BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
CỤC NHÀ GIÁO VÀ CÁN BỘ QUẢN LÍ GIÁO DỤC

TÊN MÔ ĐUN:

ỨNG DỤNG GIÁO DỤC STEAM TRONG THỰC HIỆN
CHƯƠNG TRÌNH GIÁO DỤC MẦM NON
(LƯU HÀNH NỘI BỘ)

Nhóm tác giả
PGS.TS. Nguyễn Văn Biên (Chủ biên)
TS. Trần Thị Minh Huế
TS. Nguyễn Thị Bích Thủy
Th.S. Đặng Út Phượng
CN. Hoàng Thúy Hằng
CN. Lê Phương Hằng

Hà Nội, tháng 8 năm 2023

MỤC LỤC
LỜI NÓI ĐẦU ......................................................................................................................... 1
I. MỤC TIÊU ........................................................................................................................... 3
II. CHUẨN BỊ .......................................................................................................................... 3
III. NỘI DUNG ........................................................................................................................ 3
IV. THỜI LƯỢNG ................................................................................................................. 5
V. TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP............................................................................ 5
NỘI DUNG 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ ỨNG DỤNG GIÁO DỤC STEAM
TRONG THỰC HIỆN CHƯƠNG TRÌNH GIÁO DỤC MẦM NON (4 tiết lí thuyết +
4 tiết thực hành)....................................................................................................................... 5
1. Yêu cầu cần đạt .......................................................................................................... 5
2. Thời lượng: 4 tiết lí thuyết; 4 tiết thực hành........................................................... 5
3. Tổ chức hoạt động ..................................................................................................... 5
Hoạt động 1: Tìm hiểu về giáo dục STEAM, đặc trưng và cách tiếp cận các
thành tố STEAM trong thực hiện chương trình giáo dục mầm non hiện hành ......... 5
Hoạt động 2: Nghiên cứu các mức độ, điều kiện ứng dụng giáo dục STEAM trong
thực hiện Chương trình Giáo dục mầm non ...................................................................... 18
NỘI DUNG 2: HƯỚNG DẪN XÂY DỰNG KẾ HOẠCH, TỔ CHỨC VÀ ĐÁNH GIÁ
KẾT QUẢ ỨNG DỤNG GIÁO DỤC STEAM TRONG THỰC HIỆN CHƯƠNG
TRÌNH GIÁO DỤC MẦM NON (4 lí thuyết + 6 thực hành) ........................................ 24
2.1. Yêu cầu cần đạt ..................................................................................................... 24
2.2. Thời lượng: 4 tiết lí thuyết và 6 tiết thực hành .................................................. 24
2.3. Tổ chức hoạt động ................................................................................................ 24
Hoạt động 3: Tìm kiếm tài liệu về giáo dục STEAM để ứng dụng trong thực hiện Chương
trình Giáo dục mầm non ....................................................................................................... 24
Hoạt động 4: Hướng dẫn xây dựng kế hoạch giáo dục ứng dụng giáo dục STEAM cho
trẻ mầm non ............................................................................................................................ 27
Hoạt động 5: Hướng dẫn thực hiện kế hoạch giáo dục ứng dụng giáo dục STEAM cho
trẻ mầm non ............................................................................................................................ 51
Hoạt động 6. Hướng dẫn đánh giá kết quả ứng dụng giáo dục STEAM trong thực hiện
Chương trình Giáo dục mầm non ........................................................................................ 54

NỘI DUNG 3. THỰC HÀNH ỨNG DỤNG GIÁO DỤC STEAM TRONG THỰC
HIỆN CHƯƠNG TRÌNH GIÁO DỤC MẦM NON (10 thực hành)............................ 61
Hoạt động 7. Thực hành ứng dụng giáo dục STEAM trong thực hiện Chương trình
Giáo dục mầm non ................................................................................................................. 61
VI. ĐÁNH GIÁ ...................................................................................................................... 63
CÂU HỎI TRẮC NGHIỆM................................................................................................ 63
TÀI LIỆU THAM KHẢO ................................................................................................... 72
PHỤ LỤC . ............................................................................................................................. 75

LỜI NÓI ĐẦU
Tài liệu tập huấn mô đun “Ứng dụng giáo dục STEAM trong thực hiện Chương
trình Giáo dục mầm non” được biên soạn theo chương trình Tập huấn, bồi dưỡng đội
ngũ giáo viên, cán bộ quản lí cốt cán mầm non dựa trên cách tiếp cận mới về chức năng
và nhiệm vụ của đội ngũ cốt cán của Bộ Giáo dục và Đào tạo.
Tài liệu được biên soạn nhằm mục tiêu thay đổi tư duy, nâng cao năng lực giáo viên,
cán bộ quản lí cốt cán mầm non về tổ chức ứng dụng giáo dục STEAM trong thực hiện
Chương trình Giáo dục mầm non phù hợp với nhu cầu, hứng thú và khả năng của trẻ, gắn
với văn hoá và điều kiện thực tiễn của địa phương, cơ sở giáo dục; phát huy kinh nghiệm
hiện có của đội ngũ giáo viên, cán bộ quản lí cốt cán mầm non trong việc hỗ trợ đồng nghiệp
phát triển chuyên môn.
Nội dung tài liệu tập huấn mô đun “Ứng dụng giáo dục STEAM trong thực hiện
Chương trình Giáo dục mầm non” gồm 3 phần: Phần 1. Một số vấn đề lí luận về ứng
dụng giáo dục STEAM trong thực hiện Chương trình Giáo dục mầm non; Phần 2. Hướng
dẫn xây dựng kế hoạch, tổ chức và đánh giá kết quả ứng dụng giáo dục STEAM trong
thực hiện chương trình giáo dục mầm non; Phần 3. Thực hành ứng dụng giáo dục STEAM
trong thực hiện Chương trình Giáo dục mầm non. Từng nội dung đều được biên tập theo
cấu trúc: yêu cầu cần đạt; thời lượng; tổ chức các hoạt động (mục tiêu, chuẩn bị, giao
nhiệm vụ, thông tin phản hồi); câu hỏi/bài tập.
Ban biên soạn tài liệu mong muốn sau khi hoàn thành tập huấn mô đun này, học
viên phân tích được khái niệm, ý nghĩa, đặc trưng, nội dung, quy trình, phương tiện,
cách ứng dụng giáo dục STEAM trong tổ chức các hoạt động giáo dục trẻ em mầm non;
khai thác và sử dụng hiệu quả các nguồn lực để ứng dụng giáo dục STEAM trong thực
hiện Chương trình Giáo dục mầm non; xây dựng kế hoạch, tổ chức được hoạt động giáo
dục ứng dụng STEAM trong thực hiện Chương trình Giáo dục mầm non phù hợp với
bối cảnh, điều kiện thực tế tại lớp, trường, địa phương và khả năng, nhu cầu của trẻ em;
đánh giá được kết quả ứng dụng giáo dục STEAM trong tổ chức các hoạt động giáo dục
phù hợp với Chương trình Giáo dục mầm non và đặc điểm của trẻ ở từng độ tuổi; có
tinh thần trách nhiệm, chủ động, sáng tạo, tự tin khi tham gia khoá bồi dưỡng và ứng
dụng kiến thức, kĩ năng vào hoạt động chuyên môn; có ý thức tự học, tự bồi dưỡng liên
tục để hỗ trợ đồng nghiệp hiệu quả.
Nhóm tác giả đã cố gắng chắt lọc những nội dung cơ bản, thiết thực, kế thừa và
phát triển tài liệu tập huấn năm 2022 về “Ứng dụng phương pháp giáo dục quốc tế trong
thực hiện Chương trình Giáo dục mầm non” để đảm bảo tài liệu có tính ứng dụng cao.
Tuy vậy, tài liệu có thể không tránh được những thiếu sót, nhóm tác giả mong nhận được
góp ý của các nhà nghiên cứu, giáo viên, cán bộ quản lí cốt cán mầm non trên cả nước
để tiếp tục hoàn thiện tài liệu của mô đun.
Nhóm tác giả
1

DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
Kí hiệu chữ viết tắt

STT

Cụm từ viết tắt

1

CS

Chỉ số

2

CTGDMN

Chương trình Giáo dục mầm non

3

EDP

Engineering Design Process

4

GD

Giáo dục

5

GDĐT

Giáo dục và Đào tạo

6

GDMN

Giáo dục mầm non

7

GV

Giáo viên

8

GVMN

Giáo viên mầm non

2

I. MỤC TIÊU
1. Mục tiêu chung
Thay đổi tư duy, nâng cao năng lực của giáo viên (GV), cán bộ quản lí cốt cán
mầm non trong chỉ đạo và thực hiện Chương trình giáo dục mầm non (CTGDMN), tổ
chức ứng dụng giáo dục (GD) STEAM trong thực hiện CTGDMN phù hợp với khả
năng, nhu cầu của trẻ; văn hoá và điều kiện thực tiễn của địa phương, cơ sở GD; phát
huy kinh nghiệm hiện có của đội ngũ GV, cán bộ quản lý cốt cán mầm non trong việc
hỗ trợ đồng nghiệp phát triển chuyên môn.
2. Mục tiêu cụ thể
Sau khi hoàn thành mô đun, người học sẽ:
- Phân tích được khái niệm, ý nghĩa, đặc trưng, nội dung, quy trình, phương tiện,
cách ứng dụng GD STEAM trong thực hiện CTGDMN;
- Khai thác và sử dụng hiệu quả các nguồn lực để ứng dụng GD STEAM trong
thực hiện CTGDMN;
- Xây dựng kế hoạch, tổ chức được hoạt động GD ứng dụng STEAM trong thực
hiện CTGDMN phù hợp với với nhu cầu, hứng thú và khả năng của trẻ, gắn với văn hoá
và điều kiện thực tiễn của địa phương, cơ sở giáo dục;
- Đánh giá được kết quả ứng dụng GD STEAM trong tổ chức các hoạt động GD
phù hợp với CTGDMN và đặc điểm của trẻ ở từng độ tuổi;
- Có tinh thần trách nhiệm, chủ động, sáng tạo, tự tin khi tham gia khoá bồi dưỡng
và ứng dụng kiến thức, kĩ năng vào hoạt động chuyên môn;
- Có ý thức tự học, tự bồi dưỡng liên tục để hỗ trợ đồng nghiệp hiệu quả.
II. CHUẨN BỊ
1. Về phía báo cáo viên
- Chương trình/kịch bản các buổi tập huấn, bồi dưỡng
- Tài liệu mô đun
- Máy tính, máy chiếu, bản trình chiếu Power Point bài giảng.
- Phiếu giao nhiệm vụ cho từng hoạt động
- Nguyên vật liệu cho các hoạt động trải nghiệm
2. Về phía học viên
- Đọc trước tài liệu, chuẩn bị những câu hỏi/ý kiến liên quan đến việc ứng dụng
GD STEAM trong thực hiện CTGDMN.
- Thực hiện phiếu giao nhiệm vụ.
III. NỘI DUNG
1. Một số vấn đề lí luận về ứng dụng giáo dục STEAM trong thực hiện
chương trình giáo dục mầm non (4 tiết lí thuyết + 4 tiết thực hành)
3

1.1. Một số khái niệm cơ bản
1.1.1. Hoạt động STEAM
1.1.2. Giáo dục STEAM
1.1.3. Hoạt động giáo dục ứng dụng giáo dục STEAM (hoạt động giáo dục STEAM)
1.1.4. Dự án giáo dục STEAM
1.1.5. Chương trình giáo dục STEAM
1.2. Vai trò của ứng dụng giáo dục STEAM trong giáo dục trẻ mầm non
1.3. Nguyên tắc của ứng dụng giáo dục STEAM trong giáo dục trẻ mầm non
1.4. Đặc trưng của hoạt động giáo dục STEAM cho trẻ mầm non
1.4.1. Tính tích hợp
1.4.2. Tính thực tiễn
1.4.3. Tính trải nghiệm – thực hành
1.4.4. Sử dụng quy trình khám phá tích cực
1.4.5. Tôn trọng trẻ
1.5. Tiếp cận các thành tố S, T, E, A, M của giáo dục STEAM
1.6. Các mức độ, điều kiện ứng dụng giáo dục STEAM trong thực hiện
Chương trình Giáo dục mầm non
2. Hướng dẫn xây dựng kế hoạch, tổ chức và đánh giá kết quả ứng dụng
giáo dục STEAM trong thực hiện Chương trình Giáo dục mầm non (6 lí thuyết
+ 6 thực hành)
2.1. Tìm kiếm tài liệu tham khảo về giáo dục STEAM để ứng dụng trong thực
hiện Chương trình Giáo dục mầm non
2.2. Những yêu cầu khi ứng dụng giáo dục STEAM trong xây dựng và tổ chức
kế hoạch giáo dục trẻ mầm non
2.3. Ứng dụng giáo dục STEAM trong xây dựng kế hoạch giáo dục trẻ
mầm non
2.3.1. Ứng dụng giáo dục STEAM trong xây dựng kế hoạch giáo dục năm học
của độ tuổi
2.3.2. Ứng dụng giáo dục STEAM trong xây dựng kế hoạch hoạt động giáo dục
2.3.3. Xây dựng kế hoạch tổ chức dự án giáo dục STEAM cho trẻ mầm non
2.4. Tổ chức thực hiện kế hoạch giáo dục ứng dụng giáo dục STEAM cho trẻ
mầm non
2.4.1. Tổ chức kế hoạch giáo dục năm học ứng dụng giáo dục STEAM
2.4.2. Tổ chức hoạt động giáo dục ứng dụng giáo dục STEAM
2.4.3. Tổ chức dự án giáo dục ứng dụng giáo dục STEAM
2.5. Đánh giá kết quả ứng dụng giáo dục STEAM trong thực hiện CTGDMN
4

2.5.1. Mục tiêu đánh giá
2.5.2. Nội dung và chỉ số đánh giá
2.5.3. Phương pháp đánh giá
2.5.4. Quy trình đánh giá sự phát triển của trẻ
3. Thực hành ứng dụng giáo dục STEAM trong thực hiện Chương trình
Giáo dục mầm non (10 thực hành)
3.1. Thực hành xây dựng kế hoạch giáo dục ứng dụng giáo dục STEAM
3.2. Thực hành tổ chức hoạt động giáo dục ứng dụng giáo dục STEAM
3.3. Thực hành đánh giá kết quả ứng dụng giáo dục STEAM
IV. THỜI LƯỢNG
Thời gian của mô đun là 30 tiết (trong đó gồm 10 tiết lí thuyết và 20 tiết thực hành)
V. TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP
NỘI DUNG 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ ỨNG DỤNG GIÁO DỤC
STEAM TRONG THỰC HIỆN CHƯƠNG TRÌNH GIÁO DỤC MẦM NON (4 tiết
lí thuyết + 4 tiết thực hành)
1. Yêu cầu cần đạt
- Trình bày được: khái niệm; vai trò; nguyên tắc GD STEAM trong GD trẻ
mầm non;
- Phân tích được: đặc trưng; cách tiếp cận các thành tố S, T, E, A, M trong thực hiện
CTGDMN hiện hành; mức độ, điều kiện ứng dụng GD STEAM trong thực hiện CTGDMN.
- Tích cực, hợp tác, chủ động nghiên cứu và bày tỏ ý kiến trước tập thể.
2. Thời lượng: 4 tiết lí thuyết; 4 tiết thực hành
3. Tổ chức hoạt động
Hoạt động 1: Tìm hiểu về giáo dục STEAM, đặc trưng và cách tiếp cận các
thành tố STEAM trong thực hiện chương trình giáo dục mầm non hiện hành
- Mục tiêu:
+ Trình bày được khái niệm; vai trò; nguyên tắc GD STEAM trong GD trẻ
mầm non.
+ Phân tích được: đặc trưng; cách tiếp cận các thành tố S, T, E, A, M trong thực
hiện CTGDMN hiện hành.
+ Hào hứng, tích cực tham gia các hoạt động.
- Chuẩn bị:
Báo cáo viên: Tài liệu đọc của mô đun; Bản trình chiếu Power Point bài giảng;
Phiếu giao nhiệm vụ hoạt động 1; Máy tính, máy chiếu.

5

Học viên: Bút dạ, bút màu, giấy A4, băng dính, để thực hiện nhiệm vụ hoạt động
1; Các câu hỏi/ý kiến trao đổi về nội dung hoạt động 1; các tư liệu hướng dẫn học tập
được báo cáo viên chuyển qua email (phiếu học tập, tài liệu khác).
- Tổ chức hoạt động:
PHIẾU GIAO NHIỆM VỤ SỐ 1
Học viên làm việc cá nhân, theo nhóm trong 45 phút giải quyết các nhiệm vụ sau:
Nhiệm vụ 1. Từ 3 tờ giấy A4, 50 cm băng dính, hãy xây một tòa tháp giấy vững chãi
và cao nhất trong 10 phút và đặt tên cho mô hình.
Học viên làm việc theo nhóm 3 -5 thầy/cô
Nhiệm vụ 2. Học viên chia sẻ quy trình làm của nhóm trước toàn lớp. Xác định các
yếu tố STEAM trong hoạt động và những đặc trưng nổi bật của hoạt động
Nhóm thống nhất phân công người trình bày, bổ sung, phân tích các thành tố,
đặc điểm nổi bật (thực hiện luân phiên các nhiệm vụ).
Nhiệm vụ 3. Học viên chia sẻ cảm nhận thông qua hoạt động, rút ra những nhận định
chung về hoạt động này.
Cá nhân chia sẻ cảm nhận, rút ra nhận định
THÔNG TIN PHẢN HỒI
1.1. Một số khái niệm cơ bản
1.1.1. Hoạt động STEAM
Hoạt động STEAM là các hoạt động tương tác và tích hợp giữa các lĩnh vực khoa
học, công nghệ, kỹ thuật, nghệ thuật và toán học. Mục tiêu là khuyến khích sự sáng tạo,
tư duy phản biện và kĩ năng thực hành thông qua việc áp dụng kiến thức từ nhiều lĩnh
vực để giải quyết vấn đề thực tế. Hoạt động STEAM không đặt nặng yếu tố về mục đích,
yêu cầu cần đạt, hoạt động hướng đến yếu tố chơi vui vẻ, hào hứng qua trải nghiệm, thí
nghiệm. Các yếu tố STEAM hiện diện ở khắp mọi nơi, mọi hoạt động trong chế độ sinh
hoạt hàng ngày của trẻ, đo đó hoạt động STEAM có thể linh hoạt và đa dạng, có thể áp
dụng trong vui chơi, trong hoạt động góc, trong hoạt động ngoài trời, hoạt động ngoại
khoá, một phần trong hoạt động học hay bất cứ thời gian, hoạt động nào trong chế độ
sinh hoạt tại trường mầm non.
1.1.2. Khái niệm giáo dục STEAM
Khi đi tìm hiểu về khái niệm GD STEAM, chúng tôi thấy có nhiều cách tiếp cận
khái niệm khác nhau, tựu trung lại ba quan niệm chính:

6

Hình 1: Các quan niệm phổ biến về giáo dục STEAM
Quan niệm thứ nhất, cứ tổ chức dạy học các môn thuộc lĩnh vực khoa học, công nghệ,
kĩ thuật, nghệ thuật, toán học có nghĩa là GD STEAM. Mỗi tổ chức, trường học có thể hiểu,
phát triển chương trình GD STEAM theo một cách riêng biệt [28].
Quan niệm thứ hai, coi GD STEAM là định hướng tích hợp từ ít nhất hai lĩnh vực
khoa học, công nghệ, kĩ thuật, nghệ thuật toán học trở lên, giúp người học áp dụng các
kiến thức của các lĩnh vực vào giải quyết một số vấn đề thực tiễn trong bối cảnh cụ thể
[24]. Trong đó, một lĩnh vực có thể là trọng tâm cơ bản nổi bật hơn hẳn so với những
lĩnh vực khác hoặc tất cả có thể được lập kế hoạch để được xuất hiện ngang bằng nhau
trong chương trình [18], [28], [12].
Quan niệm thứ ba, định hướng tích hợp xuyên môn của cả 5 lĩnh vực khoa học,
công nghệ, kĩ thuật, nghệ thuật, toán học nhấn mạnh một cách tiếp cận liên ngành trong
quá trình học, GV không còn tập trung vào một lĩnh vực cụ thể mà tập trung vào một
vấn đề thực tiễn, ở đó những kiến thức hàn lâm được kết hợp chặt chẽ với các bài học
thực tế [27].
Từ những quan niệm trên, chúng tôi cho rằng, GD STEAM được hiểu là trang
bị cho người học những kiến thức và kĩ năng cần thiết liên quan đến các lĩnh vực khoa
học, công nghệ, kỹ thuật, nghệ thuật và toán học. Các kiến thức và kĩ năng này phải
được tích hợp, lồng ghép linh hoạt và bổ trợ cho nhau giúp người học không chỉ hiểu
biết về nguyên lí mà còn có thể thực hành và tạo ra được những sản phẩm trong cuộc
sống hằng ngày, từ đó chúng tôi đưa ra khái niệm:
GD STEAM là quá trình GD có sự tích hợp kiến thức, kĩ năng của hai hay nhiều
lĩnh vực khoa học, công nghệ, kĩ thuật, toán học, nghệ thuật một cách hài hoà theo một
dự án/chủ đề chung gắn với thực tiễn, phù hợp với nhận thức, nhu cầu, hứng thú của
người học và hướng đến phát triển những năng lực cần thiết cho cuộc sống thực của
người học.
7

1.1.3. Khái niệm hoạt động giáo dục STEAM trong GD trẻ mầm non
Khi bàn đến hoạt động GD STEAM hay còn gọi là hoạt động GD ứng dụng GD STEAM
ở cấp học mầm non, các nghiên cứu đưa ra những khái niệm khác nhau nhưng đều có ba đặc
điểm chung cốt lõi đó là hoạt động GD STEAM gắn lí thuyết với thực tiễn trong cuộc sống, sự
tích hợp các lĩnh vực và hướng đến hình thành năng lực giải quyết vấn đề cho người học [4], [5],
[6], [8], [22].
Từ đây, chúng tôi đưa ra khái niệm “Hoạt động giáo dục STEAM trong giáo dục trẻ
mầm non là hoạt động giáo dục được tổ chức có mục đích, có kế hoạch của giáo viên đến trẻ dựa
trên sự tích hợp kiến thức, kĩ năng của từ ít nhất hai lĩnh vực khoa học, công nghệ, kĩ
thuật, toán học, nghệ thuật một cách hài hoà theo một dự án/chủ đề chung gắn với thực tiễn,
phù hợp với nhận thức, nhu cầu, hứng thú của trẻ nhằm thực hiện mục tiêu giáo dục mầm non và
phát triển kĩ năng cần thiết cho cuộc sống thực của trẻ” .

Hình 2. Hai quy trình điển hình của hoạt động giáo dục STEAM
Trong CTGDMN, hai hoạt động GD chiếm ưu thế trong ứng dụng GD STEAM
đó là:
+ Hoạt động khám phá khoa học, lấy GD khoa học là trọng tâm và linh hoạt lồng ghép
quy trình thiết kế kĩ thuật, sử dụng công nghệ, toán học, nghệ thuật cho phù hợp với mục tiêu,
nội dung, phương pháp GD cũng như nhận thức hứng thú của trẻ ở từng độ tuổi.
+ Hoạt động tạo hình, lấy GD kĩ thuật (thiết kế, chế tạo) làm cốt lõi và lồng ghép
linh hoạt yếu tố khoa học, toán học, công nghệ, nghệ thuật để bổ trợ cho phù hợp, đạt
được mục tiêu GD đặt ra một cách hiệu quả.
1.1.4. Dự án giáo dục STEAM
Dự án GD STEAM (dự án học tập ứng dụng GD STEAM) là một chuỗi nhiệm
vụ học tập phức hợp nhằm tạo ra sản phẩm giải quyết vấn đề thực tiễn trong bối cảnh
8

một vấn đề GD mà trẻ quan tâm, trong đó, có sự kết hợp kiến thức, kĩ năng của ít nhất
hai lĩnh vực khoa học, công nghệ, kĩ thuật, toán học, nghệ thuật.
1.1.5. Chương trình giáo dục STEAM
Chương trình GD STEAM (chương trình GD ứng dụng GD STEAM) là một hệ
thống GD được thiết kế nhằm tích hợp cách tiếp cận toàn diện STEAM (Science,
Technology, Engineering, Arts, Mathematics) vào quá trình GD trẻ em. Nó tập trung
vào việc phát triển các kĩ năng quan trọng như tư duy sáng tạo, khám phá, giải quyết
vấn đề, cộng tác và tư duy phản biện thông qua việc kết hợp các lĩnh vực của chương
trình GD. Chương trình GD STEAM thường được thiết kế theo các tiêu chuẩn và mục
tiêu hoạt động học cụ thể, bao gồm cả nội dung học và phương pháp giảng dạy.
Mục tiêu chính của chương trình GD STEAM là khuyến khích trẻ phát triển tư
duy sáng tạo, khám phá và giải quyết vấn đề thông qua việc áp dụng các nguyên tắc
STEAM. Nó cũng nhấn mạnh sự tương tác giữa các lĩnh vực khác nhau và khuyến khích
trẻ áp dụng kiến thức và kĩ năng từ nhiều lĩnh vực học tập để giải quyết vấn đề thực tế.
Chương trình GD STEAM thường bao gồm các hoạt động và dự án thực tế như xây
dựng mô hình, thí nghiệm, lập trình, tạo sản phẩm nghệ thuật hoặc thực hiện các nghiên
cứu. Ngoài ra, nó cũng có thể đòi hỏi trẻ em tham gia vào các hoạt động thực tế ngoài
lớp học, như tham quan, tham gia vào các cuộc thi khoa học và công nghệ, hoặc làm
việc với các chuyên gia trong lĩnh vực STEAM. Chương trình GD STEAM mang lại
những lợi ích cho trẻ bằng cách tạo ra môi trường học tập tích cực và thúc đẩy sự phát
triển toàn diện của họ, chuẩn bị cho họ để đối mặt với thách thức và cơ hội trong thế
giới công nghệ và khoa học ngày nay.
1.2. Vai trò của ứng dụng giáo dục STEAM trong giáo dục trẻ mầm non
Vai trò của ứng dụng GD STEAM được thể hiện như trong sơ đồ ở Hình 3.

Hình 3. Vai trò của giáo dục STEAM trong giáo dục trẻ mầm non
9

1.2.1. Giúp trẻ hình thành và phát triển các kĩ năng cần thiết
GD STEAM kích thích sự tò mò của trẻ về thế giới xung quanh, khuyến khích
trẻ chủ động sáng tạo để tìm tòi và giải quyết các vấn đề gặp phải. Mỗi bài học trong
chương trình là các tình huống thực tế để trẻ vận dụng kiến thức đã học giải quyết vấn
đề trong cuộc sống đồng thời rèn luyện và phát triển các kĩ năng quan trọng. Bao gồm
các kĩ năng như: kĩ năng giải quyết vấn đề, kĩ năng tìm kiếm và thu thập thông tin, kĩ
năng giao tiếp và hợp tác, kĩ năng làm việc nhóm và sáng tạo. Những kĩ năng này sẽ rất
hữu ích cho trẻ trong tương lai, khi trẻ phải đối mặt với những thử thách và cạnh tranh
trong cuộc sống. Cụ thể:
a. Kỹ năng hợp tác, giao tiếp và làm việc nhóm
GD STEAM giúp trẻ phát triển kĩ năng hợp tác và giao tiếp xã hội thông qua làm
việc nhóm cùng với bạn bè. Trẻ sẽ cùng nhau thể hiện suy nghĩ, bày tỏ quan điểm, ý
kiến của mình từ đó tìm ra giải pháp để giải quyết vấn đề đặt ra. Bằng cách tham gia vào
các hoạt động nhóm, trẻ em được khuyến khích chủ động học hỏi từ những người khác
và học cách làm việc cùng nhau để giải quyết vấn đề. Nhờ đó, trẻ không chỉ học cách
tương tác với người khác mà còn hình thành tinh thần hợp tác và cộng tác, một kĩ năng
rất quan trọng trong cuộc sống.
b. Kỹ năng phát hiện vấn đề
Đối với mỗi tình huống hoặc dự án nào GV cũng sẽ đưa ra yêu cầu phát hiện ra vấn đề
cần giải quyết cho trẻ trước khi bắt đầu tìm câu trả lời. Nhờ vậy trẻ sẽ có thể tự nâng cao được
kĩ năng phân tích, phát hiện vấn đề, đưa ra nhận định và dự đoán kết quả.
c. Kỹ năng truy vấn
GD STEAM sẽ giúp trẻ rèn luyện và phát triển kĩ năng truy vấn, tư duy phản biện
để đặt ra các giả thuyết, đặt câu hỏi và tìm ra đáp án cùng với cách giải quyết vấn đề cho
những tình huống gặp phải.
d. Kỹ năng quan sát
Đây cũng là một trong những kĩ năng quan trọng mà GD STEAM sẽ mang lại
cho trẻ. Các hoạt động GD STEAM tập trung vào việc dạy trẻ hiểu về cơ chế hoạt động
của sự vật hiện tượng để có thể ứng dụng vào trong cuộc sống. Trong quá trình học tập
và xử lí tình huống đòi hỏi trẻ phải có khả năng quan sát nhạy bén và nhanh nhẹn để tìm
ra bản chất sự vật, hiện tượng.
Trẻ mầm non không học lí thuyết hàn lâm, qua những bài giảng mà chúng học
qua chính những trải nghiệm mọi thứ diễn ra trong cuộc sống thực. Đặc điểm tư duy của
trẻ mầm non là tư duy trực quan. Vì vậy khi cho trẻ quan sát và thực hiện một thí nghiệm
khoa học, sẽ tập trung vào việc đặt câu hỏi để trẻ tự nói ra những thay đổi, những hiện
tượng mà trẻ nhìn thấy và nghe thấy. Không giải thích dài dòng về nguyên lí khoa học,
10

mà tập trung vào giúp trẻ phát hiện những thay đổi, những diễn biến của hiện tượng.
Với các nguyên lí khoa học phức tạp trẻ sẽ tiếp tục được tiếp cận ở các cấp học cao hơn.
1.2.2. Truyền cảm hứng và niềm đam mê cho trẻ đối với việc học tập cho trẻ
Hoạt động GD STEAM giúp trẻ hứng thú trong quá trình học tập. Trẻ được tự do
tìm tòi, khám phá và lựa chọn những chủ đề, đề tài phù hợp với sở thích, năng lực của
bản thân. Vì được làm những điều mình yêu thích trẻ sẽ thấy hứng thú và hào hứng với
việc học tập.
Thay vì chỉ nghe giảng, trẻ em được khuyến khích tham gia vào các hoạt động
thực tế, như thí nghiệm, lập mô hình, lập trình đơn giản