8/29/2005
1
CHUYÊN ĐỀ

CÚM GIA CẦM
(Avian Influenza)
8/29/2005
2
NỘI DUNG

* TÌNH HÌNH DỊCH CÚM GIA CẦM
* NGUYÊN NHÂN GÂY BỆNH
* TRUYỀN NHIỄM HỌC
* TRIỆU CHỨNG VÀ BỆNH TÍCH
* CHẨN ĐOÁN
* PHÒNG VÀ ĐIỀU TRỊ

8/29/2005
3
TÌNH HÌNH DỊCH CÚM GIA CẦM TRÊN THẾ GIỚI
* Trên thế giới:
-1878 phát hiện bệnh ở Italia.
-1901 phát hiện căn nguyên siêu nhỏ.
-1955 phát hiện được virus gây bệnh.
Sau đó xảy ra nhiều trận dịch lớn, điển hình như Châu Á (1957), Hồng Kông (1968), Nga (1977)…Và đại dịch cúm toàn cầu cuối 2003.
8/29/2005
4
TÌNH HÌNH DỊCH CÚM GIA CẦM Ở VIỆT NAM

* Ở trong nước:
Dịch cúm gia cầm xuất hiện lần đầu tiên vào 12/2003.
Chia làm 3 đợt:
- Đợt 1: 12/2003 đến 30/03/2004 ở 57 tỉnh
- Đợt 2: Từ T4 đến T11/2004, ở 17 tỉnh
- Đợt 3: 12/2004 đến 24/01/2005, ở 36 tỉnh
8/29/2005
5
BẢN ĐỒ DỊCH CÚM Ở ĐBSCL
8/29/2005
6
NGUYÊN NHÂN GÂY BỆNH
* MẦM BỆNH:
Virut có hình dạng thay đổi đến đa hình có khi hình sợi. Đường kính rất nhỏ từ 80-120nm
Virut gây bệnh là virut cúm A, chứa ARN, họ Orthomyxoviridae.
8/29/2005
7
* Virut có vỏ bọc sần sùi do mang những gai là những glycoprotein khác như Hemagglutinin (HA) và Neuraminidase (NA).
* Tác dụng của gai HA là giúp virut gắn lên thể thụ cảm trên bề mặt tế bào, gai NA có tác dụng thể thụ cảm của tế bào và giúp virut phóng thích tế bào bị nhiễm.
8/29/2005
8
ĐẶC TÍNH CỦA VIRUT
* Có tất cả 15 biến thể gen HA và 9 biến thể gen NA.

* Mỗi một hợp thể gen HA và NA tạo nên một biến chủng gây bệnh.

* Đôi khi những biến chủng đó tuy cùng một loại hình tái tổ hợp HA và NA nhưng đột biến nội gen của chính HA và NA, tạo nên tính thích ứng của loài vậy chủ khác nhau và mức độ độc lực gây bệnh khác nhau.
8/29/2005
9
SỨC ĐỀ KHÁNG CỦA VIRUT
Virut có sức đề kháng yếu và bị vô hoạt nhanh ở môi trường bên ngoài.
Virut có vỏ mẫn cảm với một số chất như: ether, chloroform, NaOH 3-5%, formol 3%, cresyl 5%, nước vôi 10%,…
Virut rất nhạy cảm với nhiệt độ nên chúng dễ dàng bị tiêu diệt ở nhiệt độ 800C sau 1 phút.
Virut mất độc tính ở 56-600C. Nó có thể bảo tồn độc lực một thời gian trong điều kiện lạnh ở 40C. Trong ao hồ nếu không được xử lý hoá chất, virut duy trì tính gây bềnh trong 4 ngày ở 220C và hơn 30 ngày ở 00C.
8/29/2005
10
Sự phù hợp vế loài của virut cúm A (Nguyễn Tiến Dũng, 2004)
8/29/2005
11
TRUYỀN NHIỄM HỌC
* Gia cầm, thủy cầm, chim hoang kể cả trâu bò, lợn, ngựa, cá voi, hải cẩu và người đều cảm nhiễm.
* Gia cầm bệnh lây qua đường tiếp xúc, virut được nhân lên trong đường hô hấp và tiêu hóa
8/29/2005
12
CÁC NGUỒN LÂY NHIỄM CHO GIA CẦM
8/29/2005
13
CÁC NGUỒN LÂY NHIỄM CHO GIA CẦM (tt)
8/29/2005
14
TRIỆU CHỨNG VÀ BỆNH TÍCH
8/29/2005
15
Vật đi lại không bình thường
Nằm li bi tụm đống
với nhau
8/29/2005
16
Lông xù, ủ rủ
8/29/2005
17
Viêm xoang có nhiều dịch viêm đặc ở gà Tây
8/29/2005
18
Thở khó
8/29/2005
19
Xác gà béo nhưng thịt gà bị thâm xám và khô
8/29/2005
20
Xuất huyết dưới da chân
8/29/2005
21
Xuất huyết khuỷu chân
8/29/2005
22
MÀO THÂM TÍM
8/29/2005
23
Xung huyết và phù nề vùng đầu và tích
8/29/2005
24
Phù nề mặt
8/29/2005
25
Xuất huyết khí quản
8/29/2005
26
Xuất huyết khí quản
8/29/2005
27
Xuất huyết nơi tiếp giáp dạ dày tuyến và thực quản
8/29/2005
28
Dạ dày tuyến hoại tử
8/29/2005
29
Ruột xuất huyết
8/29/2005
30
Xuất huyết gan và đốm xuất huyết mô mỡ
8/29/2005
31
Xuất huyết buồng trứng
8/29/2005
32
Đốm xuất huyết tại các mô mỡ và màng thanh dịch bụng
8/29/2005
33
Xuất huyết mở bao tim
8/29/2005
34
CHẨN ĐOÁN

Chẩn đoán xác định bệnh do nhiễm virut chủ yếu là phải phân lập và định danh virut kết hợp với triệu chứng lâm sàng, mổ khám bệnh tích và lấy mẫu bệnh phẩm xét nghiệm tìm virut.
8/29/2005
35
ĐIỀU TRỊ VÀ PHÒNG BỆNH
Trong tình hình hiện nay khi chưa có thuốc đặc trị để điều trị cúm gia cầm . Vì vậy trong công tác phòng ngừa dịch cúm gia cầm ta cần chý ý những vấn đề sau:
Cho gia cầm ăn uống đầy đủ, chăn nuôi hợp vệ sinh, sạch sẽ thoáng mát.
Khi mua bán gia cầm phải có xác nhận của cơ quan thú y.
Tìm mọi cách xua đuổi chim hoang dã không cho chúng tiếp xúc với gia cầm nuôi. Tránh các côn trùng, ruồi, chuột vào chuồng nuôi.

8/29/2005
36
PHÒNG CHỐNG DỊCH BỆNH
Mỗi hộ chăn nuôi phải cam kết thực hiện “5 không”:
Không nuôi tha rong gia cầm.
Không mua bán gia cầm bị bệnh.
Không ăn thịt gà bị bệnh hoặc gà không rõ nguồn gốc.
Không giấu dịch.
Không vứt xác gia cầm bừa bãi.
8/29/2005
37
PHÒNG CHỐNG DỊCH BỆNH
Tiêu độc sát trùng chuồng trại:

- Hố sát trùng: định kỳ hai ngày một lần thay thuốc trong hố sát trùng ra vào trại và giữa các khu, các dãy chuồng. Hóa chất sử dụng chlorine 5-6%, glutaraldehyde 2-4%.
- Các đối tượng khác như xe vận chuyển, phân rác thu gom hằng ngày xử lý bằng chlorine 5-6%,
glutaraldehyde 2-4%, vôi bột.
8/29/2005
38
PHÒNG BỆNH BẰNG VACCINE

+ Gà 2-5 tuần tuổi tiêm 0.3 ml/con, trên 5 tuần tiêm 0.5 ml/con, sau đó 4 tháng tiêm nhắc lại một lần .
+ Vịt 2- 5 tuần tuổi tiêm 0.5 ml/con,sau 28 ngày tiêm nhắc lại 1ml/con, sau đó 4 tháng tiêm nhắc lại một lần.
Tiêm phòng bằng vaccine H5N1 cho gà và vịt , H5N9 cho vịt xiêm.
8/29/2005
39
Trong vùng có dịch:
PHÒNG CHỐNG DỊCH BỆNH
Bảo đảm an toàn: người chăn nuôi, người làm việc trong ổ dịch phải mang đồ bảo hộ lao động: khẩu trang, găng tay, áo quần bảo hộ và ủng cao su. Sắp xếp dụng cụ gọn để dễ khử trùng, tiêu độc. Từ ổ dịch ra phải thay đồ bảo hộ, tiêu độc sát trùng quần áo, làm vệ sinh.
8/29/2005
40
Một số biện pháp xử lý gia cầm nơi đang có dịch
* Làm chết vịt thả đồng:
- Tùy số lượng vịt nhiều hay ít, tạo các quây bằng tre hoặc cót, mỗi quây nhốt được 200 - 400 con, chiều cao quây 0,5 - 0,8m. Đào sẵn một hố sâu 0,4 - 0,5m, mỗi hố đặt vào một chậu hoặc thố bằng sành.
- Tối lùa vịt vào. Dùng bạt nilông phủ kín.
- Cho vào mỗi thố sành đã đặt sẵn 50-60g thuốc tím, thêm 100ml nước, rót từ từ 200ml formol vào dung dịch thuốc tím.
- Sau 10- 20 phút gia cầm chết hoàn toàn.
8/29/2005
41
8/29/2005
42
Trong vùng có dịch (tt)
8/29/2005
43
- Chôn: đào hố sâu 3-4m, khoảng cách từ xác chết đến mặt đất tối thiểu 1-1,5m, nén đất thật chặt.
8/29/2005
44

XIN CHÂN THÀNH CÁM ƠN