Người thực hiện: Nguyễn Thị Thu Hường
Tổ Xã hội -Trường THCS Lương Thế Vinh
Nhiệt liệt chào mừng các thầy, cô giáo
về dự chuyên đề ngữ văn
"Hướng dẫn học sinh lớp 6
đọc - cảm nhận văn bản nhật dụng"
Kiểm tra bài cũ
-Nhắc lại tên văn bản nhật dụng đã học ở tiết trước ?

-Em hãy cho biết đề tài mà văn bản đó đề cập tới ?
Bài : Cầu Long Biên chứng nhân lịch sử
*Văn bản
“Cầu Long Biên chứng nhân lịch sử”
Đề cập tới đề tài lịch sử hào hùng ,bi tráng của dân tộc Vệt Nam .Cầu Long Biên là nhân chứng chứng kiến bao thăng trầm lịch sử của dân tộc ta.
Quan sát các bức ảnh dưới đây và cho biết suy nghĩ của em về các bức ảnh đó ?
Lu quột ? B?n Khoang- L�o Cai
Lu quột ? B?n Khoang- L�o Cai
Lu quột ? B?n Khoang- L�o Cai
Ô nhiễm không khí
Ô nhiễm nguồn nước
Đất bị bỏ hoang do hạn hán
BỨC THƯ CỦA THỦ LĨNH DA ĐỎ
Tiết 125,126
Xi-át-tơn
Vị trí của Xi-at-tơn ngày nay
Seattle (Xi-át-tơn)
Ca-na-đa
TháI
BÌnh
Dương
Hoa Kỳ
Núi tuyết Rai-nơ hùng vĩ ,thơ mộng
Công ty phần mềm máy tính Microsoft
Hãng hàng không Boeing
Thành phố Xi-át-tơn xinh đẹp, hiện đại, năng động
BỨC THƯ CỦA THỦ LĨNH DA ĐỎ
I- Đọc - Tìm hiểu chung:
1. Đọc
2. Tìm hiểu chung
+ Hoàn cảnh sáng tác: Văn bản ra đời 1854 , đây là bức thư của thủ lĩnh Xi-át-tơn gửi tổng thống Mĩ Phreng-klin-pi-ơ-xơ.
?Văn bản thuộc kiểu văn bản nào?
Chủ đề của văn bản phản ánh về vấn đề gì là chủ yếu?
-văn bản nhật dụng bàn về chủ đề
thiên nhiên và môi trường.
Chú thích
- Người da đỏ: Chỉ cư dân
sống lâu đời trên lục địa châu
Mĩ thuộc chủng tộc Anh –Điêng, ( Cuối TK 18,có khoảng 2,5 triệu người). Cuộc chiến tranh da màu đã tàn sát và dồn người da đỏvào những nơi hoang vắng, cằn cỗi, nay người da đỏ còn lại không nhiều.
- Người da đỏ trong lễ hội
Đàn trâu rừng
Trâu rừng :
Một loài động vật hoang dã có kích cỡ rất cao(khoảng 1,8m,trọng lượng
khoảng 900kg ) vốn tồn tại rất nhiều ở châu Mĩ.
Ngựa sắt nhả khói :
chỉ t�u h?a..
BỨC THƯ CỦA THỦ LĨNH DA ĐỎ
I- Đọc – Tìm hiểu chung
1. Đoc
2. Tìm hiểu chung
- Phần 1: Từ đầu  Tiếng nói của cha ông chúng tôi (Kí ức thiêng liêng về đất đai, thiên nhiên của người da đỏ.)
- Phần 2: Tiếp  Đều có sự ràng buộc ( Cách đối xử đối với thiên nhiên, môi trường giữa người da đỏ và ngưòi da trắng.)
- Phần 3: Phần còn lại (Lời kiến nghị của người da đỏ đối với đất đai và môi trường.)
+ Thể loại: Văn bản nhật dụng
+ Phương thức biểu đạt: Miêu tả kết hợp với biểu cảm
+ Bố cục
Em hãy chỉ ra bố cục của văn bản?
Câu hỏi thảo luận
Câu 1: Cách ứng xử của người da đỏ với thiên nhiên, môi trường?
Câu 2: Cách ứng xử của người da trắng với thiên nhiên, môi trường?
Câu 3: Lời đề nghị của thủ lĩnh da đỏ với tổng thống Mỹ về cách ứng xử với thiên nhiên, môi trường?
BỨC THƯ CỦA THỦ LĨNH DA ĐỎ
I- Đọc- Tìm hiểu chung
1. Đọc
2. Tìm hiểu chung
II.Tìm hiểu chi tiết
1. Kí ức thiêng liêng về đất đai, thiên nhiên của người da đỏ.
BỨC THƯ CỦA THỦ LĨNH DA ĐỎ
I. Đọc- Tìm hiểu chung
1. Đọc
2. Tìm hiểu chung
II.Tìm hiểu chi tiết
1. Kí ức thiêng liêng về đất đai, thiên nhiên của người da đỏ
Còn chúng tôi, chúng tôi chẳng thể nào quên được mảnh đất tươi đẹp này. Bởi lẽ mảnh đất này là mảnh đất của người da đỏ. Chúng tôi là một phần của mẹ và mẹ cũng là một phần của chúng tôi. Những bông hoa ngát hương là người chị người em của chúng tôi. Những mỏm đá, những vũng nước trên đồng cỏ, hơi ấm của chú ngựa con và của con người, tất cả cùng chung một gia đình.
Còn chúng tôi, chúng tôi chẳng thể nào quên được mảnh đất tươi đẹp này. Bởi lẽ mảnh đất này là mảnh đất của người da đỏ. Chúng tôi là một phần của mẹ và mẹ cũng là một phần của chúng tôi. Những bông hoa ngát hương là người chị người em của chúng tôi. Những mỏm đá, những vũng nước trên đồng cỏ, hơi ấm của chú ngựa con và của con người, tất cả cùng chung một gia đình.
-
Tìm những câu văn nói lên thái độ, tình cảm của người da đỏ với thiên nhiên, môi trường, đặc biệt là với đất đai ?
-
- Mỗi tấc đất là thiêng liêng, đất là bà mẹ....
- Chúng tôi không thể quên được mảnh đất tươi đẹp này vì mảnh đất này là bà mẹ của
người da đỏ.
- Chúng tôi là một phần của mẹ và mẹ là một phần của chúng tôi.
- Những bông hoa ngát hương là người chị, người em của chúng tôi, những mỏm đá,
những vũng nước trên đồng cỏ, hơi ấm của chú ngựa con và của con người,
tất cả đều cùng chung một gia đình.
- Tiếng thì thầm của dòng nước chính là tiếng nói của cha ông chúng tôi.
- Không khí quả là quý giá đối với người da đỏ, bởi có lẽ bầu không khí này là của chung,
muông thú cây cối và con người cùng nhau hít thở.
- Không khí là vô cùng quý giá và phải sẻ chia linh hồn với tất cả cuộc sống mà
không khí ban cho.
- Mảnh đất dưới chân chúng là những nám tro tàn của cha ông chúng tôi.
- Đất đai giàu có được là do nhiều mạng sống của chủng tộc chúng tôi bồi đắp nên.
- Đất là mẹ.



Những thứ đó đều đẹp đẽ, cao quí, không thể tách rời
với sự sống của người da đỏ, những thứ đó
không thể mất, cần được tôn trọng và giữ gìn.
Tại sao vị thủ lĩnh đó nói rằng đó là những điều thiêng liêng?
Những điều thiêng liêng đó biểu hiện cách sống nào
của người da đỏ?
+ Gắn bó với đất đai, môi trường thiên nhiên
+yêu quí và tôn trọng đất đai, môi trường thiên nhiên.
BỨC THƯ CỦA THỦ LĨNH DA ĐỎ
I. Đọc- Tìm hiểu chung
1. Đọc
2. Tìm hiểu chung
II.Tìm hiểu chi tiết
1. Kí ức thiêng liêng về đất đai, thiên nhiên của người da đỏ

- Yêu quý trân trọng đất đai, môi trường đó là mối quan hệ biết ơn gần gũi của người da đỏ.
- Nghệ thuật: Nhân hóa, so sánh, điệp từ…
Tác dụng:Thể hiện sự gắn bó, khiến sự vật hiện lên rất thiêng liêng gần gũi với con người.
SĂN B¾t
?Trong đoạn văn 1 tác giả đã sử dụng thành công những biện pháp nghệ thuật nào? Tác dụng?
Nghệ thuật nhân hóa ,so sánh
t¸c dông :Sự vật hiện lên gần gũi, thân thiết; bộc lộ cảm nghĩ sâu s¾c của t¸c gi¶ với môi trường sống, với thiên nhiên.
Thảo luận nhóm theo bàn
Qua tình yêu thiên nhiên của người da đỏ thủ lĩnh Xi-at-tơn gửi tới người đọc bức thông điệp nào?
Thông điệp : Con người phải sống yêu thiên nhiên, hòa hợp với thiên nhiên, bảo vệ thiên nhiên….
CHỦ ĐỀ 13 – TIẾT 2: BỨC THƯ CỦA THỦ LĨNH DA ĐỎ

? Qua bài học em hãy cho biết thế nào là yêu thiên nhiên sống hòa hợp với thiên nhiên? Để giữ gìn môi trường sinh thái chúng ta phải làm gì?
- Yêu thiên nhiên sống hòa hợp với thiên nhiên: Là sống gần gũi gắn bó với thiên nhiên, tôn trọng và bảo vệ thiên nhiên, không làm những điều có hại cho thiên nhiên, biết khai thác từ thiên nhiên những gì có lợi cho con người và khắc phục hạn chế những tác hại của thiên nhiên gây ra. Thiên nhiên cung cấp cho con người những thứ cần thiết trong cuộc sống đáp ứng nhu cầu cho con người, không có thiên nhiên con người không thể tồn tại được
Là học sinh chúng ta phải làm gì để bảo vệ môi trường thiên nhiên?
Liên hệ thái độ đối với đất đai, môi trường thiên nhiên
ở địa phương ?
-TÊc ®Êt tÊc vµng

-HiÖn t­îng ®Êt bÞ bá hoang do quy ho¹ch c¸c khu c«ng nghiÖp ch­a cã sù ®ång bé…

-ë tr­êng häc cã mét sè häc sinh ý thøc b¶o vÖ m«i tr­êng
ch­a cao…
Giờ học kết thúc
Xin cảm ơn các thầy cô và các em học sinh đã tham dự !
CHUYỂN TIẾT
2. Những lo âu của người da đỏ về đất đai, môi trường thiên nhiên
Người da đỏ đã lo lắng điều gì khi bán đất cho người da trắng?
- Lo lắng đất đai, môi trường thiên nhiên sẽ bị người da trắng tàn phá.
Những lo âu đó phản ánh sự đối lập giữa cách sống của người da trắng với người da đỏ ntn?
Trân trọng yêu quý, bảo vệ đất đai môi trường.
- Coi thiên nhiên như người thân ruột thịt.
- Cách sống vật chất thực dụng.
- Coi thiên nhiên đất đai như một thứ hàng hóa.
BỨC THƯ CỦA THỦ LĨNH DA ĐỎ
Bởi lẽ mảnh đất này là bà mẹ của người da đỏ. Chúng tôi là một phần của mẹ và mẹ cũng là một phần của chúng tôi. Những bông hoa ngát hương là người chị, người em của chúng tôi.
Dòng nước óng ánh, êm ả trôi dưới những dòng sông, con suối đâu chỉ là những giọt nước, mà còn là máu của tổ tiên chúng tôi
Nếu chúng tôi bán cho Ngài mảnh đất này, Ngài phải nhớ rằng, Ngài phải dạy bảo con cháu rằng, …Tiếng thì thầm của dòng nước chính là tiếng nói của cha ông chúng tôi.
Nếu có bán cho Ngài mảnh đất này, Ngài phải nhớ rằng không khí đối với chúng tôi… Nếu có bán cho Ngài mảnh đất này, Ngài phải giữ gìn và làm cho nó thành một nơi thiêng liêng
Nghệ thuật: So sánh, đối lập, nhân hóa, điệp ngữ.
=> - Nêu bật sự khác biệt giữa hai cách sống của người da trắng và người da đỏ.
- Thể hiện rõ thái độ tôn trọng, bảo vệ đất đai, môi trường.
- Bộc lộ những lo âu của người da đỏ về môi trường và thiên nhiên khi đất đai của họ thuộc về người da trắng.
? Đoạn văn lôi cuốn người đọc bới các biện pháp : so sánh, đối lập, nhân hóa, điệp từ ngữ. Hãy chỉ ra và nêu tác dụng.
BỨC THƯ CỦA THỦ LĨNH DA ĐỎ
3. Kiến nghị của người da đỏ
với tổng thống Mĩ
Người da đỏ có muốn bán đất cho người da trắng không?
Vậy tại sao trong bức thư người da đỏ lại viết “ Nếu chúng tôi bán cho Ngài mảnh đất này”?
Vậy người da đỏ đã nêu kiến nghị gì với tổng thống Mĩ?
3.Kiến nghị của người da đỏ với tổng thống Mĩ
Với đất đai:
+ Phải kính trọng đất đai.
+ Phải khuyên bảo: Đất là Mẹ
 Với không khí:
+ Vô cùng quý giá, phải chia sẻ với tất cả cuộc sống
+ Phải giữ gìn và làm cho nó trở thành một nơi thiêng liêng .
 Với loài vật:
+ Phải đối xử với muông thú . . . như anh em.
=> Phải yêu quý, tôn trọng, bảo vệ đất đai, thiên nhiên, môi trường.
"*Đất là mẹ"
- Là nơi sản sinh, nuôi sống muôn loài.
- Cái gì con người làm cho đất đai là làm cho ruột thịt của mình.
- Con người cần sống hòa hợp với môi trường, đất đai và phải biếtcách bảo vệ nó.
Em hiểu như thế nào về câu nói: Đất là mẹ?
BỨC THƯ CỦA THỦ LĨNH DA ĐỎ
Ngài phải dạy con cháu rằng mảnh đất dưới chân chúng là những nắm tro tàn của cha ông chúng tôi…
Ngài phải bảo chúng rằng đất đai giàu có được là do nhiều mạng sống của chủng tộc chúng tôi bồi đắp nên. Hãy khuyên bảo chúng như chúng tôi thường dạy con cháu mình: Đất là Mẹ. Điều gì xảy ra với đất đai tức là xảy ra đối với những đứa con của Đất. Con người chưa biết làm tổ để sống, con người giản đơn là một sợi tơ trong cái tổ sống đó mà thôi. Điều gì con người làm cho tổ sống đó, tức là làm cho chính mình..
TIẾT 129: BỨC THƯ CỦA THỦ LĨNH DA ĐỎ
3. Kiến nghị của người da đỏ với tổng thống Mĩ
“*Đất là mẹ”
- Là nơi sản sinh, nuôi sống muôn loài.
- Cái gì con người làm cho đất đai là làm cho ruột thịt của mình.
- Con người cần sống hòa hợp với môi trường, đất đai và phải biết cách bảo vệ nó.
* Biện pháp nghệ thuật: điệp từ, điệp ngữ, điệp cấu trúc
Nhấn mạnh tính bức thiết phải bảo vệ đất đai, môi trường.
Trong đoạn văn trên, tác giả đã sử dụng biện pháp nghệ thuật gì? Tác dụng của biện pháp đó?

*Giọng điệu vừa thống thiết, vừa hùng hồn, đanh thép,
(ngài phải dạy, ngài phải bảo, phải kính trọng đất đai . . .)
=> Nhấn mạnh tính bức thiết phải bảo vệ đất đai, môi trường.
?Em nhận thấy giọng điệu trong đoạn thư này có gì khác trước? Tại sao phải thay đổi giọng điệu như thế?
Người da đỏ trong lễ hội
BỨC THƯ CỦA THỦ LĨNH DA ĐỎ
I. ĐỌC – TIẾP XÚC VĂN BẢN
II. PHÂN TÍCH
1. Những điều thiêng liêng trong kí ức người da đỏ.
2. Những lo âu của người da đỏ về đất đai, môi trường thiên nhiên
3. Kiến nghị của người da đỏ với tổng thống Mỹ
III. TỔNG KẾT
? Nêu những nét độc đáo về nghệ thuật, nội dung?
Ghi nhớ: ( SGK)
Bức thư được coi là một trong những văn bản hay nhất
nói về thiên nhiên, môi trường vì:
*Bức thư đề cập tới một vấn đề chung cho mọi thời đại: Quan hệ
giữa con người và môi trường thiên nhiên.
*Bức thư được viết bằng sự am hiểu, bằng tình yêu mãnh liệt dành
cho đất đai, môi trường, thiên nhiên.
*Về nghệ thuật, bức thư được trình bày bằng lời văn đầy tính nghệ
thuật: giàu hình ảnh, các biện pháp tu từ, cách lập luận chặt chẽ,
giọng văn vừa hùng hồn khúc triết lại vừa đậm đà chất trữ tình sâu
lắng.
Tại sao bức thư ra đời cách đây hơn một thế kỉ mà vẫn được coi là một trong những văn bản hay nhất nói về môi trường?
2. Việc sử dụng yếu tố trùng điệp trong bài văn có ý nghĩa gì?
A. Nhấn mạnh ý cần diễn tả;
B. Thể hiện rõ thái độ, tình cảm của người viết;
C. Tạo cho câu văn giàu nhịp điệu, giàu sức thuyết phục;
D. Gồm cả 3 ý (A, B, C).
D. Gồm cả 3 ý (A, B, C).
IV>Luyện tập:
Đọc kĩ và đánh dấu vào ý trả lời đúng của những câu hỏi sau
(Bài tập 1,2,3):
Bức thư đã phê phán gay gắt những hành động và thái độ gì của
người da trắng thời đó?
A.Tàn sát những người da đỏ;
B.Hủy hoại nền văn hóa của người da đỏ;
C.Thờ ơ, tàn nhẫn đối với thiên nhiên và môi trường sống;
D.Xâm lược các dân tộc khác.
C.Thờ ơ, tàn nhẫn đối với thiên nhiên và môi trường sống;
3. Vấn đề nổi bật nhất có ý nghĩa nhân loại đặt ra trong bức thư
này là gì?
A. Bảo vệ thiên nhiên môi trường;
B. Bảo vệ di sản văn hóa;
C. Phát triển dân số;
D. Chống chiến tranh.
A. Bảo vệ thiên nhiên môi trường;
4. Tìm một số câu văn trong bài có sử dụng những biện pháp tu từ sau:
Phép so sánh:
Phép nhân hóa:
Phép lặp:

5. Hãy viết những câu văn em tâm đắc trong bức thư nói về:
Không khí:
Nước:
Đất:
Động thực vật:

6. Hiện nay, thiên nhiên và môi trường ở Việt Nam cũng đang bị tàn phá, hủy hoại nghiêm trọng. Em hãy viết một bức thư gửi cho ông bộ trưởng Bộ tài nguyên và môi trường Mai ái Trực để kiến nghị về tình trạng trên.
Trang phục của người da đỏ
Trang phục lễ hội của người đàn ông da đỏ
Dặn dò
Học bài
Soạn bài :
Tổ quốc Việt Nam xanh thắm,
có còn đẹp mãi được không,
điều đó tùy thuộc hành động của bạn,
tùy thuộc vào bạn mà thôi!
Chúc quý thầy cô sức khỏe