cảm thông cho thân phận chìm nổi của họ.
C. Bài thơ đã thể hiện sâu sắc vẻ đẹp hình thức và tấm lòng nhân hậu, son sắt, thủy chung của người phụ nữ.
D. Bài thơ đã miêu tả sinh động hình ảnh chiếc bánh trôi, một món ăn độc đáo của dân tộc.
Câu 3.Nhận xét nào đúng khi nói về những đặc sắc trong nội dung và nghệ thuật của bài thơ Bánh trôi nước?
A. Bài thơ ca ngợi vẻ đẹp hình thức của chiếc bánh trôi và vẻ đẹp bên ngoài của người phụ nữ.
B. Bài thơ vừa tả thực về chiếc bánh trôi, vừa thể hiện vẻ đẹp hình thức và tấm lòng nhân hậu cao đẹp của người phụ nữ, vừa cảm thông cho thân phận chìm nổi của họ.
C. Bài thơ đã thể hiện sâu sắc vẻ đẹp hình thức và tấm lòng nhân hậu, son sắt, thủy chung của người phụ nữ.
D. Bài thơ đã miêu tả sinh động hình ảnh chiếc bánh trôi, một món ăn độc đáo của dân tộc.
Câu 5.Trong nghĩa thứ nhất của bài thơ Bánh trôi nước, chiếc bánh trôi nước được miêu tả như thế nào?
A. Chiếc bánh được làm từ bột gạo, có hình ống với nhiều màu sắc khác nhau.
B. Chiếc bánh được làm từ bột nếp, nhào nặn thành viên tròn, màu trắng, bên trong chứa nhân, khi cho vào nước thì vừa chìm vừa nổi.
C. Chiếc bánh có hình vuông, màu trắng và bên trong chứa nhân, khi cho vào nước thì vừa chìm vừa nổi.
D. Chiếc bánh được nhào nặn, bên trong chứa nhân, bánh có màu đỏ và nổi trên mặt nước khi luộc.
Câu 5.Trong nghĩa thứ nhất của bài thơ Bánh trôi nước, chiếc bánh trôi nước được miêu tả như thế nào?
A. Chiếc bánh được làm từ bột gạo, có hình ống với nhiều màu sắc khác nhau.
B. Chiếc bánh được làm từ bột nếp, nhào nặn thành viên tròn, màu trắng, bên trong chứa nhân, khi cho vào nước thì vừa chìm vừa nổi.
C. Chiếc bánh có hình vuông, màu trắng và bên trong chứa nhân, khi cho vào nước thì vừa chìm vừa nổi.
D. Chiếc bánh được nhào nặn, bên trong chứa nhân, bánh có màu đỏ và nổi trên mặt nước khi luộc.
Câu 4: Nghĩa thứ hai trong bài thơ Bánh trôi nước của tác giả Hồ Xuân Hương là gì?
A. Diễn tả lại các công đoạn làm ra chiếc bánh trôi nước và các nguyên liệu làm nên chiếc bánh.
B. Phản ánh thái độ của người thưởng thức về hương vị của chiếc bánh trôi nước.
C. Phản ánh phẩm chất, vẻ đẹp và thân phận của những người phụ nữ trong xã hội phong kiến.
D. Thể hiện niềm thương cảm của tác giả đối với số phận của những chiếc bánh trôi
Câu 4: Nghĩa thứ hai trong bài thơ Bánh trôi nước của tác giả Hồ Xuân Hương là gì?
A. Diễn tả lại các công đoạn làm ra chiếc bánh trôi nước và các nguyên liệu làm nên chiếc bánh.
B. Phản ánh thái độ của người thưởng thức về hương vị của chiếc bánh trôi nước.
C. Phản ánh phẩm chất, vẻ đẹp và thân phận của những người phụ nữ trong xã hội phong kiến.
D. Thể hiện niềm thương cảm của tác giả đối với số phận của những chiếc bánh trôi