TIẾNG VIỆT 5A

Tuần 22
Bài đọc 4: Bay trên mái
nhà của mẹ
GV: NGUYỄN THỊ QUỲNH MAI

Em hãy mô tả
bức
sau:

tranh

Trong tranh là hình ảnh những
chiếc máy bay đang bay trên
bầu trời. Hình ảnh chiếc máy
bay sẽ bay qua các miền đất
trên Tổ quốc đồng thời hình ảnh
ấy cũng là biểu tượng của hòa
bình.

Hoạt động 1: Đọc thành tiếng
Luyện đọc một số từ khó
 đốm lửa chăn bò
 cỏ triền đê

Luyện đọc một số câu thơ
Con đã bay qua/ nhiều miền đất lạ/
Đỏ Tây Nguyên/ hay xanh biếc Biên Hoà/
Giàn khoan/ đứng giữa mịt mù sóng biển/
Những bãi bờ/ dâng ráng đỏ phù sa.//

Trong giấc mơ,/ con chuồn chuồn bằng thép/
Bay cao hơn/ cánh diều giấy tuổi thơ/
Mùi rơm rạ/ cứ bồn chồn dưới cánh/
Vì sao xa/ như đốm lửa chăn bò.//

Đã cùng con/ canh trời một thuở/
Cánh chim xa/ nhớ tổ lại quay về/
Giờ con bay/ trên mái nhà của mẹ/
Hoa mướp vàng,/ xoan tím,/ cỏ triền đê.//

Bài thơ có thể chia làm 4 đoạn
01

02

Từ đầu đến

Tiếp theo đến

“ráng đỏ phù sa”.

“cỏ triền đê”.

Tiếp theo đến
“đốm lửa chăn bò”.

03

04
Phần còn lại.

Hoạt động
2. Đọc hiểu

Giải nghĩa một số từ khó
 ráng đỏ phù sa: những mảnh đất đã
được nhuốm màu đỏ phù sa màu mỡ.
 đốm lửa chăn bò: đốm lửa mà trẻ
chăn bò đốt trên bãi thả để sưởi ấm
hoặc nướng khoai, sắn, cá, tôm,...

THẢO LUẬN NHÓM
Câu 1: Những từ ngữ, hình ảnh nào cho biết bài thơ là lời của
một phi công?
Câu 2: Tìm những hình ảnh đẹp về bầu trời và quê hương, đất
nước trong bài thơ. Em thích hình ảnh nào? Vì sao?
Câu 3: Qua các từ ngữ “canh trời”, “cánh bay của hòa bình”,
em hiểu người phi công trong bài thơ đã và đang làm gì cho
quê hương, đất nước?
Câu 4: Vì sao có thể nói mỗi khổ thơ đều thể hiện sâu sắc tình
yêu quê hương, đất nước?

ĐÁP ÁN
Câu 1: Những từ ngữ, hình ảnh nào cho biết bài thơ là
lời của một phi công?
Tên bài thơ Bay trên mái nhà của mẹ và các từ ngữ, hình
ảnh như: con chuồn chuồn bằng thép, dưới cánh, canh
trời, cánh chim xa, những cánh bay cho biết bài thơ là lời
của một phi công.

Câu 2: Tìm những hình ảnh đẹp về bầu trời và quê
hương, đất nước trong bài thơ. Em thích hình ảnh nào?
Vì sao?
Có thể nêu những hình ảnh khác nhau và giải thích vì
sao:
 Giàn khoan đứng giữa mịt mù sóng biển
 Những bãi bờ dâng ráng đỏ phù sa.
 Trong giấc mơ, con chuồn chuồn bằng thép…

Câu 3: Qua các từ ngữ “canh trời”,
“cánh bay của hòa bình”, em hiểu
người phi công trong bài thơ đã và
đang làm gì cho quê hương, đất nước?
Người phi công từng cùng “con chuồn
chuồn bằng thép” “canh trời” (bảo vệ
Tổ quốc); nay lại ngồi sau tay lái điều
khiển “những cánh bay hòa bình mải
miết” (xây dựng đất nước).

Câu 4: Vì sao có thể nói mỗi khổ thơ đều
thể hiện sâu sắc tình yêu quê hương, đất
nước?
Khổ 1: Tình yêu quê hương, đất nước thể
hiện ở những hình ảnh đẹp của đất nước:
(đất) đỏ Tây Nguyên, (cây) xanh Biên
Hòa, giàn khoan đứng giữa mịt mù sóng
biển, những bãi bờ dâng ráng đỏ phù sa.

Khổ 2: Tình yêu quê hương, đất
nước thể hiện ở liên tưởng về
những kỉ niệm tuổi thơ (con diều
giấy, mùi rơm rạ, đốm lửa chăn
bò) và ở từ bồn chồn thể hiện cảm
xúc nôn nao trào dâng trong lòng
khi nhớ về những kỉ niệm tuổi thơ.

Khổ 3: Tình yêu quê hương,
đất nước thể hiện ở những
hình ảnh đẹp của quê hương
(mái nhà của mẹ, hoa mướp
vàng, xoan tím, cỏ triền đê)
và ở các từ ngữ nhớ tổ, quay
về.

Khổ

4:

Tình

yêu

quê

hương, đất nước thể hiện ở
chi tiết “Con sẽ về bé bỏng
giữa quê hương”.

Rút ra ý các đoạn
Đoạn 1: Những hình ảnh

Đoạn 2: Những kỉ niệm

đẹp của đất nước.

tuổi thơ.

Đoạn 3: Những hình ảnh

Đoạn 4: Mong muốn của

đẹp của quê hương thân

người

thuộc.

hương dù có đi đâu.

con

sẽ

về

quê

Hoạt động 3.
Đọc nâng cao

Các em luyện đọc
bài thơ, tập trung
đọc diễn cảm
đoạn 2, 3.

Trong giấc mơ,/ con chuồn chuồn bằng thép/
Bay cao hơn/ cánh diều giấy tuổi thơ/
Mùi rơm rạ/ cứ bồn chồn dưới cánh/
Vì sao xa/ như đốm lửa chăn bò.//
Đã cùng con/ canh trời một thuở/
Cánh chim xa/ nhớ tổ lại quay về/
Giờ con bay/ trên mái nhà của mẹ/
Hoa mướp vàng,/ xoan tím,/ cỏ triền đê.//

TRÒ CHƠI
HÁI TÁO

Hướng dẫn
- GV click “Bắt đầu” để bắt đầu trò chơi.
- Mỗi quả táo tương ứng với 1 câu hỏi.
- GV click vào hình tròn có chứa số câu hỏi để đến câu hỏi.
- Sau khi chọn đáp án, GV click vào bảng “Quay về" để về màn
hình hái táo.
- Click vào quả táo tương ứng, quả táo sẽ rơi xuống.

Câu hỏi

1

2

3

4

5

Câu hỏi 1: Hình ảnh “con chuồn chuồn bằng thép”
trong bài thơ tượng trưng cho điều gì?

A. Cánh diều tuổi thơ.

C. Con chuồn chuồn thật.

B. Máy bay của
người phi công.

D. Cánh chim tự do.

Câu hỏi 2: Qua các từ ngữ “canh trời”, “cánh bay của hoà
bình”, em hiểu người phi công trong bài thơ đã và đang làm gì
cho
quê hương, đất nước?
A. Bảo vệ bầu trời và

B. Khám phá những

mang lại hòa bình.

miền đất mới.

C. Tham gia các

D. Giảng dạy và

hoạt động từ thiện.

truyền đạt kiến thức.

Câu hỏi 3: Vì sao có thể nói mỗi khổ thơ đều thể hiện
sâu sắc tình yêu quê hương, đất nước?

A. Vì tác giả sử dụng nhiều hình

B. Vì tác giả miêu tả cảnh đẹp

ảnh thiên nhiên.

của nhiều vùng miền

C. Vì tác giả thể hiện tình cảm
nhớ nhung và tự hào về quê
hương.

D. Vì tác giả kể về những chuyến
bay của mình.

Câu hỏi 4: Hình ảnh “mùi rơm rạ cứ bồn chồn dưới cánh”
thể hiện điều gì?

A. Sự nhớ nhung

B. Sự mệt mỏi

quê hương.

của người phi công.

C. Sự hối hả

D. Sự thanh bình

của cuộc sống.

của làng quê.

Câu hỏi 5: Tác giả sử dụng hình ảnh nào để miêu tả sự
trở về của người phi công?
A. “Hoa mướp vàng,

B. “Giàn khoan đứng

xoan tim, cỏ triền đê”.

giữa mịt mù sóng biển”.

C. “Những bãi bờ dâng

D. “Cánh chim xa nhớ tổ

ráng đỏ phù sa”.

lại quay về”.

 Nhận xét tiết học.
 Chuẩn bị cho tiết Luyện từ
và câu: Luyện tập về cách
nối các câu ghép.