1. Kích thước của quần thể phụ thuộc vào những yếu tố nào?
2. Kích thước về số lượng cá thể của quần thể sinh vật có phải là một hằng số theo thời gian không?
Các nhân tố ảnh hưởng đến kích thước của quần thể?
Mức độ sinh sản
Mức độ tử vong
Mức độ xuất cư
Mức độ nhập cư
Kích thước quần thể thay đổi
�
Biến động số lượng cá thể của quần thể
Bài 39: SỰ BIẾN ĐỘNG SỐ LƯỢNG CÁ THỂ CỦA QUẦN THỂ SINH VẬT
Bài 39: SỰ BIẾN ĐỘNG SỐ LƯỢNG CÁ THỂ
CỦA QUẦN THỂ SINH VẬT
I. Biến động số lượng cá thể
1. Khái niệm
2. Các dạng biến động số lượng cá thể
II. Nguyên nhân gây biến động và sự điều chỉnh số lượng cá thể của quần thể
1. Nguyên nhân gây biến động
2. Sự điều chỉnh số lượng cá thể của quần thể
3. Trạng thái cân bằng của quần thể
I. Sự biến động số lượng cá thể của quần thể.
1. Khái niệm.
Số lượng ếch nhái tăng lên vào mùa mưa
Số lượng cá thể keo lá tràm giảm mạnh sau cháy rừng
Đồ thị biến động số lượng Thỏ và mèo rừng Canađa theo chu kỳ 9 – 10 năm
I. Sự biến động số lượng cá thể của quần thể.
1. Khái niệm.
Cây Xuyến chi tăng mạnh vào mùa Xuân
I. Sự biến động số lượng cá thể của quần thể.
1. Khái niệm.
I. Sự biến động số lượng cá thể của quần thể.
1. Khái niệm.
* Ví dụ
- Số lượng ếch nhái tăng lên vào mùa mưa
- Số lượng cá thể keo lá tràm giảm mạnh sau cháy rừng
- Cây Xuyến chi tăng mạnh vào mùa Xuân
* Khái niệm
Biến động số lượng cá thể trong quần thể là sự tăng hoặc giảm số lượng cá thể trong quần thể
Biến động cá Cơm tại Peru 7 năm/ 1 lần
Tảo Lam tăng số lượng vào ban ngày
Số lượng cây Lim giảm mạnh do khai thác quá mức
Số lượng Muỗi tăng nhanh vào hè tại Miền Bắc
Rươi đẻ rộ vào cuối tháng 9,
đầu tháng 10
Cá Mú giảm mạnh tại vùng biển Fomosa Hà Tĩnh -2019
Số lượng Lợn giảm mạnh do dịch tả lợn Châu Phi 2019
Trâu, Bò giảm mạnh sau lũ lụt miền Trung 2021
TÌM HIỂU CÁC DẠNG BIẾN ĐỘNG SỐ LƯỢNG CÁ THỂ CỦA QUẦN THỂ
- Biến động số lượng cá thể của quần thể diễn ra theo chu kì
- Biến động số lượng cá thể của quần thể một cách đột ngột.
- Do những thay đổi có tính chu kì của điều kiện môi trường
- Do thay đổi bất thường của điều kiện môi trường hoặc do khai thác quá mức của con người.
?
?
Biến động theo chu kì
Biến động không theo chu kì
TÌM HIỂU CÁC DẠNG BIẾN ĐỘNG SỐ LƯỢNG CÁ THỂ CỦA QUẦN THỂ
Biến động theo chu kì
Biến động không theo chu kì
Biến động số lượng cá thể của quần thể theo chu kì là biến động xảy ra do những thay đổi có tính chu kì của môi trường.
Biến động số lượng cá thể của quần thể không theo chu kì là hiện tượng số lượng cá thể của quần thể tăng hoặc giảm một cách đột ngột do những thay đổi bất thường của môi trường hoặc do khai thác quá mức của con người.
Xác định được sự biến động số lượng của các quần thể trong tự nhiên có ý nghĩa như thế nào trong đời sống?
- Trong khai thác tài nguyên:
+ Khai thác đúng thời điểm
+ Đảm bảo sự phát triển ổn định của loài
- Trong phòng chống dịch bệnh
Hạn chế sự phát triển của các SV gây hại.
Mùa mưa
Dòng nước nóng
Khai thác của con người
Virus gây bệnh u nhầy
Hữu sinh
Hữu sinh
Vô sinh
Vô sinh
Hữu sinh
1. Nguyên nhân gây biến động.
II. Nguyên nhân gây biến động và sự điều chỉnh số lượng cá thể của quần thể
Nghiên cứu thông tin SGK /173 điền từ thích hợp vào chỗ (…) xác định cơ chế điều chỉnh số lượng cá thể của quần thể
- Quần thể ban đầu với số lượng cá thể nhất định
Môi trường thuận lợi
(Thức ăn dồi dào, kẻ thù ít)
Sinh sản …..
- Tử vong …...
- Nhập cư …...
- Xuất cư……..
……
- Số lượng cá thể trong quần thể tăng cao
Môi trường không thuận lợi
(Thức ăn khan hiếm, kẻ thù nhiều)
- Sinh sản …..
- Tử vong …...
- Nhập cư …...
- Xuất cư……..
- Cạnh tranh (cùng loài) → …….
….…
2. Sự điều chỉnh số lượng cá thể của quần thể.
II. Nguyên nhân gây biến động và sự điều chỉnh số lượng cá thể của quần thể


- Cơ chế điều chỉnh tăng:
- Cơ chế điều chỉnh giảm:
-Sinh sản …..
-Tử vong …...
-Nhập cư …...
- Xuất cư……..
Môi trường thuận lợi
(Thức ăn dồi dào, kẻ thù ít
-Cạnh tranh (cùng loài) →….
Tăng
Tăng
Giảm
Giảm
Môi trường không thuận lợi
(Thức ăn khan hiếm, kẻ thù nhiều)
-Sinh sản …..
-Tử vong …...
-Nhập cư …...
- Xuất cư……..
Giảm
Tăng
Tăng
Giảm
Quần thể ban đầu với số lượng cá thể nhất định
- Số lượng cá thể trong quần thể tăng cao
Tăng
Số lượng cá thể của quần thể tăng
Số lượng cá thể của quần thể giảm
2. Sự điều chỉnh số lượng cá thể của quần thể.
3. Trạng thái cân bằng của quần thể.
Số lượng
cá thể
Mức cân
bằng
Các quần thể tự điều chỉnh số lượng cá thể nhằm mục đích gì?
Thế nào là trạng thái cân bằng của quần thể ?
Sơ đồ điều chỉnh số lượng cá thể quần thể trở lại mức cân bằng
3. Trạng thái cân bằng của quần thể.
Số lượng
cá thể
Mức cân
bằng
Trạng thái cân bằng của quần thể là khả năng tự điều chỉnh số lượng cá thể khi số cá thể xuống quá thấp hoặc lên quá cao về mức phù hợp với khả năng cung cấp nguồn sống của môi trường
Số lượng Muỗi tăng nhanh vào hè tại Miền Bắc
Rươi đẻ rộ vào cuối tháng 9,
đầu tháng 10
Xác định được sự biến động số lượng của các quần thể trong tự nhiên có ý nghĩa như thế nào trong đời sống?
Số lượng lúa giảm mạnh do nhiệt độ xuống thấp
Nhân tố sinh thái hữu sinh
A. Khí hậu, thổ nhưỡng
B. Nhiệt độ, ánh sáng, số lượng kẻ thù ăn thịt.
C. Là nhóm nhân tố không phụ thuộc mật độ quần thể
D. Là nhóm nhân tố phụ thuộc mật độ quần thể
Luyện tập, vận dụng
Luyện tập, vận dụng
Trường hợp nào sau đây cho thấy sinh vật biến động không theo chu kì?
A. Một số loài chim di trú mùa đông.
B. Động vật biến nhiệt ngủ đông.
C. Số lượng ruồi muỗi nhiều vào các tháng xuân hè.
D. Số lượng thỏ ở Australia giảm vì bệnh u nhầy.
Cảm ơn mọi người đã lắng nghe