Bảo mật mạng máy tính
Tại sao phải bảo mật mạng máy tính
Mạng Internet là mạng máy tính toàn cầu là nguồn tài nguyên vô tận, chứa đựng trong nó một lượng thông tin vô cùng lớn. Các dịch vụ trên Internet ngày được phát triển mạnh mẽ, nó cung cấp cho chúng ta lượng thông tin vô cùng bổ ích như : tra cứu thông tin, tài liệu, phần mềm, học tập trên mạng….
Nhưng mặt trái của Internet đang xuất hiện rất nhiều : đó là Virus, Website có nội dung xấu, ăn trộm mật khẩu Email, PIN code tài khoản, phá hoại và sao lưu trái phép dữ liệu.... Những điều này sẽ gây nên những thiệt hại rất lớn cho các cá nhân và tập thể khi sử dụng tài nguyên mạng máy tính.

Một số giải pháp bảo mật
Bảo mật khi sử dụng dịch vụ kết nối Internet 1260, 1269…
Bảo mật cho hệ thống thư điện tử Email
Bảo mật khi khai thác sử dụng Website
Bảo mật và phòng chống Virus.

1.Bảo mật khi sử dụng dịch vụ kết nối Internet 1260, 1268,1269…
Hiện nay việc truy cập Internet chủ yếu của người dùng vẫn là quay số qua modem DialUp sử dụng các dịch vụ (1260, 1269,1268......). Việc quay số này rất thuận tiện cho các cá nhân và tổ chức có thời gian truy cập Internet ít, nhưng vấn đề đặt ra là khi sử dụng hình thức truy cập này người dùng thường phải trả những cước phí rất cao ngoài mong muốn do modem tự động quay số đi quốc tể. Việc quay số đi quốc tế này nhiều khi người sử dụng hoàn toàn không biết gì, nó bị điều khiển bởi các Virus và chương trình tự động quay số khi người dùng truy cập. Với nhưng người có chuyên môn thì chuyện này có thể kiểm soát được nhưng với đa số người dùng thì chuyện này rất khó kiểm soát.
a. Chống quay số quốc tế cho modem dial up
Máy tính cần được cài đặt các phần mềm phòng chống Virus và tường lửa(Firewall) khi truy cập
Không truy cập vào các Website có nội dung không lành mạnh.
Không tự ý cài đặt các phần mềm có nguồn gốc không rõ ràng từ Internet khi có yêu cầu cài đặt.
Ngắt kết nối Internet ngay sau khi không còn nhu cầu sử dụng.
b. Giới thiệu Iconnection monitor 2003 phần mềm ngăn chặn modem quay số quốc tế 
Để ngăn chặn việc phát sinh cước Quốc tế ngoài ý muốn, nhiều năm qua các nhà cung cấp dịch vụ internet đã khuyến cáo khách hàng về việc sử dụng line điện thoại quốc tế để truy nhập internet có khả năng bị gọi đi quốc tế ngoài ý muốn do bởi các phần mềm hoặc các trang web khiêu dâm, nhưng thực tế sự cố trên vẫn xảy ra với nhiều khách hàng . Nhằm giảm thiểu đến mức thấp nhất tình trạng này, công ty Điện Thoại Đông TPHCM đã phổ biến phần mềm iConnection Monitor 2003 có chức năng giám sát kết nối internet với khả năng phát hiện modem quay số quốc tế. Khi phát hiện kết nối bất hợp pháp, phần mềm sẽ cắt ngay kết nối và thông báo cho người sử dụng biết. Sau khi cài đặt xong, iConnection Monitor 2003 sẽ tự động thi hành mỗi khi khởi động máy tính, giám sát việc quay số của modem, phát hiện và cắt các cuộc gọi quốc tế.

Cài đặt

Download phần mềm từ trang web www.netcenter-vn.net/software hoặc copy phần mềm từ đĩa mềm. sau đó chạy file setup. Sau khi cài đặt xong thì phần mềm sẽ tạo một icon dưới góc phải màn hình như hình vẽ:

Sử dụng

Sau khi cài đặt xong, bạn sẽ thấy xuất hiện một biểu tượng mới nằm trên màn hình nền máy tính có tên là iConnection Monitor 2003. Nhấp đúp vào biểu tượng để chạy chương trình, sẽ xuất hiện một cửa sổ như hình dưới đây:
iConnection Monitor 2003 có các màn hình giao diện: Trạng Thái; Thống Kê; Cấu Hình,Cập Nhật; Thông Tin.


Giả sử bạn vô tình đã download chương trình kích hoạt quay số quốc tế vào trang web khiêu dâm (như hình bên). Khi bạn bấm connect chương trình sẽ tự động quay số kết nối 0447005901017 là số kết nối đến một server phim ảnh khiêu dâm ở nước ngoài. Nếu không có iConnection Monitor 2003 và bạn vẫn giữ kết nối để xem những đoạn phim tải về thì món tiền cước phát sinh sẽ rất lớn.

Nếu máy tính của bạn có cài iConnection Monitor 2003, phần mềm này sẽ phát hiện số điện thoại quay không nằm trong các số điện thoại hợp lệ (được khai báo trong màn hình Cấu Hình), nhanh chóng ngắt kết nối và hiện lên dòng thông báo như hình 4 dưới đây (hình con bọ thể hiện ý nghĩa số điện thoại quay có đầu số không hợp lệ).

Một số giao diện chính của chương trình
Hạn chế của iconnection monitro 2003 phiên bản hiện tại
Ý nghĩa và tác dụng tích cực của iConnection Monitor 2003 rất đáng quan tâm. Tuy nhiên phần mềm vẫn còn tồn tại những hạn chế sau:
Đối với người sử dụng win 9X thì iConnection Monitor 2003 phát hiện kết nối mới ngay khi bắt đầu quay số nên hiệu quả hoàn toàn không bị phát sinh cước. Tuy nhiên , do thiết kế của microsoft, trên các hệ điều hành Windows NT/2000/XP chỉ phát hiện được kết nối mới khi modem ở đầu xa trả lời (có nghĩa là cuộc gọi thành công - sẽ có tính cước) nên dù bị cắt ngay nhưng cuộc gọi vẫn bị tính thành một phút.
Có giao diện để giám sát các kết nối nhưng chưa hoàn hảo, chưa ghi nhận đầy đủ tất cả các kết nối.
Khách hàng có thể tự khai báo cho phép hay không cho phép kết nối thông qua các đầu số điện thoại, tuy nhiên chương trình lại không có phần mật mã bảo mật --> ai tiếp cận máy tính cũng có thể vào phần mềm để khai báo.
Kết luận: Dù có chương trình iConnection Monitor 2003 hay không người sử dụng cũng nên tránh xa các các website khả nghi, và rút kinh nghiệm mỗi lần phần mềm báo phát hiện kết nối bất hợp pháp.


2. Bảo mật cho hệ thống thư điện tử Email
Sự bảo mật của các thư từ điện tử còn có nhiều khuyết điểm. Trong hệ thống máy vi tính, những người có quyền đặc biệt vẫn có thể đọc thư của người khác trong bất cứ hộp thư nào trên máy. Ngoài ra thư có thể bị đọc tại các trạm phục vụ thư hoặc trên đường đi. Để tránh tình trạng này, người sử dụng có thể dùng mật mã để làm đảo lộn vị trí và mặt chữ để bảo tồn sự bí mật của lá thư.
Ngoài ra người sử dụng thư điện tử cần phải tuân thủ các nguyên tắc sau đây để đảm bảo an toàn:


+ Không mở bất kỳ file đính kèm được gởi từ một địa chỉ email mà bạn không biết rõ hoặc không tin tưởng.
+ Không mở bất kỳ email nào mà bạn cảm thấy nghi ngờ, thậm chí cả khi email này được gởi từ bạn bè hoặc khách hàng của bạn. Hầu hết virus được lan truyền qua đường email. Do vậy, nếu bạn không chắc chắn về một email nào thì hãy tìm cách xác nhận lại từ phía người gửi.



2. Bảo mật cho hệ thống thư điện tử Email
+ Không mở các file đính kèm theo các email có tiêu đề hấp dẫn hoặc thu hút.
Ví dụ như: "Look,my beautiful girl friend","Congratulations","SOS",... Nếu bạn nhất quyết muốn mở các file đính kèm này, hãy lưu chúng vào đĩa cứng và dùng một chương trình diệt virus được cập nhật thông tin về virus mới nhất để kiểm tra.
+ Không mở các file đính kèm theo các email có tên file liên quan đến sex như "PORNO.EXE", "PAMELA_NUDE.VBS", "Britney Spears.scr",... Đây là các thủ đoạn dùng để đánh lừa người dùng của những kẻ viết virus.
+ Xóa các email không rõ hoặc không mong muốn. Đừng forward email này cho bất kỳ ai hoặc reply lại cho người gửi. Những email này thường là các spam email. Mục đích của các spam email chỉ để quảng cáo hay làm nghẽn đường truyền Internet.



2. Bảo mật cho hệ thống thư điện tử Email
+ Không copy vào đĩa cứng bất kỳ file nào mà bạn không biết rõ hoặc không tin tưởng về nguồn gốc xuất phát của nó.
+ Hãy cẩn thận khi tải các file từ Internet về đĩa cứng của máy tính. Dùng một chương trình diệt virus được cập nhật thường xuyên để kiểm tra các file này. Nếu bạn nghi ngờ về một file chương trình hoặc một email thì đừng bao giờ mở nó ra hoặc tải về máy tính của mình. Cách tốt nhất trong trường hợp này là xóa chúng hoặc không tải về máy tính của bạn.

2. Bảo mật cho hệ thống thư điện tử Email
+ Dùng một chương trình diệt virus tin cậy và được cập nhật thường xuyên như: Norton Anti-Virus, Mcaffee, Trend Micro,... Dùng các chương trình diệt virus có thể chạy thường trú trong bộ nhớ để chúng có thể giám sát thường xuyên các hoạt động trên máy tính của bạn.
+ Nếu máy tính bạn có cài chương trình diệt virus, hãy cập nhật chúng thường xuyên. Trung bình mỗi tháng có tới 500 virus mới được phát hiện. Do vậy, một chương trình diệt virus được cập nhật thường xuyên sẽ mang đầy đủ các thông tin về các loại virus mới và cách diệt. Việc cập nhật thường xuyên này sẽ giúp cho máy tính của bạn trở nên miễn nhiễm trước các loại virus mới.

2. Bảo mật cho hệ thống thư điện tử Email
Thực hiện việc sao lưu các dữ liệu quan trọng thường xuyên. Nếu chẳng may virus xóa tất cả các dữ liệu trên máy tính của bạn thì vẫn còn có khả năng phục hồi các dữ liệu quan trọng này. Các bản sao lưu này nên được cất giữ tại một vị trí riêng biệt hoặc cất giữ trên máy tính khác.

2. Bảo mật cho hệ thống thư điện tử Email
Mười lời khuyên để hạn chế Spam 


Vấn đề gì làm phiền người dùng trên internet nhất? những email độc hại, không mong muốn, những bức thư chào hàng, quảng cáo, giải trí.....như những bức thư bằng giấy thông thường người gửi phải trả tiền. spammer không phải trả tiền cho hàng nghìn hoặc hàng trăm nghìn bức điện thư. nếu nhà cung cấp dịch vụ cho bạn không ngăn chặn thì bạn sẽ phải chịu đựng tác động của những email không mong muốn trên mạng. những nhà cung cấp dịch vụ ví dụ như aol, msn, yahoo ... thường là cung cấp ngăn chặn spam trước khi gửi đến hộp thư của bạn
Một số nước trên thế giới có luật ngăn chặn việc sử dụng spam và các spammer phải chịu trách nhiệm các hành động của mình. nhưng sự thực là spam vẫn ngày một tăng, bạn sẽ tự hỏi tại sao spammer bị lên án như vậy mà họ vẫn spam? bởi vì công việc gửi thư quảng cáo thì sẽ rẻ hơn và đơn giản hơn và đem lại nhiều lợi nhuận cho spammer.
Đáng tiếc là spam đã và đang tồn tại và điều đó có nghĩa bạn sẽ có lúc bị ảnh hưởng của spam và sau đây là các lời khuyên để chống lại spam

Bảo vệ địa chỉ e-mail
spammers (người sử dụng spam) có thể mua được danh sách địa chỉ email hoặc sử dụng các chương trình phần mềm để lấy địa chỉ email trên internet. nếu địa chỉ của bạn được đưa lên các nhóm thảo luận, trên các website, chat room... nhiều thì khả năng bị spam càng lớn. do đó bạn chỉ nên đưa địa chỉ email ra công cộng khi nào thực sự cần thiết
Thiết lập nhiều địa chỉ email
bạn nên sử dụng nhiều địa chỉ email. mỗi một địa chỉ sử dụng cho một mục đích riêng. ví dụ: địa chỉ sử dụng cho công việc, địa chỉ tham gia các nhóm thảo luận, địa chỉ cho bạn bè và gia đình.
Sử dụng lọc spam
rất nhiều chương trình email như outlook express có tích hợp các dụng cụ cho phép chặn các bức thư từ những địa chỉ xác định hoặc dựa trên các từ khoá được bạn xác định trước (như filter). hãy sử dụng chức năng đó để hạn chế các thư không cần thiết và tiết kiệm thời gian của bạn.


Mười lời khuyên để hạn chế Spam 
Sử dụng các chương trình chống spam (anti-spam software)
bạn có thể cài các chương trình để giảm thiểu spam. một số chương trình sử dụng phương thức so sánh các message đến giống nhau và điền nó vào danh sách là spammer. một số khác chỉ cho phép các địa chỉ được chấp nhận mới được phép gửi đến.
Không trả lời
spammers tiếp tục hành động của họ là vì nó có hiệu quả. dừng hành động của họ bằng cách tẩy chay, không mua hàng hoá mà họ quảng cáo.
Một số spammer thông minh còn thêm cả các hướng dẫn phía cuối của message của họ làm thế nào để ra khỏi danh sách nhận message từ họ nhưng thực ra khi bạn bấm vào đó là khẳng định rằng địa chỉ email của bạn là có tồn tại, bạn có đọc thư của họ và kết quả là bạn sẽ nhận nhiều hơn thư làm phiền (junk mail).
Không trả đũa
Sau khi nhận được hàng tá message không mong muốn và nó làm phiền bạn. một cách tự nhiên bạn sẽ tức giận và trả đũa lại người gửi và kết quả là bạn nhận được nhiều thư spam hơn và tài nguyên mạng bị lãng phí nhiều hơn.

Mười lời khuyên để hạn chế Spam 
LỰA CHỌN THAM GIA (OPT-OUT)
Rất nhiều website bây giờ yêu cầu bạn phải đăng ký để sử dụng dịch vụ. Trước khi bạn đăng ký, bạn nên xem các yêu cầu, chính sách để xem người cung cấp web sẽ sử dụng thông tin cá nhân như địa chỉ email của bạn như thế nào. Có thể họ sẽ sử dụng địa chỉ cho mục đích thương mại bạn có thể chọn có hoặc không.
LOẠI BỎ ĐỊA CHỈ KHỎI CÁC DỊCH VỤ KHÔNG CẦN THIẾT
Địa chỉ của bạn có thể trong một danh sách dịch vụ như yahoo group ... rất dễ dàng cho spammer lấy được địa chỉ của bạn. Để ngăn cho địa chỉ của bạn bị tiết lộ thì khi không cần thiết yêu cầu hãy thoát khỏi danh sách dịch vụ.
BÁO CÁO VI PHẠM
Một số tổ chức tư nhân hoặc chính phủ, nhà cung cấp dịch vụ nhận các phàn nàn để giải quyết vấn đề về spam. Ví dụ như
SpamCop
The National Fraud Information Center
XOÁ SPAM MESSAGES
Cách đề kháng hiệu quả nhất là đánh dấu và bỏ hết chúng vào thùng rác. Nếu mọi người đều lờ đi các spam message thì nó sẽ tự động biến khỏi Internet.
Địa chỉ cung cấp miễn phí chương trình hạn chế Spam, Spyware http://www.spybot.info/en/index.html bạn có thể tải về dùng thử.


3.Bảo mật khi khai thác sử dụng Website
Với sự bùng nổ của CNTT và mạng Internet đã trở thành nguồn thông tin vô cùng bổ ích với những trang thông tin phong phú và đa dạng. Nhưng đi kèm với nó cũng là các trang thông tin có nội dung không lành mạnh vì vậy tất cả chúng ta khi sử dụng mạng Internet đều nên biết và phòng tránh nó.
Hiện nay có rất nhiều biện pháp có thể giúp chúng ta phòng chống các trang Web có nội dung không lành mạnh. Nhưng giải pháp được xem là hữu hiệu nhất hiện nay đó là thiết lập một hệ thống tường lửa (Firewall) cho phép lọc các địa chỉ trang Web có nội dung xấu. Sau đây chúng tôi xin giới thiệu một số chương trình Firewall cho phép các bạn có thể phòng chống các trang Web có nội dung xấu.

Giới thiệu một số phần mềm bảo mật khi truy cập khai thác Website
Phần mềm FIREWALL ZONEALARM PRO
Phần mềm cá nhân VWEBFILTER – Lọc WEB "ĐEN"


Phần mềm FIREWALL ZONEALARM PRO
Đây là phiên bản cho phép thiết lập các biện pháp an ninh cho phép lọc (Filte) và loại bỏ các trang Web có nội dung xấu và các hoạt động truy cập trái phép từ bên ngoài vào trong máy tính của bạn thông qua hệ thống Firewall. Cho phép lọc và loại bỏ các Spam (thư rác), Virus….
Phiên bản ZoneAlarm Pro là hệ thống tường lửa được thiết kế chuyên nghiệp và có tính năng bảo mật rất cao được rất nhiều các đơn vị và cá nhân sử dụng, tuy nhiên đây là phiên bản có bản quyền bạn có thể tải phiên bản Trial để dùng thử tại Website www.zonelabs.com

Phần mềm FIREWALL ZONEALARM PRO
Phần mềm cá nhân VWEBFILTER – Lọc WEB "ĐEN"
Giới thiệu
VwebFilter (viết tắt là VWF) là phần mềm lọc nội dung thông tin Internet độc hại dành cho người dùng cá nhân. VwebFilter có khả năng lọc các trang web theo các rule gồm: danh sách các URL cần chặn và từ khóa xuất hiện trong trang web đó.
Đối tượng sử dụng
VwebFilter phù hợp với các phụ huynh muốn quản lý, bảo vệ con em mình khỏi những thông tin độc hại trên Internet. Giúp ngăn chặn trang web xấu cho các cơ sở kinh doanh dịch vụ Internet công cộng, các mạng máy tính của các công sở, trường học, các tổ chức, doanh nghiệp có kết nối Internet.
Tính năng của phần mềm
Cơ chế hoạt động: VwebFilter tương tác trực tiếp với các gói tin để lọc dữ liệu, độc lập với trình duyệt, tương thích với tất cả các trình duyệt hiện nay.
Dung lượng: VwebFilter có dung lượng rất nhỏ (dưới 1Mb), khi hoạt động không làm ảnh hưởng nhiều đến hiệu năng của hệ thống.
Tính khả chuyển: VwebFilter hiện hoạt động trên họ hệ điều hành Windows 2000/XP/2003. Phiên bản chạy trên hệ điều hành Windows ME/98/95 sẽ sớm cung cấp cho người dùng trong thời gian tới.
Khả năng cập nhật tự động: các chính sách lọc chặn và các phiên bản mới nhất của VwebFilter sẽ được tự động cập nhật từ Policy Server theo định kỳ. Hiện tại do chưa đưa hệ thống Policy Server lên mạng nên mọi cập nhật mới danh sách lọc trong VwebFilter sẽ được thông báo để người dùng download sử dụng.
Khả năng ngăn chặn: VwebFilter chặn được 100% các site phù hợp với các rules ngăn chặn và có khả năng ẩn tiến trình trong Task Manger khi sử dụng. Nếu bạn có một mạng máy tính truy cập Internet và có yêu cầu ngăn chặn, bảo mật ở mức độ cao hơn, thì bạn nên sử dụng sản phẩm GwebFilter Enterprise – là giải pháp giải quyết vấn đề lọc nội dung web độc hại ở mức độ cao cấp và chuyên nghiệp hơn nhiều VwebFilter.

Download

Hiện nay VWF phiên bản 0.8.1b3 có 2 biến thể:
# Bản VwebFilter bình thường  New  (updated 18/11/2004) 452Kb
# Bản VwebFilter ẩn tiến trình trong Task Manager  New  (updated 18/11/2004) 441Kb
http://support.vnn.vn/download/VWF-v0.8.1b3-hidden.zip
Cài đặt sử dụng
Download file cài đặt VwebFilter-*.msi
Giải nén và chạy file cài đặt *.msi
Khởi động lại máy tính hoặc logoff, VwebFilter sẽ tự động chạy.

Bảo mật và phòng chống Virus.
Máy tính khi cài đặt cần được làm sạch bằng các chương trình chống Virus
Cài đặt các chương trình chống Virus đủ mạnh để có thể phòng chốn.
Không tự ý cài đặt các phần mềm từ Internet nếu không xác định rõ được mục đích các phần mềm.
Thường xuyên cập nhật (Update) các chương trình chống Virus để có thể nhận diện và tiêu diệt được các Virus mới.(trung bình mỗi tháng có khoảng 500 loại virus mới)


Một số chương trình chống Virus thông dụng
Chương trình chống Virus của Việt Nam
BKAV của trường ĐH Bách Khoa Hà Nội
Download tại website www.bkav.com.vn
D32
Chương trình chống Virus của nước ngoài
Norton Antin Virus
McAfee Antin Virus
PC-Cilin
Một số điểm chú ý khi sử dụng máy tính trên mạng.
Nên cài đặt nhứng phần mềm tường lửa (fire wall) để bảo vệ máy tính khỏi những truy cập trái phép
Để đảm bảo an toàn, người dùng nên đổi mật khẩu sau một số ngày sử dụng.
Mật khẩu được đặt không nên trùng với tên truy nhập, không nên trùng với tên nhân viên, không nên ngắn hơn 7 ký tự nhưng cũng không nên dài quá dễ quên...
Không nên ghi mật khẩu ra giấy hay vào sổ tay, nếu ghi vào phải bảo quản tại vị trí an toàn.
Khi quên mật khẩu truy nhập mạng nên báo ngay cho quản trị mạng biết để đặt lại mật khẩu sau đó đổi lại sang mật khẩu khác.
Khi đang truy nhập mạng không nên bỏ máy tính để đi chỗ khác mà chưa ra khỏi mạng (Log Off).