CHÀO MỪNG CÁC EM ĐẾN VỚI
BÀI HỌC NGÀY HÔM NAY!

LUẬT CHƠI
Kích vào cũi có con vật để trả lời câu
hỏi, nếu trả lời đúng con vật trong
cũi sẽ được giải cứu để trở về rừng
xanh, nếu trả lời sai, con vật trong
cũi sẽ không được giải cứu.
Chúc em giải cứu được các loài vật!

GIẢI CỨU
RỪNG XANH

POW!

Đây là loài
chim nào?

Vẹt

Loài chim
này có tên
gọi là gì?

Chào mào

Loài chim
này có tên
gọi là gì?

Sáo

Hãy nêu tên loài
chim này?

Chìa vôi

Tuần 1
Tiết PPCT: 1,2,3

BÀI 1: BẦU TRỜI TUỔI THƠ
Tri thức đọc - hiểu + Văn bản 1: Bầy
chim chìa vôi

* TRI THỨC

ĐỌC – HIỂU

* TRI THỨC ĐỌC – HIỂU
Đề tài

Tính cách
nhân vật

Chi tiết

Văn bản tóm
tắt

ĐỀ TÀI

Là phạm vi đời sống được phản ánh, thể hiện trực
tiếp trong tác phẩm văn học. Để xác định và gọi được
tên đề tài, có thể dựa vào phạm vi hiện thực được miêu
tả (đề tài lịch sử, đề tài chiến tranh, đề tài gia đình, …)
hoặc loại nhân vật được đặt ở vị trí trung tâm của tác
phẩm (đề tài trẻ em, đề tài người nông dân, đề tài người
lính, …). Một tác phẩm có thể đề cập nhiều đề tài, trong
đó có một đề tài chính.

CHI TIẾT

Là yếu tố nhỏ nhất tạo nên thế giới hình tượng
(thiên nhiên, con người, sự kiện,…) nhưng có tầm
quan trọng đặc biệt trong việc đem lại sự sinh
động, lôi cuốn cho tác phẩm văn học.

TÍNH CÁCH NHÂN VẬT

Là những đặc điểm riêng tương đối ổn định của
nhân vật, được bộc lộ qua mọi hành động, cách
ứng xử, cảm xúc, suy nghĩ… Tihnsh cách nhân vật
còn được thể hiện qua các mối quan hệ, qua lời kể và
suy nghĩ của nhân vật khác.

VĂN BẢN TÓM TẮT

Là một dạng rút gọn của văn bản gốc (có thể
do tác giả hay người đọc, người ghi chép thực hiện),
tuy nó có dung lượng nhỏ nhưng vẫn phản ánh trung
thành nội dung cơ bản của văn bản gốc.

TRI THỨC ĐỌC – HIỂU
Đề tài

Tính cách
nhân vật

Chi tiết

Văn bản tóm
tắt

I. ĐỌC – TÌM HIỂU CHUNG

Văn bản 1: BẦY CHIM CHÌA VÔI
Nguyễn Quang Thiều I. Đọc-tìm hiểu chung

-

1. Tác giả
- Sinh năm 1957
- Quê: Hà Nội
- Những tác phẩm viết cho thiếu nhi
thường chân thực, gần gũi với cuộc sống
đời thường; thể hiện được tâm hồn trẻ
thơ nhạy cảm; trong sáng, tràn đầy niềm
yêu thương vạn vật.

Nguyễn Quang
Thiều

Văn bản: BẦY CHIM CHÌA VÔI
Quang Thiều -

- Nguyễn

I. Đọc-tìm hiểu chung
1. Tác giả

2. Tác phẩm
a) Đọc và tóm tắt
b) Tìm hiểu chung về văn bản
- Đề tài: viết về trẻ em
- Xuất xứ: in trong tập “Mùa hoa
cải trên sông”
- Thể loại: truyện ngắn
- Nhân vật chính: Mên và Mon
- Ngôi kể: ngôi thứ ba
- Bố cục: 3 phần
+ Phần 1: từ đầu … “bắt đầu
mùa sinh nở của chúng”.

Văn bản 1: BẦY CHIM CHÌA VÔI
Nguyễn Quang Thiều -

-

I. Đọc-tìm hiểu chung
1. Tác giả
2. Tác phẩm
- Bố cục: 3 phần
+ Phần 1: từ đầu … “bắt đầu mùa sinh nở của chúng”

 Cuộc trò chuyện của Mon và
Mên ở đoạn 1
+ Phần 2: tiếp theo… “Cứ lấy đò
của ông Hảo mà đi”
 Cuộc trò chuyện của Mon và
Mên ở đoạn 2
+ Phần 3: phần còn lại.
 Cảnh bầy chim chìa vôi bay lên
vào buổi bình minh

II. TÌM HIỂU CHI TIẾT

II. TÌM HIỂU CHI TIẾT
1. Cuộc nói chuyện của Mên và
Mon ở đoạn 1
THẢO LUẬN NHÓM
Nhiệm vụ: Hoàn thiện phiếu học
tập số 2

1. Cuộc nói chuyện của Mên và Mon ở đoạn 1

Có lẽ bố chúng nó nói đúng. Chỉ ở khúc song làng
chúng, những con chim chìa vôi mới làm tổ như thế. Hàng
năm vào mùa nước cạn, giữa song làng nổi lên mọt dải cát.
Sau một thời gian, những đán rong song tốt bời bờ héo dần
làm thành một lớp đệm trên cát. Vào lúc đó, những con chim
chìa vôi mảnh khảnh và ít lời từ hai bờ song bay ra bãi cát.
Chúng tìm những đám rong khô và dày để đẻ trứng. Khi
những con chim chìa vôi đã đủ lông cánh cũng là lúc có
những đám mây lạ từ dãy núi đá vôi Hòa Bình bay về báo
hiệu mùa mưa. Nwhngx tiếng sấm sau mỗi đêm lại chuyển
dần từ một chân trời xa về bên kia sông. Và bất chợt một đêm
nào gần sáng, sấm nổ vang trên óc nhà và mưa ném xuống.
Con sông Đáy cựa mình lớn lên. Chỉ sau dăm đêm, dải cát nổi
giữa sông cìm vào trong nước đỏ. Khi vòng vây của nước ập
vào phần cuối cùng của bãi thì những con chim chìa vôi non
lần đầu tiên trong đời đập cánh bay lên. Những con chim bé
bỏng bứt khỏi dòng nước khổng lồ bay vào bờ. Và đến màu
khô sang năm chúng lại ra dải cát nổi bắt đầu mùa sinh nở của
chúng […]

Thời gian
Hoàn cảnh

Nội dung

1. Cuộc nói chuyện của Mên và Mon ở đoạn 1
- Khoảng hai giờ sáng.
- Mưa vẫn to. Nước sông dâng cao xiên xiết chảy.
* Lời của Mon
- Mưa có to không?
- Nước sông lên có to không?
- Bãi cát giữa sông đã ngập chưa?
- Em sợ chim chìa vôi non bị chết đuối.
- Chúng nó có bơi được không?
- Sao nó lại không làm tổ ở trên bờ?

Tâm trạng của - Mon: em sợ
Mên và Mon - Mên: tao cũng sợ
Nhận xét

* Lời của Mên
- Lại chẳng to.
- Bây giờ phải ngập đến cánh bãi dưới rồi.
- Sắp ngập đến bãi cát rồi.
- Tao cũng sợ…
- Chim thì bơi làm sao được.
- Tao không biết.

- Nghệ thuật: ngôn ngữ bình dị, gần gũi với đời thường.
- Nội dung: Mên và Mon lo sợ bầy chim chìa vôi non sẽ bị chết đuối trước nguy
cơ bãi cát giữa sông bị ngập.
 Mên và Mon hồn nhiên, ngây thơ, có trái tim trong sáng, giàu tình yêu
thương đối với loài vật.

2. Cuộc nói chuyện của Mên và Mon ở đoạn 2
THẢO LUẬN CẶP ĐÔI
Nhiệm vụ: Tìm những chi tiết
nói về cuộc trò chuyện của
Mên và Mon xoay quanh việc
giải cứu cá bống và bầy chim
chìa vôi non

a. Giải cứu bầy chim chìa vôi
Lời của Mon

Lời của Mên
- Anh đã nhìn thấy chim chìa vôi nó bay từ
bãi cát vào bờ bao giờ chưa?
- Tổ chim sẽ bị chìm mất.
- Hay mình mang chúng nó vào bờ …
- Tổ chim ngập mất anh ạ. Mình phải mang
chúng nó vào bờ, anh ạ.
- Vâng, cứ lấy đò của ông Hảo mà đi.

- Chưa
- Thế làm thế nào bây giờ?
- Bây giờ nước to lắm, làm sao mà lội ra đấy được.
- Đi bây giờ à?

 Nghệ thuật: sử dụng ngôn ngữ đối thoại.
 Nội dung: Thể hiện quyết tâm giải cứu bầy chim chìa vôi ở bãi cát giữa sông
của hai đứa trẻ.
b. Giải cứu cá bống
- Mon trộm con cá bống của bố đem thả ra sông.
 Mon là cậu bé có trái tim nhân hậu.

3. Hình ảnh bầy chim chìa vôi

3. Hình ảnh chim chìa vôi
Thời gian
Khung cảnh
bãi sông

Cuộc cất
cánh của bầy
chim chìa vôi

THẢO LUẬN NHÓM
Nhiệm vụ: Hoàn thiện phiếu
học tập

Tâm trạng
của Mên và
Mon khi
chứng kiến
cảnh bầy
chim chìa vôi
cất cánh

Nhận xét

3. Cảnh bầy chim chìa vôi cất cánh

Thời gian
- Vào buổi sáng bình minh.
Khung cảnh bãi sông - Dòng nước khổng lồ nuốt chửng phần còn lại cuối cùng của dải cát.
Cuộc cất cánh của
bầy chim chìa vôi

- Một cảnh tượng như huyền thoại hiện ra.
- Những cánh chim bé bỏng và ướt át đột ngột bứt khỏi dòng nước
khổng lồ...
- Cuối cùng bầy chim đã thực hiện xong chuyến bay quan trọng,
đầu tiên và kì vĩ nhất trong đời của chúng…

Tâm trạng của Mên
và Mon khi chứng - Đứng không nhúc nhích.
kiến cảnh bầy chim - Trên gương mặt tái nhợt của chúng hửng lên ánh ngày.
chìa vôi cất cánh
- Cả hai đã khóc tự lúc nào.

- Chúng cùng nhìn nhau và bật cười.

Nhận xét  Nghệ thuật: miêu tả tâm lí nhân vật.
 Lúc đầu, Mên và Mon căng thẳng, lo lắng. Sau khi bầy chim chìa vôi
non cất cánh thì Mên và Mon sung sướng, hạnh phúc.

III. Tổng kết
1. Nghệ thuật
- Tình huống truyện tự nhiên, hấp dẫn.
- Sử dụng ngôn ngữ đối thoại, giản dị, phù hợp với trẻ thơ.
- Miêu tả tâm lí nhân vật.
2. Nội dung
- Kể về cuộc cất cánh của bầy chim chìa vôi non qua điểm
nhìn của hai cậu bé Mên và Mon.
- Qua đó ca ngợi trái tim ngây thơ, tràn đầy tình yêu thương,
nhân hậu của trẻ nhỏ

CỨU HỘ SẠT LỞ

Ai là tác giả của truyện ngắn “Bầy chim chìa vôi”?
A. Tô Hoài

B. Đoàn Giỏi

C. Võ Quảng

D. Nguyễn Quang Thiều

Trong truyện :Bầy chim chìa vôi”,
Mon đã thả con vật gì đi?
A. Chim chìa vôi

B. Cá măng

C. Cá bống

D. Cả B và C đúng

Vì sao Mên và Mon khóc trong đoạn kết của truyện?
A. Vì Mên và Mon không kéo được

B. Vì hai anh em bị bố mắng do đã đi

chiếc đò vào bờ.

chơi đêm.

C. Vì mưa đã làm cho cả hai anh em
ướt nhẹp.

D. Vì hai anh em vui sướng, hạnh
phúc khi thấy tất cả những con chim
chìa vôi đều bay được vào bờ.

Trong truyện, bầy chim chìa vôi làm tổ trên dải cát
của con sông nào?
A. Sông Hồng

B. Sông Đáy

C. Sông Đuống

D. Sông Thao

Truyện ngắn “Bầy chim chìa vôi” được trích trong
tập truyện nào?
A. Người kể chuyện lúc nửa
đêm và những giấc mộng
C. Trong ngôi nhà của mẹ

B. Mùa hoa cải bên sông

D. Mùi của ký ức

Khung cảnh bãi sông trong buổi bình minh trong
mắt hai đứa trẻ được so sánh với điều gì?
A. Một bài thơ

B. Thần thoại

C. Truyện cổ tích

D. Huyền thoại

Trên bãi cát, bầy chim chìa vôi làm tổ bằng gì?
A. Làm tổ bằng đất
C. Dùng miệng tiết ra nước
bọt để làm tổ

B. Làm tổ bằng rơm
D. Làm tổ bằng những đám
rong sông tốt bời bời héo
dần.

VẬN DỤNG
Viết đoạn văn (5 – 7 câu) kể lại sự việc bầy
chim chìa vôi bay lên khỏi bãi sông bằng
lời của một trong hai nhân vật Mon và
Mên (ngôi thứ nhất).

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
 Hoàn thành bài tập vận dụng.
 Ôn lại nội dung kiến thức bài học.
 Chuẩn bị bài Thực hành Tiếng Việt.

CẢM ƠN CÁC EM ĐÃ CHÚ Ý
LẮNG NGHE BÀI GIẢNG!