04-08-2009
thu_hoa2303@yahoo.com ĐTDĐ: 0979156178
1
SỞ GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO TỈNH QUẢNG NGÃI
ĐỔI MỚI KIỂM TRA ĐÁNH GIÁ
KẾT QUẢ HỌC TẬP CỦA HS
MÔN GDCD BẬC THCS
Quảng Ngãi - Tháng 8 / 2009
04-08-2009
thu_hoa2303@yahoo.com ĐTDĐ: 0979156178
2
a) Tầm quan trọng của việc KTĐG nhằm thúc đẩy đổi mới PPDH hiện nay:
Không kiểm tra, đánh giá coi như không dạy
học, có KTĐG mới biết được HS đã nắm
được gì và vận dụng được gì?
Từ đó GV đổi mới PPDH thích hợp nhằm
đạt được chuẩn kiến thức của bộ môn, góp
phần nâng cao chất lượng giáo dục chung.
♠ Vì sao phải đổi mới kiểm tra đánh giá kết quả học tập của HS
?
04-08-2009
thu_hoa2303@yahoo.com ĐTDĐ: 0979156178
3
a) Tầm quan trọng của việc KTĐG nhằm thúc đẩy đổi mới PPDH hiện nay:
Trong quy trình dạy học thì KT-ĐG được coi là khâu cuối cùng của hoạt động dạy học. Nhưng KT-ĐG phải được thực hiện trong suốt quá trình dạy học với mục đích phát hiện kịp thời những ưu, nhược điểm của HS trong quá trình nhận thức, rèn luyện kĩ năng, biểu hiện thái độ, phát triển tình cảm niềm tin ở HS để từ đó GV kịp thời có những biện pháp uốn nắn, điều chỉnh phù hợp với từng HS → Chính vì thế mà việc đổi mới cách kiểm tra đánh giá là một công việc không thể thiếu trong tiến trình đổi mới phương pháp dạy học của giáo viên và phương pháp học tập của học sinh.
KT-ĐG không chỉ nhằm mục tiêu đánh giá kết quả cuối cùng của hoạt động lĩnh hội kiến thức mà nó còn là biện pháp kích thích hoạt động nhận thức của HS, góp phần nâng cao chất lượng, hiệu quả của hoạt động dạy học.
04-08-2009
thu_hoa2303@yahoo.com ĐTDĐ: 0979156178
4
a) Tầm quan trọng của việc KTĐG nhằm thúc đẩy đổi mới PPDH hiện nay:
Muốn nâng cao chất lượng dạy học, giáo viên phải xem kiểm tra đánh giá là một quá trình và một phần không thể thiếu trong quá trình dạy học .
Do đó, đổi mới kiểm tra đánh giá cũng là một khâu then chốt để đổi mới phương pháp dạy học.

(SD Phiếu học tập: 1 bàn 2 câu hỏi, thời gian 5- 10 phút-
04-08-2009
thu_hoa2303@yahoo.com ĐTDĐ: 0979156178
5
(SD Phiếu học tập: 1 dãy bàn 2 câu hỏi,
thời gian 5-10 phút)

Câu 1: Thực trạng và giải pháp cơ bản của anh chị về kiểm tra đánh giá trong môn GDCD ?
Câu 2: Mục đích kiểm tra đánh giá kết quả học tập của HS? Theo anh chị mục đích nào là cơ bản nhất?
04-08-2009
thu_hoa2303@yahoo.com ĐTDĐ: 0979156178
6
b) Thực trạng về KTĐG trong môn GDCD:
* Ưu điểm: Nhìn chung đã có sự chuyển biến mới trong công tác KT-ĐG:
+ Giáo viên ít nhiều đã nhận thức được tầm quan trọng của vấn đề đổi mới KT-ĐG.
+ Đã kết hợp câu hỏi trắc nghiệm khách quan và trắc nghiệm tự luận trong đề kiểm tra.
04-08-2009
thu_hoa2303@yahoo.com ĐTDĐ: 0979156178
7
b) Thực trạng về KTĐG trong môn GDCD:
Những bất cập:
Vẫn còn hiện tượng GV chưa coi trọng việc đổi mới KT-ĐG, hoặc KT-ĐG nhưng chưa phát huy được tính tích cực, chủ động, sáng tạo của HS; - GV chỉ coi trọng việc kiểm tra nội dung kiến thức, kiểm tra để lấy điểm mà quên đi đặc trưng của bộ môn là kiểm tra để đánh giá kĩ năng, thái độ của các em trước một sự việc, một vấn đề trong cuộc sống.
Ví dụ: Việc ra đề kiểm tra viết 1 tiết, học kì còn nặng về học thuộc lòng (nhận biết) nội dung các khái niệm, các chuẩn mực - thiếu các bài tập tình huống cho HS vận dụng sự hiểu biết, vốn kinh nghiệm sống của bản thân để giải quyết vấn đề đặt ra.
04-08-2009
thu_hoa2303@yahoo.com ĐTDĐ: 0979156178
8
b) Thực trạng về KTĐG trong môn GDCD:
* Những bất cập
Một số GV chưa thực sự quan tâm vận dụng quy trình thiết kế đề và cách thức tiến hành KT-ĐG, nội dung KT-ĐG chưa mang tính toàn diện, còn mang tính chủ quan, chưa chú ý đánh giá theo chuẩn, theo mục tiêu đề ra, kĩ thuật xây dựng câu hỏi còn nhiều hạn chế
(Ví dụ: Thiết kế các câu hỏi trắc nghiệm chưa đảm bảo đúng yêu cầu đặt ra: Nội dung câu hỏi tự luận có khi quá đơn giản, có câu hỏi lại quá rộng, chung chung, đôi khi thiếu chính xác. Đối với câu hỏi trắc nghiệm khách quan nhiều lựa chọn: Phần dẫn- sử dụng từ có lúc chưa chuẩn. Đối với loại trắc nghiệm điền khuyết – Phần cung cấp thông tin tiêu biểu lại không phù hợp, câu lệnh và nội dung chưa rõ ràng…làm cho HS không biết hỏi về vấn đề gì để trả lời…Biểu điểm còn chưa hợp lí, cân đối với yêu cầu của kiến thức, đối tượng HS.
Việc kiểm tra, đánh gíá qua quan sát hoạt động và các sản phẩm hoạt động của HS chưa được GV lưu tâm.
04-08-2009
thu_hoa2303@yahoo.com ĐTDĐ: 0979156178
9
b) Thực trạng về KTĐG trong môn GDCD:
* Những bất cập
Đa số GV chưa chú trọng đến việc cho các em được tự kiểm tra đánh giá, nhận xét lẫn nhau.
Việc kiểm tra đánh giá chỉ diễn ra một cách đơn điệu như kiểm tra miệng đầu giờ và kiểm tra theo quy định của chương trình, thiếu sự đa dạng hóa trong kiểm tra.
Sau mỗi lần kiểm tra GV ít dành thời gian để sửa chữa những sai sót lệch lạc của HS giúp các em có cách nhìn, cách hiểu và đặc biệt có thái độ, hành vi đúng đắn hơn trong cuộc sống hằng ngày.
Mặt khác, phải kể đến sự quan tâm chưa đúng mức của xã hội, từ việc chỉ đạo chuyên môn đến việc phân công giảng dạy phần lớn đều kiêm nhiệm; đa số HS và đông đảo PHHS xem đây là môn học phụ…Bên cạnh đó có nhiều HS ham chơi, lười học, gia đình thiếu quan tâm…dễ bị lôi cuốn bởi những tác động xấu ngoài xã hội, nên ý thức tự học, tự rèn luyện yếu v.v…
04-08-2009
thu_hoa2303@yahoo.com ĐTDĐ: 0979156178
10
ĐỔI MỚI KIỂM TRA ĐÁNH GIÁ
KẾT QUẢ HỌC TẬP CỦA HS
MÔN GDCD BẬC THCS
1. Một số thuật ngữ
2. Mục đích kiểm tra đánh giá kết quả học tập
3. Các hình thức và loại bài kiểm tra môn GDCD trường THCS
4. Một số y/c cơ bản của việc đổi mới kiểm tra môn GDCD trường THCS
5. Hướng dẫn kiểm tra đánh giá kết quả học tập môn GDCD
04-08-2009
thu_hoa2303@yahoo.com ĐTDĐ: 0979156178
11
Một số thuật ngữ
(Tài liệu tập huấn tr 27-28)

1. Ki?m tra
2. Dỏnh giỏ
3. Dỏnh gớa ch?t lu?ng v� hi?u qu? d?y h?c
4. Dỏnh giỏ k?t qu? h?c t?p


04-08-2009
thu_hoa2303@yahoo.com ĐTDĐ: 0979156178
12
1. Một số thuật ngữ
1.1. Kiểm tra
Kiểm tra là phương tiện và hình thức của đánh giá;cung cấp những dữ kiện, những thông tin cần thiết làm cơ sở cho việc đánh giá.
Trong dạy học có 4 loại kiểm tra: Kiểm tra thăm dò ; kiểm tra kết quả ; kiểm tra xếp thứ bậc và kiểm tra năng lực tổng thể có định hướng.
04-08-2009
thu_hoa2303@yahoo.com ĐTDĐ: 0979156178
13
1. Một số thuật ngữ
1.2. Đánh giá
Trong GD, đánh giá được hiểu là quá trình thu thập và xử lí kịp thời, có hệ thống những thông tin về hiện trạng, khả năng hay nguyên nhân của chất lượng và hiệu quả GD, căn cứ vào MT dạy học/MTđào tạo làm cơ sở cho những chủ trương, biện pháp và hành động GD tiếp theo.
04-08-2009
thu_hoa2303@yahoo.com ĐTDĐ: 0979156178
14
1. Một số thuật ngữ
1.3. Đánh giá chất lượng và hiệu quả dạy học
Đánh giá chất lượng và hiệu quả dạy học là quá trình thu thập và xử lí thông tin để tạo cơ sở cho những quyết định về mục tiêu, chương trình,PPDH, về những HĐ khác có liên quan của nhà trường và ngành GD.
04-08-2009
thu_hoa2303@yahoo.com ĐTDĐ: 0979156178
15
1. Một số thuật ngữ
1.4. Đánh giá kết quả học tập
Đánh giá kết quả học tập là quá trình thu thập và xử lí thông tin về trình độ, khả năng thực hiện mục tiêu học tập của HS, về tác động và nguyên nhân của tình hình đó nhằm tạo cơ sở cho những quyết định sư phạm của GV và nhà trường, cho bản thân HS để các em học tập tiến bộ hơn.
04-08-2009
thu_hoa2303@yahoo.com ĐTDĐ: 0979156178
16
2. Mục đích kiểm tra đánh giá kết quả học tập
Mục tiêu của môn học GDCD là hình thành KĨ NĂNG SỐNG, giúp HS rèn luyện được 8 năng lực cơ bản:
1- Tự học tập.
2- Giao tiếp, ứng xử.
3- Thích ứng.
4- Hợp tác, cạnh tranh.
5- Tổ chức quản lí.
6- Hoạt động xã hội.
7- Nghiên cứu khoa học.
8- Lao động nghề chuyên biệt.
-----------------
* Năng lực: Khả năng để có thể phát triển.
* Kĩ năng: Là thao tác để hoàn thiện một công việc nào đó.
(Kĩ năng sư phạm: Kĩ năng tổng hợp các năng lực).
Kĩ năng sống là gì?


04-08-2009
thu_hoa2303@yahoo.com ĐTDĐ: 0979156178
17
2. Mục đích kiểm tra đánh giá kết quả học tập
Để thực hiện đổi mới KTĐG, GV phải nắm được đặc trưng bộ môn GDCD:
+ Xác định mục tiêu môn GDCD (mục tiêu nào là trọng tâm của môn học?):
- Mục tiêu về KIẾN THỨC: là tiền đề, không phải là trọng tâm môn học.
- Mục tiêu về KĨ NĂNG (hành vi, thói quen): là kết quả của quá trình giáo dục đạo đức
- Mục tiêu về THÁI ĐỘ (Những xúc cảm, tình cảm, niềm tin đạo đức → Là nội lực tạo ra hành vi): Là động lực của Kĩ năng và Kiến thức → Là Trọng tâm môn học.
Tóm lại: THÁI ĐỘ + HÀNH VI → Là mục tiêu quan trọng nhất phải hình thành cho HS – Đây là điểm khác biệt (đặc trưng bộ môn GDCD) khác với các môn học khác.
04-08-2009
thu_hoa2303@yahoo.com ĐTDĐ: 0979156178
18
2. Mục đích kiểm tra đánh giá kết quả học tập
+ Tính thực tiễn của môn GDCD: Bản chất của môn GDCD là cuộc sống!
Các kiến thức của môn GDCD vốn xuất phát từ yêu cầu của đời sống xã hội gắn bó chặt chẽ với thực tiễn cuộc sống. Nên khi dạy môn GDCD, GV cần chú ý tổ chức các hoạt động, sử dụng các PPDH để HS có điều kiện liên hệ, đối chiếu với thực tế, đồng thời thông qua thực tế, HS hình thành thái độ, hành vi, thói quen tuân thủ các chuẩn mực văn hóa, xã hội.
04-08-2009
thu_hoa2303@yahoo.com ĐTDĐ: 0979156178
19
2. Mục đích kiểm tra đánh giá kết quả học tập
Trong thực tiễn, ta quan tâm cả 2 hướng: Tốt – Chưa tốt → Nên sử dụng hướng tốt nhiều hơn là Xấu, nhưng không có nghĩa là không đề cập hướng xấu (Cần chắt lọc – những gì làm cho HS khóc được, bất bình được thì phái để cho HS được khóc, được bất bình…) – Sử dụng hiện tượng không tốt chuyển hoá thành hướng tích cực trong dạy học .Tạo cho HS khả năng tự đề kháng. → Đó chính là ta đã hình thành Kĩ năng sống cho HS:
- Học để biết.
- Học để làm.
- Học để tồn tại.
- Học để chung sống.
Từ những đặc thù trên của môn GDCD, chúng ta cần đổi mới kiểm tra đánh giá nhằm thúc đẩy đổi mới phương pháp dạy học.
VÌ vậy:
04-08-2009
thu_hoa2303@yahoo.com ĐTDĐ: 0979156178
20
2. Mục đích kiểm tra đánh giá kết quả học tập

Xác định thực trạng mức độ đạt được về KT,KN, TĐ của HS so với MT và chuẩn chương trình.

Giúp hs nhận ra sự tiến bộ cũng như tồn tại của mình, khuyến khích, thúc đẩy việc học tập của HS.

Tìm ra nguyên nhân của mức độ chất lượng mà HS đạt được ; phán đoán những khả năng phát triển về Kiến thức và các Kĩ năng mà HS có thể đạt được trong giai đoạn tiếp theo.

Giúp GV và CBQLGD các cấp điều chỉnh việc tổ chức HĐ dạy và học cho phù hợp, tìm những biện pháp nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả của việc dạy và học.
04-08-2009
thu_hoa2303@yahoo.com ĐTDĐ: 0979156178
21
Kiểm tra đánh gía để phát hiện thực trạng đạt được so với mục tiêu, thẩm định kết quả dạy học (Đây cũng là mục tiêu giáo dục). Từ đó, xác định các PP, biện pháp phù hợp(Đổi mới PPDH) nhằm kế hoạch hoá môn GDCD, GD đạo đức HS, nhằm cá thể hoá, điều chỉnh quá trình rèn luyện và phát huy năng lực của HS.
* Mục tiêu quan trọng nhất của KTĐG môn GDCD là để phối hợp với các lực lượng xã hội (gia đình, đoàn thể, Đội TNTP…)
VD: Có HS ở trường rất ngoan nhưng về nhà thì cãi lại cha mẹ, ứng xử không tốt ngoài xã hội…; GV cho về nhà sưu tầm tranh ảnh – Vậy HS tự làm hay là cha mẹ làm?
Cho nên, theo quan điểm hiện nay, KTĐG môn GDCD được coi như một PPDH.
Vậy, Làm như thế nào để đánh giá được Hành vi (Kĩ năng) – Thái độ trong cả quá trình học tập và rèn luyện của HS? (Quả là rất khó, nhưng là điều ta phải làm. là mục tiêu ta cần đạt tới trong môn GDCD!)
04-08-2009
thu_hoa2303@yahoo.com ĐTDĐ: 0979156178
22

3. Các hình thức và loại bài kiểm tra môn GDCD THCS


3.1 Các hình thức kiểm tra:

Kiểm tra thường xuyên
Kiểm tra định kì
04-08-2009
thu_hoa2303@yahoo.com ĐTDĐ: 0979156178
23
KT miệng : Sử dụng trước hoặc sau giờ học

2. KT viết 15 phút :kiểm tra đột xuất, nội dung kiểm tra chủ yếu là bài cũ ngay trước khi kiểm tra.

3. KT viết 1 tiết giữa HK: thực hiện sau khi đã học xong nửa học kì, nhằm kiểm tra mức độ nắm vững Kiến thức, phát triển Kĩ năng, Thái độ trên một phạm vi tương đối rộng .

4. KT viết 1 tiết cuối HK: Nội dung các bài đã học từ đầu học kì đến bài trước khi kiểm tra.

5. KT thực hành : nhằm kiểm tra Kiến thức vận dụng Kiến thức đã học vào thực tiễn, thái độ và hành vi của HS đối với các chuẩn mực bài học.

.
3.2 Các loại bài kiểm tra môn GDCD trường THCS
04-08-2009
thu_hoa2303@yahoo.com ĐTDĐ: 0979156178
24
Ngoài những hình thức kiểm tra dạy học
trên, môn GDCD cần phải tiến hành kiểm tra
hiệu quả chất lượng dạy học qua các hình
thức sau đây:
a. KT thực hành trên lớp: nhằm kiểm tra KN vận dụng KT đã học vào thực tiễn, thái độ và hành vi của HS đối với các chuẩn mực bài học.
b. KTĐG sản phẩm cuả HS qua hoạt động thực tiễn.
c. KTĐG qua việc giải quyết các tình huống giáo dục trong và ngoài lớp.
Lưu ý: Cần đa dạng hoá hình thức KTĐG để HS được bộc lộ thái độ và có cơ hội rèn luyện kĩ năng.
04-08-2009
thu_hoa2303@yahoo.com ĐTDĐ: 0979156178
25
4. Yêu cầu cơ bản của việc ĐM kiểm tra môn GDCD ở THCS
- Không chỉ kiểm tra Kiến thức, mà quan trọng là phải kiểm tra các Kĩ năng (KN nhận xét, đánh giá; các KN vận dụng bài học để giải quyết các v/đ, tình huống và thực hành trong cuộc sống), kiểm tra thái độ, tình cảm của HS đối với các vấn đề đạo đức và pháp luật .
- Bảo đảm tính khách quan, toàn diện, khoa học.
- Phải căn cứ vào chuẩn KT,KN, TĐ của môn học để xây dựng đề kiểm tra.
04-08-2009
thu_hoa2303@yahoo.com ĐTDĐ: 0979156178
26
4. Yêu cầu cơ bản của việc ĐM kiểm tra môn GDCD ở THCS (tiếp)
- Phải có sự phân hoá mức độ cho các loại đối tượng HS khác nhau nhằm khuyến khích HS phấn đấu vươn lên.
- Đổi mới các hình thức đề kiểm tra, kết hợp giữa hình thức trắc nghiệm khách quan, tự luận và hình thức quan sát HĐ, nghiên cứu sản phẩm HĐ của HS.
04-08-2009
thu_hoa2303@yahoo.com ĐTDĐ: 0979156178
27
4. Yờu c?u co b?n c?a vi?c DM ki?m tra mụn GDCD ? THCS (ti?p)
- Phối hợp các lực lượng trong việc kiểm tra, đánh giá
+ Tự kiểm tra, đánh giá của HS và kiểm tra, đánh giá của tập thể HS.
+ Kiểm tra, đánh giá của các lực lượng giáo dục trong nhà trường
+ Kiểm tra, đánh giá của gia đình và cộng đồng.
Trong đó, GV dạy GDCD là người đóng vai trò quyết định .
Song cơ bản, dù hình thức KTĐG nào cũng phải chú ý đến Chuẩn kiến thức của môn GDCD
04-08-2009
thu_hoa2303@yahoo.com ĐTDĐ: 0979156178
28
5. Hướng dẫn kiểm tra, đánh giá kết quả học tập môn GDCD
Kiểm tra đánh giá kết quả học tập môn GDCD đòi hỏi ko chỉ kiểm tra KT đã học, mà còn chú trọng đến kiểm tra thái độ, các KN nhận xét, đánh giá, phân biệt đúng - sai, khả năng vận dụng và thực hành KT đã học vào cuộc sống của HS.

Kiểm tra đánh giá kết quả học tập môn GDCD không chỉ sử dụng loại câu hỏi tự luận, trắc nghiệm khách quan, mà còn thông qua xử lí các tình huống và qua nghiên cứu các sản phẩm hoạt động của HS.
04-08-2009
thu_hoa2303@yahoo.com ĐTDĐ: 0979156178
29
Hoạt động nhóm
Nhiệm vụ:
- Nhóm 1 : thiết kế 2 câu hỏi tự luận
- Nhóm 2: thiết kế 1 tình huống
- Nhóm 3: thiết kế 1 câu hỏi trắc nghiệm nhiều lựa chọn
- Nhóm 4 : thiết kế 1 câu hỏi trắc nghiệm đúng - sai
- Nhóm 5: thiết kế 1 câu hỏi trắc nghiệm ghép đôi
- Nhóm 6: thiết kế 1 câu hỏi điền khuyết
Thời gian TLN: 7 phút, trình bày, nhận xét, bổ sung 8 phút.
Lưu ý: - có đáp án và biểu điểm kèm theo.
- Mỗi b.c viên phụ trách 1 nhóm
?
04-08-2009
thu_hoa2303@yahoo.com ĐTDĐ: 0979156178
30
5.1. Kĩ thuật thiết kế câu hỏi kiểm tra
Các mức độ của câu hỏi kiểm tra :
Đề kiểm tra được xây dựng theo ba mức độ của tư duy: nhận biết, thông hiểu, vận dụng.
04-08-2009
thu_hoa2303@yahoo.com ĐTDĐ: 0979156178
31
Các mức độ của câu hỏi kiểm tra
Mức độ nhận biết : Là mức độ chỉ yêu cầu HS nhận ra, nhớ lại nội dung đã học.

- Mức độ thông hiểu :Y/c HS nhận biết được các kiến thức cơ bản đã được thay đổi hoặc mở rộng ít nhiều so với kiến thức đã học; y/c HS không chỉ học thuộc lòng mà phải biết phân tích, lý giải và khái quát ở mức độ đơn giản.
04-08-2009
thu_hoa2303@yahoo.com ĐTDĐ: 0979156178
32
Mức độ vận dụng : Là mức độ yêu cầu HS hiểu rõ nội dung đã học để có thể liên hệ, đánh giá một vấn đề trong thực tế phù hợp với lứa tuổi hoặc đưa ra cách ứng xử phù hợp trong những tình huống cụ thể.
Các mức độ của câu hỏi kiểm tra
04-08-2009
thu_hoa2303@yahoo.com ĐTDĐ: 0979156178
33
Câu hỏi tự luận
Các loại câu hỏi tự luận:

Câu hỏi tự luận nhận biết
Câu hỏi tự luận thông hiểu
Câu hỏi tự luận vận dụng
04-08-2009
thu_hoa2303@yahoo.com ĐTDĐ: 0979156178
34
a/ Câu hỏi tự luận nhận biết
Là loại câu hỏi chỉ yêu cầu học sinh trình bày lại nội dung đã học
Ví dụ: Luật Hôn nhân và Gia đình ở nước ta có những quy định như thế nào về điều kiện kết hôn ?
(GDCD 8- Bài 12: Quyền và nghĩa vụ của CD trong gia đình)
04-08-2009
thu_hoa2303@yahoo.com ĐTDĐ: 0979156178
35
b/Câu hỏi tự luận thông hiểu
Là câu hỏi yêu cầu HS có thể trình bày lại kiến thức đã học
theo cách riêng, có thể tự rút ra kết luận hoặc nhận xét,
đánh giá, giải thích,... về một vấn đề nào đó.

Ví dụ 1: Em hiểu thế nào là yêu thương con người ?
Vì sao chúng ta phải chống lại thói thờ ơ, lạnh nhạt trước khó khăn, đau khổ của người khác? (CD7- bài 5)
Ví dụ 2 : Có ý kiến cho rằng kỉ luật làm cho con người bị gò bó, mất tự do.
Em có tán thành ý kiến đó không? Vì sao?
04-08-2009
thu_hoa2303@yahoo.com ĐTDĐ: 0979156178
36

Loại câu hỏi này yêu cầu HS có thể liên hệ, phân
tích, đánh giá một vấn đề trong thực tế phù hợp
với lứa tuổi hoặc đưa ra cách ứng xử phù hợp
trong một tình huống cụ thể.

Ví dụ : Gia đình, dòng họ em có truyền thống tốt đẹp nào ? Em cần làm gì để có thể giữ gìn, phát huy được truyền thống đó ?
(CD7 – bài 10, giữ gìn và phát huy truyền thống gia đình, dòng họ)
c/ Câu hỏi tự luận vận dụng
04-08-2009
thu_hoa2303@yahoo.com ĐTDĐ: 0979156178
37
Ưu điểm của câu hỏi tự luận
+ Người ra đề mất ít thời gian ra đề và dễ dàng đưa ra câu hỏi.
+ Nếu sử dụng một cách hợp lí, câu hỏi tự luận có thể đánh giá được các cấp độ tư duy ở mức độ cao và khả năng viết của HS.
+ Giúp GV dễ dàng nhận thấy những hạn chế trong nhận thức, thái độ cũng như trong tư duy của HS để kịp thời điều chỉnh việc dạy và học.
04-08-2009
thu_hoa2303@yahoo.com ĐTDĐ: 0979156178
38
Hạn chế của câu hỏi tự luận
+ Câu hỏi tự luận thường chỉ kiểm tra được nội dung đã học trong một phạm vi hẹp và HS mất nhiều thời gian để trả lời cho một câu hỏi;
+ Các câu trả lời của HS có thể rất đa dạng, GV mất nhiều thời gian chấm bài, việc đánh giá có thể thiếu chính xác.
04-08-2009
thu_hoa2303@yahoo.com ĐTDĐ: 0979156178
39
Các loại :
a/ Tình huống yêu cầu HS nhận xét, đánh giá

b/ Tình huống yêu cầu HS lựa chọn cách ứng xử từ những cách ứng xử cho trước

c/ Tình huống yêu cầu HS phải tự đưa ra cách ứng xử


.
Tình huống
04-08-2009
thu_hoa2303@yahoo.com ĐTDĐ: 0979156178
40
+ Tình huống phải sát hợp với nội dung bài học, mục đích kiểm tra đánh giá.

+ Tình huống phải hấp dẫn và phù hợp với trình độ nhận thức của học sinh

+ Tình huống phải gần gũi với cuộc sống thực của học sinh

+ Tình huống cần có độ dài vừa phải

+ Tình huống phải chứa đựng những mâu thuẫn cần giải quyết.

Yêu cầu sư phạm
04-08-2009
thu_hoa2303@yahoo.com ĐTDĐ: 0979156178
41
Trắc nghiệm khách quan
Các loại trắc nghiệm khách quan:
Trắc nghiệm nhiều lựa chọn
Trắc nghiệm đúng – sai
trắc nghiệm ghép đôi
Trắc nghiệm điền khuyết

04-08-2009
thu_hoa2303@yahoo.com ĐTDĐ: 0979156178
42
Loại trắc nghiệm này gồm hai phần :
Phần dẫn :
Phần dẫn thường có câu dẫn và câu “lệnh” (còn gọi là yêu cầu). Câu dẫn có thể là một câu hỏi hoặc một câu chưa hoàn chỉnh nhằm giúp HS hiểu rõ câu trắc nghiệm muốn hỏi điều gì.

Câu dẫn cần viết ngắn gọn, rõ ràng, dễ hiểu để HS hiểu rõ câu hỏi phải trả lời, hoặc vấn đề cần giải quyết.

- Trước hoặc sau câu dẫn, có câu “lệnh” để HS biết cần phải làm gì để trả lời câu hỏi.

Trắc nghiệm nhiều lựa chọn
04-08-2009
thu_hoa2303@yahoo.com ĐTDĐ: 0979156178
43
Phần lựa chọn :
Phần này gồm một số phương án (thường là 4 hoặc 5 phương án) trả lời cho câu hỏi hay phần bổ sung cho câu chưa được hoàn chỉnh.

Trong các phương án, chỉ có một phương án đúng, những phương án còn lại là sai (còn gọi là phương án "nhiễu” hay phương án nền).

- Các phương án "nhiễu" thường là các lỗi học sinh hay mắc phải.

Trắc nghiệm nhiều lựa chọn
04-08-2009
thu_hoa2303@yahoo.com ĐTDĐ: 0979156178
44
Hành vi nào sau đây thể hiện sự tôn trọng lẽ phải ? (hãy khoanh tròn chữ cái trước câu mà em chọn):

A. Thấy bất kể việc gì có lợi cho mình cũng phải làm bằng được.
B. Luôn bảo vệ mọi ý kiến của mình.
C. Lắng nghe ý kiến của mọi người để tìm ra điều hợp lí.
D. Luôn luôn tán thành và làm theo số đông.

(Bài 1, lớp 8 : Tôn trọng lẽ phải)

-

Ví dụ:
04-08-2009
thu_hoa2303@yahoo.com ĐTDĐ: 0979156178
45
Khi thiết kế câu hỏi cần tránh : có 2-3 câu trả lời đúng (mặc dù chưa đủ/Tất cả các phương án đều đúng/Tất cả các phương án đều sai.

Phần dẫn phải có nội dung rõ ràng, không nêu đưa nhiều ý vào trong một câu.

Nên hạn chế sử dụng câu dẫn dạng phủ định.

Nếu câu dẫn có dạng phủ định thì phải in đậm từ phủ định và gạch chân dưới từ phủ định để học sinh biết và thận trọng khi trả lời. (VD: TL-37)

Lưu ý:
04-08-2009
thu_hoa2303@yahoo.com ĐTDĐ: 0979156178
46
Cần phải có mối liên hệ giữa câu dẫn với các phương án lựa chọn, tạo nên một nội dung hoàn chỉnh, có nghĩa ; tránh diễn đạt nguyên văn sách giáo khoa.

Câu nhiễu phải có cấu trúc và nội dung tương tự như câu trả lời đúng, bề ngoài có vẻ là đúng nhưng thực chất là sai hoặc chỉ đúng một phần, đòi hỏi học sinh phải suy nghĩ để loại trừ. Như vậy, chỉ có học sinh nào nắm chắc và hiểu thực sự thì mới có sự lựa chọn đúng.
04-08-2009
thu_hoa2303@yahoo.com ĐTDĐ: 0979156178
47
Loại câu trắc nghiệm này gồm có phần dẫn và phần trả lời :

Phần dẫn : trình bày một nội dung nào đó mà học sinh phải đánh giá là đúng hay sai.

- Phần trả lời chỉ có 2 phương án : đúng (Đ) và sai (S).

Trắc nghiệm đúng - sai
04-08-2009
thu_hoa2303@yahoo.com ĐTDĐ: 0979156178
48
Hãy ghi chữ Đ tương ứng với câu đúng, chữ S tương ứng với câu sai vào ô trống trong cột II của bảng sau :

Ví dụ
04-08-2009
thu_hoa2303@yahoo.com ĐTDĐ: 0979156178
49
Câu trắc nghiệm đúng - sai phải có độ khó đối với HS chưa hiểu kĩ bài và phải có tính đúng - sai rõ ràng.

- Các câu trong phần dẫn nên viết ngắn gọn, không nên trích dẫn nguyên văn nội dung SGK ; tránh sử dụng những thuật ngữ mơ hồ, không xác định về mức độ như “thông thường”, “hầu hết” hoặc “luôn luôn”, “tất cả”, “không bao giờ”… vì HS dễ đoán được câu đó đúng hay sai.

Lưu ý
04-08-2009
thu_hoa2303@yahoo.com ĐTDĐ: 0979156178
50
Trắc nghiệm ghép đôi thường có cấu trúc gồm :
Trên là câu lệnh.

- Dưới là 2 dãy (còn gọi là 2 cột) :
+ dãy bên trái có thể là các câu đã hoàn chỉnh hoặc các câu chưa hoàn chỉnh, hay các câu hỏi ;

+ dãy bên phải có thể là các nội dung có liên quan đến các câu đã hoàn chỉnh ở dãy trái hoặc các mệnh đề để hoàn chỉnh các câu ở dãy trái, hay các câu trả lời cho các câu hỏi ở dãy trái.






Trắc nghiệm ghép đôi
04-08-2009
thu_hoa2303@yahoo.com ĐTDĐ: 0979156178
51
Ví dụ : Hãy nối mỗi nội dung ở cột I với 1 quyền/nghĩa vụ ở cột II sao cho đúng
04-08-2009
thu_hoa2303@yahoo.com ĐTDĐ: 0979156178
52
- Các câu để ghép đôi đòi hỏi học sinh phải đọc hết các câu ở dãy bên trái và các câu ở dãy bên phải, suy nghĩ để tìm ra mối liên hệ giữa chúng. Sau đó các em trả lời thích hợp bằng gạch nối hoặc cũng có thể trả lời đơn giản : ..... nối với .....; hoặc 1 … , 2  …, 3 …

- Khi viết loại câu này cần chú ý những điểm sau:
+ Số nội dung lựa chọn ở dãy trái cần nhiều hơn số nội dung ở dãy phải để có “nhiễu” tạo độ khó cho câu hỏi. Mỗi nội dung ở dãy trái chỉ nối với một nội dung ở dãy phải.
+ Các nội dung ở mỗi dãy nên ngắn gọn vì nếu dài quá sẽ làm cho học sinh mất nhiều thời gian đọc và lựa chọn.

Lưu ý
04-08-2009
thu_hoa2303@yahoo.com ĐTDĐ: 0979156178
53
-Lo?i th? nh?t: HS ph?i ch?n cỏc t?/c?m t? trong cỏc t?/c?m t? cho tru?c d? di?n v�o ch? tr?ng trong cõu cho phự h?p, cho dỳng, cho ho�n ch?nh
- Lo?i th? 2: HS ph?i t? tỡm t? phự h?p d? di?n v�o ch? tr?ng d? di?n v�o ch? tr?ng trong cõu cho phự h?p, cho dỳng, cho ho�n ch?nh



Trắc nghiệm điền khuyết
04-08-2009
thu_hoa2303@yahoo.com ĐTDĐ: 0979156178
54
1/ Hãy lựa chọn hai trong các từ, cụm từ :
- dùng chất kích thích
- mải chơi
- đánh bạc
để điền vào những chỗ trống trong các câu sau sao cho đúng :
Để phòng, chống tệ nạn xã hội, trẻ em không được............ , uống rượu, hút thuốc và .................. có hại cho sức khoẻ.

2/ Hãy điền những cụm từ còn thiếu trong các câu sau cho đúng :
+ Quốc tịch là căn cứ...................................................
+ Người có quốc tịch Việt Nam là.......................................

Ví dụ
04-08-2009
thu_hoa2303@yahoo.com ĐTDĐ: 0979156178
55
Bước 1 : Xác định mục tiêu, mức độ, nội dung và hình thức kiểm tra.

Bước 2 : Thiết lập bảng 2 chiều - tiêu chí kĩ thuật cho đề kiểm tra.

Bước 3 : Thiết kế câu hỏi theo bảng hai chiều

Bước 4 : Xây dựng đáp án và hướng dẫn chấm



5.2 Quy trình biên soạn đề kiểm tra
04-08-2009
thu_hoa2303@yahoo.com ĐTDĐ: 0979156178
56
Bước 1- MỤC TIÊU (Kiểm tra 1 tiết):

1- Kiến thức: HS nắm vững các chuẩn mực đạo đức đã học
2- Kĩ năng: HS biết vận dụng kiến thức đã học đề liên hệ thực tế, giải quyết các tình huống đặt ra, để biểu đạt chính kiến của bản thân.
3- Thái độ: Có nhu cầu tự giác rèn luyện theo các phẩm chất đã học, biết tự điều chỉnh hành vi của bản thân đề đạt được các giá trị đạo đức.
04-08-2009
thu_hoa2303@yahoo.com ĐTDĐ: 0979156178
57
Bước 2: Thiết lập ma trận đề: (Kiểm tra 1 tiết GDCD 6)
04-08-2009
thu_hoa2303@yahoo.com ĐTDĐ: 0979156178
58
Bước 3: Thiết kế câu hỏi theo ma trận đề:
I- PHẦN TRẮC NGHIỆM ( 3 điểm):
Câu 1(0.5đ): Hãy khoanh tròn chỉ một chữ in hoa đứng trước câu trả lời sai:
Để bảo vệ tài nguyên thiên nhiên và môi trường, cần phải:
A- Giữ gìn sạch sẽ nguồn nước và không khí.
B- Thường xuyên chăm sóc cây và bồn hoa của trường.
C- Dùng than bùn để đốt thay cho củi, rơm, rạ cho đỡ khói, bụi.
D- Hạn chế sự phát triển của các nhà máy..
Câu 2 (0.5đ): Em đồng ý với hành vi nào sau đây? Vì sao?
A- Đi xe vượt đèn đỏ.
B- Đi xe đạp đến cổng trường, xuống xe rồi dắt vào sân trường.
C- Đọc báo trong giờ học.
D- Tổ trưởng phân công trực nhật, em tìm cách từ chối.
Chọn ý: Vì: ---------------------------------------------------------------------------------------------
Câu 3 (2đ): Hãy ghép mỗi câu ở cột (A) với phẩm chất ở cột (B) sao cho phù hợp nhất:
04-08-2009
thu_hoa2303@yahoo.com ĐTDĐ: 0979156178
59
II- PHẦN TỰ LUẬN (7 điểm):
Câu 1 (3điểm): a) (2đ): Vì sao phải tiết kiệm?
b) (1đ): Nêu 2 hình thức tiết kiệm có tác dụng bảo vệ môi trường và tài nguyên thiên nhiên?
Câu 2 (4 điểm): a) (2đ): Thế nào là sống hoà hợp với thiên nhiên?
b) (2đ): Em hãy kể 4 hành vi thể hiện tình yêu thiên nhiên, sống hoà hợp với thiên nhiên mà em biết và nêu tác dụng của những hành vi đó.
04-08-2009
thu_hoa2303@yahoo.com ĐTDĐ: 0979156178
60
I- PHẦN TRẮC NGHIỆM ( 3 điểm):
Câu 1 (0.5đ): ý kiến sai: (C ) ; Câu 2 (0.5đ): Ý (B) – Vì : đó là hành vi thực hiện tốt nội qui trường → Là người biết tôn trọng kỉ luật.
Câu 3 (1đ): Ghép đúng là: 2+d ; 3+b ; 4+c ; 5+a
II- PHẦN TỰ LUẬN (7 điểm):
Câu 1 (3điểm): a) (2đ): Vì sao phải tiết kiệm?
+ Tiết kiệm thể hiện sự quí trọng kết quả lao động của bản thân mình và của người khác.
+ Tiết kiệm đem lại cuộc sống ấm no hạnh phúc cho bản thân, gia đình và xã hội.
b) (1đ): Nêu 2 hình thức tiết kiệm có tác dụng bảo vệ môi trường và tài nguyên thiên nhiên
Ví dụ: + Hạn chế sử dụng đồ dùng bằng các chất khó phân huỷ như ni lông, đồ nhựa.
+ Làm giảm lượng rác thải ra môi trường.
+ Tận dụng tái chế đồ dùng bằng vật liệu cũ.
+ Khai thác hợp lí, tiết kiệm các nguồn TNTN.
+ Tiết kiệm nguồn nước sạch, giữ gìn vật dụng lâu bền.
Bước 4: Xây dựng đáp án và hướng dẫn chấm:
Kiểm tra 1 tiết GDCD 6
04-08-2009
thu_hoa2303@yahoo.com ĐTDĐ: 0979156178
61
Câu 2 (4 điểm):
a) (2đ): Thế nào là sống hoà hợp với thiên nhiên?
Sống hoà hợp với thiên nhiên là sống gần gũi thiên nhiên; tôn trọng, không làm trái qui luật thiên nhiên, biết khai thác từ thiên nhiên những gì có lợi cho con người, mặt khác biết khắc phục, hạn chế những tác hại do thiên nhiên gây ra.
b) (2 đ): Kể 4 hành vi thể hiện tình yêu thiên nhiên, sống hoà hợp với thiên nhiên mà em biết và nêu tác dụng của những hành vi đó:
+ Trồng cây gây rừng → Tác dụng phủ xanh đất trống, đồi trọc, tái tạo nguồn TNTN.
+ Giữ gìn sạch sẽ nguồn nước và không khí → Bảo vệ sức khoẻ của con người.
+ Bảo tồn các loại động vật quí hiếm. → Bảo vệ môi trường sinh thái.
+ Thường xuyên chăm sóc cây và bồn hoa của trường → Tạo không khí trong lành, tươi vui…
► Tác dụng chung: Bảo vệ môi trường sống.
04-08-2009
thu_hoa2303@yahoo.com ĐTDĐ: 0979156178
62
Ví dụ: Loại đề có kiểm tra kiến thức về môi trường
* Trắc nghiệm đúng – sai:
Những ý kiến dưới đây đúng hay sai? (ghi chữ
Đ hoặc chữ S vào trước chữ cái đầu câu)
Biện pháp có tác dụng bảo vệ môi trường là:
A. Dùng than tổ ong để đốt thay cho củi, rơm, rạ cho đỡ khói và bụi.
B. Bón thật nhiều phân hoá học để cây trồng lên xanh tốt.
C. Xử lý nước thải công nghiệp trước khi đổ vào nguồn nước.
D. Diệt hết các loại côn trùng để bảo vệ cây
04-08-2009
thu_hoa2303@yahoo.com ĐTDĐ: 0979156178
63
* Trắc nghiệm ghép đôi:
Ví dụ: Hãy nối một ô ở cột trái với một ô ở cột phải sao cho đúng:
04-08-2009
thu_hoa2303@yahoo.com ĐTDĐ: 0979156178
64
Ngoài bài kiểm tra, GV cần đánh giá kết quả học tập thông qua các sản phẩm hoạt động thực hành của HS

- Các HĐ thực hành: điều tra thực trạng, sưu tầm tư liệu, viết thu hoạch cá nhân, xây dựng kế hoạch cá nhân, thực hiện dự án nhỏ,...

Các sản phẩm hoạt động thực hành của HS như : các tư liệu sưu tầm, tìm hiểu được; bài thu hoạch cá nhân; bản kế hoạch; thơ, truyện ngắn, vẽ tranh, tiểu phẩm.


5.3 Gợi ý đánh giá kết quả thực hành của HS
04-08-2009
thu_hoa2303@yahoo.com ĐTDĐ: 0979156178
65
Đánh giá kết quả thực hành của HS bằng cách :
+ Tổ chức cho học sinh trưng bày sản phẩm tại lớp, hoặc báo cáo trước lớp.

+ Tạo điều kiện cho các em khác trong lớp được phản hồi ý kiến, nhận xét, đánh giá kết quả thực hành của bạn.

+ Giáo viên đánh giá kết quả thực hành của học sinh bằng nhận xét, hoặc cho điểm và công khai kết quả.

- Điểm thực hành nên đưa vào điểm 15 phút.

5.3 Gợi ý đánh giá kết quả thực hành của HS
(tiếp)
04-08-2009
thu_hoa2303@yahoo.com ĐTDĐ: 0979156178
66
Bác Hồ: “Chỉ có người nằm trong bụng mẹ và nằm trong quan tài mới không có Lỗi”
“Ai lao động thực sự trong giờ làm việc, người đó mới có thời gian nghỉ ngơi ý nghĩa”.
M.X.Goóc-ki: “Ai không tự đốt ngọn lửa trong trái tim mình thì không thể nhen được ngọn lửa trong trái tim người khác”
Lời một nhà giáo dục: “Ai không thương yêu thực sự thì không cảm hoá giáo dục được”.
04-08-2009
thu_hoa2303@yahoo.com ĐTDĐ: 0979156178
67
KÍNH CHÚC QUÍ THẦY CÔ GIÁO
SỨC KHOẺ VÀ GÓP PHẦN NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG GIÁO DỤC !