Bài 1: Bầu trời tuổi
Tiết 1,2: Văn bản 1
thơ

Bầy chim chìa vôi

_Nguyễn Quang
Thiều_

GV thực hiện: Vi Thị

A. KHỞI ĐỘNG

Chim Vẹt

Chim chìa vôi

Nhìn hình đoán
tên?

Chim Cú mèo

B. HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
MỚI

I. Đọc - Tìm hiểu
2. Tác giả,
tác phẩm
chung
a. Tác giả

1957

Hà Nội

Bí mật hồ cá thần; Con
quỷ gỗ; Ngọn núi bà già
mù...

chân thực, gần
gũi với cuộc
sống.
Được trao tặng
hơn 20 giải
thưởng văn học.

I. Đọc - Tìm hiểu
chung
2. Tác giả, tác phẩm
b. Tác phẩm
- Đề tài: viết về trẻ em
- Xuất xứ: in trong tập “Mùa hoa cải trên
sông”
- Thể loại: truyện ngắn
- Nhân vật chính: Mên và Mon
- Ngôi kể: ngôi thứ ba

I. Đọc - Tìm hiểu
2. Tác giả,
tác phẩm
chung
b. Tác phẩm
- Bố cục: 3 phần
+ Phần 1: Từ đầu ... “sinh nở của chúng”
-> Cuộc trò chuyện của Mon và Mên ở phần 1
+ Phần 2: Tiếp...lấy đò của ông Hào mà đi
-> Cuộc trò chuyện của Mon và Mên ở phần 2
+ Phần 3: Còn lại
-> Hình ảnh bầy chim chìa vôi

I. Đọc - Tìm hiểu
2. Tác giả,
tác phẩm
chung
b. Tác phẩm
- Tóm tắt: Vào một đêm mưa bão, hai anh em Mon và Mên trằn
trọc không ngủ được vì lo lắng cho bầy chim chìa vôi, làm tổ ở bãi
cát giữa sông. Suy nghĩ lo lắng khiến cả hai anh em quyết tâm đi
đến bờ sông ngay trong đêm để mang những chú chim vào bờ. Khi
bình minh lên, dải cát vẫn còn lộ ra trên mặt nước, trong khoảnh
khắc cuối cùng, những chú chim non bay lên không trung khiến hai
đứa trẻ vui mừng, hạnh phúc.

II. Tìm hiểu chi
1. Cuộc
trò chuyện giữa Mon và Mên ở đoạn 1
tiết

* Thời gian: Khoảng hai giờ sáng
* Hoàn cảnh: Mưa vẫn to, Nước sông dâng
cao xiên xiết chảy

II. Tìm hiểu chi
1. Cuộctiết
trò chuyện giữa Mon và Mên ở đoạn 1
Mon
- Mưa có to không?
- Nước sông lên có to không?
- Bãi cát giữa sông đã ngập
chưa?
- Em sợ chim chìa vôi non bị chết
đuối
- Chúng nó có bơi được không?
- Sao nó lại không làm tổ ở trên
bờ?

Mên
- Lại chẳng to.
- Bây giờ phải ngập đến
cánh bãi dưới rồi.
- Sắp ngập đến bãi cát rồi.
- Tao cũng sợ…
- Chim thì bơi làm sao được.
- Tao không biết.

II. Tìm hiểu chi
tiết
1. Cuộc trò
chuyện giữa Mon và Mên ở đoạn 1
* Tâm trạng: Hai anh em cùng lo lắng, lo sợ bầy
chim non sẽ chết đuối
=> Nhận xét: Nghệ thuật: ngôn ngữ đối thoại bình
dị, gần gũi với đời thường.
=> Mên và Mon hồn nhiên, ngây thơ, có trái tim trong
sáng, giàu tình yêu thương đối với loài vật.

II. Tìm hiểu chi
2. Cuộctiết
trò chuyện giữa Mon và Mên ở đoạn 2

Nhóm 1: Tìm những chi tiết nói về
cuộc trò chuyện của Mên và Mon xoay
quanh việc giải cứu bầy chim chìa vôi
non
Nhóm 2: Tìm những chi tiết nói về
cuộc trò chuyện của Mên và Mon xoay
quanh việc giải cứu cá bống

II. Tìm hiểu chi
2. Cuộctiết
trò chuyện giữa Mon và Mên ở đoạn 2
a. Giải cứu bầy chim chìa vôi
Mon
- Anh đã nhìn thấy chim chìa vôi nó
bay từ bãi cát vào bờ bao giờ
chưa?
- Hay mình mang chúng nó vào bờ.
- Tổ chim ngập mất anh ạ. Mình
phải mang chúng nó vào bờ, anh ạ.
- Vâng, cứ lấy đò của ông Hảo mà
đi.

Mên

- Chưa
- Thế làm thế nào bây giờ?
- Bây giờ nước to lắm, làm
sao mà lội ra đấy được.
- Đi bây giờ à?

II. Tìm hiểu chi
2. Cuộctiết
trò chuyện giữa Mon và Mên ở đoạn 2
a. Giải cứu con cá bống
Mon
- Cả một con cá bống rất
to và đẹp. Em lấy trộm con
cá bống
- Em thả xuống cống rồi
- Cái hốc cắm sào đò ngập

Mên
- Thế để đâu rồi?
- Ngập đến mái nhà
con bống cũng chẳng
sợ

II. Tìm hiểu chi
2. Cuộctiết
trò chuyện giữa Mon và Mên ở đoạn 2
a. Giải cứu bầy chim chìa vôi

=> Nghệ thuật: sử dụng ngôn
ngữ đối thoại.
=> Nội dung: Thể hiện quyết
tâm giải cứu bầy chim chìa vôi ở bãi
cát giữa sông của hai đứa trẻ.

II. Tìm hiểu chi
3. Hìnhtiết
ảnh bầy chim chìa vôi
Câu hỏi thảo luận
• Thời gian và không gian bầy chim
chìa vôi xuất hiện?
• Hành trình cất cánh của bầy chim
chìa vôi được diễn ra như thế nào?

II. Tìm hiểu chi
3. Hìnhtiết
ảnh bầy chim chìa vôi

* Thời gian: Vào buổi sáng bình minh.
* Khung cảnh bãi sông: Dòng nước
khổng lồ nuốt chửng phần còn lại cuối
cùng của dải cát.

II. Tìm hiểu chi
3. Hìnhtiết
ảnh bầy chim chìa vôi
Hành trình cất cánh của bầy chim
chìa vôi
- Một cảnh tượng như huyền thoại hiện ra.
- Những cánh chim bé bỏng và ướt át đột ngột
bứt khỏi dòng nước khổng lồ...
- Cuối cùng bầy chim đã thực hiện xong chuyến
bay quan trọng, đầu tiên và kì vĩ nhất trong đời
của chúng…

II. Tìm hiểu chi
3. Hìnhtiết
ảnh bầy chim chìa vôi
Tâm trạng của Mon và Mên khi
chứng kiến cảnh đó
- Đứng không nhúc nhích.
- Trên gương mặt tái nhợt của chúng hửng lên
ánh ngày.
- Cả hai đã khóc tự lúc nào.
- Chúng cùng nhìn nhau và bật cười.

II. Tìm hiểu chi
3. Hìnhtiết
ảnh bầy chim chìa vôi

=> Nghệ thuật: miêu tả tâm lí nhân vật.
=> Lúc đầu, Mên và Mon căng thẳng, lo lắng.
Sau khi bầy chim chìa vôi non cất cánh thì Mên
và Mon sung sướng, hạnh phúc.

II. Tìm hiểu chi
3. Hìnhtiết
ảnh bầy chim chìa vôi
Nhận xét chung về MON và MÊN
- Là hai anh em gắn bó, đoàn kết, chia sẻ, yêu
thương nhau.
- Là những đứa trẻ thông minh, hiểu biết.
- Là những đứa trẻ ngây thơ nhưng có trái tim
nhân hậu, yêu thương động vật

II. Tìm hiểu chi
3. Hìnhtiết
ảnh bầy chim chìa vôi
Nhận xét về Khung cảnh làng quê
- Một khung cảnh yên bình với thiên nhiên
chan hòa.
- Sự gắn bó, gần gũi của con người với thiên
nhiên.

III. Tổng
kết
Nghệ thuật
- Tình huống truyện tự nhiên,
hấp dẫn.
- Sử dụng ngôn ngữ đối
thoại, giản dị, phù hợp với trẻ
thơ.
- Miêu tả tâm lí nhân vật.

Nội dung
- Kể về cuộc cất cánh của
bầy chim chìa vôi non qua
điểm nhìn của hai cậu bé Mên
và Mon.
- Qua đó ca ngợi trái tim ngây
thơ, tràn đầy tình yêu thương,
nhân hậu của trẻ nhỏ.

C. Luyện
tập

Câu 1. Cuộc trò chuyện
của Mon và Mên bắt đầu
vào thời gian nào? Ai là
người bắt đầu câu
chuyện?

Câu 2. Em hãy xác
định đề tài và ngôi kể
của truyện Bầy chim
chìa vôi?

Câu 3. Trong câu
chuyện diễn ra mấy
cuộc giải cứu, kể tên
cuộc giải cứu đó?

C. Luyện tập
Thời gian: khoảng 2 giờ
sáng. Mon là người đánh
thức và bắt đầu câu
chuyện với anh Mên

• Đề tài: trẻ em
• Ngôi kể: ngôi thứ
ba

Câu chuyện diễn ra 2
cuộc giải cứu
• Giải cứu chim chìa
vôi
• Giải cứu con cá

D. Vận
dụng

Từ hành trình cất cánh, học bay
của đàn chim chìa vôi, em rút ra
được bài học gì cho bản thân
mình?

Bài tập về
nhà
- Đọc SGK phần Tri thức ngữ văn (SGK trang
10), nội dung Mở rộng thành phần chính và
trạng ngữ của câu bằng cụm từ.
- Đọc SGK phần khung Nhận biết tác dụng
trong ô màu vàng và trả lời các bài tập 1,2,3
(trang 17 – 18) vào vở soạn.

CẢM ƠN CẢ LỚP ^^