TIẾT 8 + 9: ĐỌC VĂN BẢN

- Võ Quảng-

I

ĐỌC- TÌM HIỂU CHUNG

1. Đọc- chú thích
2. Tìm hiểu chung
II KHÁM PHÁ VĂN BẢN
1.Khung cảnh làng quê khi trời chuyển tối
2. Khung cảnh bầu trời đêm
III

TỔNG KẾT

1.Nghệ thuật
2.Nội dung

I

Đọc - Tìm hiểu chung

1. Đọc - chú thích

Bóng chiều toả ra nhanh
Trên các bờ bụi rậm
Đồng quê đang xanh thẫm
Bỗng chốc trở tối mò

Phía đông nam rời rợi
Ai đặt một chiếc nơm
Rờ rỡ ngôi sao Hôm
Như đuốc đèn soi cá

Trâu tôi đã ăn no
Bước giữa trời yên tĩnh
Trâu tôi đi đủng đỉnh
Như bước giữa ngàn sao

Bên trời đang rộn rã
Cả nhóm Đại Hùng tinh
Buông gàu bên sông Ngân
Suốt đêm lo tát nước...

Sông Ngân Hà nao nao
Chảy giữa trời lồng lộng
Sao Thần Nông toả rộng
Một chiếc vó bằng vàng
Đón những sao dọc ngang
Như tôm cua bơi lội

Ngàn sao vui làm việc
Mải đến lúc hừng đông
Phe phẩy chiếc quạt hồng
Báo ngày lên, về nghỉ

2 Tìm hiểu chung

a. Tác giả

- Võ Quảng (1920 - 2007) quê ở Quảng
Nam. 

- PCST: Giản dị, trong sáng; gợi nhiều
liên tưởng bất ngờ, độc đáo. Ngôn ngữ,
hình ảnh, giọng điệu hồn nhiên, ngộ
nghĩnh, tươi vui. 

2 Tìm hiểu chung

b. Tác phẩm

- Xuất xứ……………………………......
- Thể loại…………………………….....
- Phương thức biểu đạt……………….
- Bố cục…………………………………

Xuất xứ: Bài thơ được trích
trong Tuyển tập Võ Quảng, tập II, xuất
bản năm 1998.
Thể loại: thể thơ năm chữ
Phương thức biểu đạt: biểu cảm

+ Phần 1: Hai khổ thơ
đầu: Khung cảnh làng
quê lúc trời chuyển
tối

+ Phần 2: Bốn khổ thơ
cuối: Khung cảnh bầu
trời đêm

II

KHÁM PHÁ VĂN BẢN

1 Khung cảnh làng quê khi trời chuyển tối

Bóng chiều toả ra nhanh
Trên các bờ bụi rậm
Đồng quê đang xanh thẫm
Bỗng chốc trở tối mò
Trâu tôi đã ăn no
Bước giữa trời yên tĩnh
Trâu tôi đi đủng đỉnh
Như bước giữa ngàn sao

Nhóm 1

Nhận xét về bức
tranh cảnh vật
hiện lên trong khổ
thơ 1,2 (Chỉ rõ
Thời gian, không
gian, cảnh vật,...)

NHÓM 2

Theo em nhân vật
tôi trong bài thơ
là ai? đang làm
gì? Tâm trạng
nhân vật tôi có gì
đặc biệt?

Bóng
Bóng chiều
chiều toả ra nhanh
- Thời gian: Xế chiều
- Không gian: đồng quê, yên tĩnh
- Cảnh vật:
+ Bóng chiều tỏa ra 
+ Đồng quê xanh thẫm – tối mò
+ Trâu ăn no cỏ, đủng đỉnh đi về
 Cánh đồng quê thanh bình,
yên tĩnh

Trên các bờ bụi rậm
Đồng
Đồngquê
quê đang xanh thẫm
Bỗng chốc trở tối mò
Trâu tôi đã ăn no
yêntĩnh
tĩnh
Bước giữa trời yên
Trâu tôi đi đủng đỉnh
Như bước giữa ngàn sao

NHÂN VẬT TÔI
- Nhân vật tôi: Cậu bé chăn trâu,
sống ở làng quê.
- Hành động: Dắt trâu đi về
- Tâm trạng: Vui vẻ, thư giãn sau
một ngày dài.

Bóng chiều toả ra nhanh
Trên các bờ bụi rậm
Đồng quê đang xanh thẫm
Bỗng chốc trở tối mò
Trâu
Trâutôi
tôi đã ăn no
Bước giữa trời yên tĩnh
đủngđỉnh
đỉnh
Trâu tôi đi đủng
Như bước giữa ngàn sao

Nhận xét về nghệ thuật được
sử dụng trong hai khổ thơ
đó.

Bóng chiều toả ra nhanh
Trên các bờ bụi rậm
- So sánh bước đi của trâu khi trời

Đồng quê đang xanh thẫm

tối như “bước giữa ngàn sao”

Bỗng chốc trở tối mò

- Điệp ngữ “trâu tôi…”
- Từ láy: đủng đỉnh

Trâu
Trâutôi
tôi đã ăn no
Bước giữa trời yên tĩnh
đủngđỉnh
đỉnh
Trâu
Trâutôi
tôi đi đủng
Như
Như bước giữa ngàn sao

Khung cảnh làng quê
êm ả, yên bình trái
ngược với sự vận
hành của thời gian,
trời chuyển tối rất
nhanh, mọi sự vật
như chìm vào trạng
thái nghỉ ngơi

Viết đoạn văn (khoảng 5 – 7 câu) phân tích nét đặc sắc về
nội dung và nghệ thuật mà em ấn tượng trong hai khổ thơ
đầu “Ngàn sao làm việc” của nhà thơ Võ Quảng.

TIẾT 9: VĂN BẢN

- Võ Quảng-

2

Bốn khổ thơ cuối

Sông Ngân Hà nao nao
Chảy giữa trời lồng lộng.
Sao Thần Nông toả rộng
Một chiếc vó bằng vàng,
Đón những sao dọc ngang
Như tôm cua bơi lội.
Phía đông nam rời rợi
Ai đặt một chiếc nơm
Rờ rỡ ngôi sao Hôm
Như đuốc đèn soi cá.

Bên trời đang rộn rã
Cả nhóm Đại Hùng tinh
Buông gàu bên sông Ngân
Suốt đêm lo tát nước...
Ngàn sao vui làm việc
Mải đến lúc hừng đông
Phe phẩy chiếc quạt hồng
Báo ngày lên về nghỉ.

2

Bốn khổ thơ cuối

Sông Ngân Hà nao nao
Chảy giữa trời lồng lộng.
Sao Thần Nông toả rộng
Một chiếc vó bằng vàng,
Đón những sao dọc ngang
Như tôm cua bơi lội.
Phía đông nam rời rợi
Ai đặt một chiếc nơm
Rờ rỡ ngôi sao Hôm
Như đuốc đèn soi cá.

Bên trời đang rộn rã
Cả nhóm Đại Hùng tinh
Buông gàu bên sông Ngân
Suốt đêm lo tát nước...
Ngàn sao vui làm việc
Mải đến lúc hừng đông
Phe phẩy chiếc quạt hồng
Báo ngày lên về nghỉ.

Dải Ngân Hà

Sao dọc ngang

Sao Thần Nông

Sao Hôm

Sao Đại
Hùng tinh

Dải
Ngân
Hà

Sao
Thần
Nông

Những
sao
dọc
ngang

Sao
Hôm

Nhóm
Đại
Hùng
tinh

Dải
Ngân
Hà

Những
sao
dọc
ngang

Sao
Thần
Nông
so

dòng sông
chảy giữa trời

liên

sánh
chiếc vó
bằng vàng

Sao
Hôm

tôm cua
bơi lội

Nhóm
Đại
Hùng
tinh
tưởng

đuốc đèn
soi cá

gàu tát nước
bên sông

được ví như những vật dụng, công cụ lao động của người nông dân
Khung cảnh thiên nhiên với ngàn sao rộng lớn, mênh mông; không khí
tươi vui, rộn rã tựa như một ngày lao động hăng say của con người

Tâm hồn nhân vật “tôi” rộng
mở, giao hòa với thiên nhiên

III

TỔNG KẾT

- Thơ …(1)…. chữ 
- Sử dụng nhiều biện pháp tu
từ,…(2)…… liệt kê, nhân hóa,…
- Ngôn ngữ thơ…..(3)……, sinh
động

- Thơ 5 chữ 
- Sử dụng nhiều biện pháp tu từ
so sánh, liệt kê, nhân hóa,…
- Ngôn ngữ thơ gần gũi, sinh
động

Bài thơ đã vẽ lên bức tranh khung cảnh
làng quê êm đềm, yên bình, của vũ trụ bao
la nhưng rất đỗi gần gũi, thân thuộc qua trí
tưởng tượng phong phú của cậu bé khi
nhìn lên bầu trời đêm.

NHỔ CÀ RỐT

Con có dám thử không?
Được chứ. Nhưng để ta
xem con ở trường có học
hành đàng hoàng không
thì ta mới cho

Giờ ta sẽ cho con tự
Dạ. Con đồng ý
nhổ cà rốt

Bác ơi ! Cháu đói lắm
bác cho cháu củ cà rốt
được không ạ ?

Con vật nào xuất hiện ở phần đầu bài thơ?
A. Con trâu
B. Con ong
C. Con lợn
D. Con cò

A

B

C

D

Bài thơ Ngàn sao làm việc được viết theo thể
loại nào?
A. Thơ 4 chữ
B. Thơ năm chữ
C. Thơ lục bát
D. Thơ tự do

A

B

C

D

“Như đuốc đèn rọi cá” là hình ảnh được so sánh với
ngôi sao nào?
A. Sao Ngân Hà
B. Sao Thần Nông
C. Sao Hôm

A

B

C

Đâu là các từ láy xuất hiện trong bài thơ?
A. Bầu trời, rộn rã, đủng đỉnh
B. Quạt hồng, nao nao, rời rợi
C. Đủng đỉnh, lồng lộng, rộn rã…
D. Làm việc, lồng lộng, rộn rã

A

B

C

D

“Như chiếc vó bằng vàng” là hình ảnh được so sánh
với ngôi sao nào?
A. Sao Thần Nông
B. Sao Hôm
C. Sao Ngân Hà
D. Sao Đại Hùng tinh

A

B

C

D

Hai câu thơ: “Ngàn sao vui làm việc/ Mãi đến lúc
hừng đông” sử dụng phép tu từ gì?
A. So sánh, đối lập
B. Đối lập, nhân hóa
C. Nhân hóa, điệp từ
D. Nói quá

A

B

C

D

Viết một đoạn văn (khoảng 57 câu) trình bày cảm nhận của
em về khung cảnh thiên nhiên
làng quê trong bài thơ

Bài thơ “Ngàn sao làm việc” của Võ Quảng đã để lại cho tôi nhiều ấn
tượng sâu sắc. Nhà thơ đã khắc họa khung cảnh bầu trời đẹp lộng
lẫy khi về đêm. Những hình ảnh tưởng chừng như rất gần gũi lại
được miêu tả sống động, chân thực. Dòng sông ngân hà như dòng
chảy giữa trời lồng lộng, sao Thần Nông biết tỏa rộng chiếc vó bằng
vàng, sao Hôm như một ngọn đuốc soi cá, nhóm Đại Hùng tinh biết
buông gầu tát nước. Tác giả đã sử dụng biện pháp tu từ nhân hóa
biến các sự vật trở nên có linh hồn, sức sống. Hình ảnh ngàn sao
cùng làm việc, cùng chung sức đã làm nên vẻ đẹp huyền diệu của
trời đêm. Qua đó, chúng ta nhận ra được bài học về giá trị của lao
động và biết đoàn kết, yêu thương đã làm cho vạn vật trở nên đẹp
đẽ, đáng yêu.
Tác giả: Nông Thị Yến