Phỏng vấn :

Em có hiểu biết gì
về tiếng mẹ đẻ

Mơ hồ thấm từng âm thanh tiếng mẹ
Tôi bỗng tỉnh ra. Tới giây phút lạ lùng
Tôi chợt hiểu, người chữa tôi khỏi bệnh
Chẳng thể là ai, ngoài tiếng mẹ thân thương
Những tiếng khác dành cho dân tộc khác
Cũng sẽ khiến cho lành bệnh bao người
Tôi chỉ biết nếu tiếng tôi biến mất
Thì tôi sẵn sàng nhắm mắt buông xuôi.

Bài 1 : Tiểu thuyết và truyện ngắn

Buổi học cuối
cùng
(Chuyện kể của một em bé người
An-dát)

I . Đọc – tìm hiểu
chung

1 :Tác
giả

1 :Tác giả
- Là nhà văn Pháp, sinh ra tại thủ
đô Paris.
Tác giả của nhiều tác phẩm nổi tiếng:
• Le petit Chose (Thằng nhóc,
1868)
• Contes du Lundi ( Câu chuyện thứ
hai,1873)…

An – phông – xơ – Đô -rê
(1840 – 1897)

2 : Tác
phẩm

2 : Tác
phẩm
 Hoàn cảnh ra đời: Kết thúc chiến tranh
Pháp - Phổ (1870 – 1871), nước Pháp
thua trận, hai vùng An-dát và Lo-ren của
Pháp bị nhập vào nước Phổ.
Þ Các trường học ở khu vực này buộc phải bỏ tiếng Pháp để chuyển
sang học tiếng Đức.
Þ Truyện viết về buổi học tiếng Pháp cuối cùng của các em học sinh
vùng An-dát.

Ngôi kể: Ngôi thứ nhất (theo lời kể của
cậu bé Phờ-răng).

Làm tăng tính chân thực của câu chuyện vì nhân vật kể chuyện
là người trong cuộc, trực tiếp chứng kiến từ đầu đến cuối.

Tâm trạng của nhân vật Phrăng qua đó cũng được thể hiện một
cách chân thành, sâu sắc.

Phần 1 (Từ đầu tới

Phần 2 (Tiếp đến

mà “vắng mặt em”):

“cuối cùng này”):

Khung cảnh trước

Diến biến buổi học

buổi học

cuối cùng

Phần 3 (còn lại):
Khung cảnh kết thúc
buổi học

Hãy nêu cách hiểu của em
về nhan đề “Buổi học cuối
cùng”
 Vị trí:
•

Trích trong tập “Chuyện kể của một em bé
người An-dát”.

 Ý nghĩa nhan đề:
•

Gợi ra một sự kết thúc, tiếc nuối.

•

Trong hoàn cảnh chiến tranh, nhan đề còn
cho thấy việc học hành của các em học
sinh sẽ còn nhiều khó khăn, cản trở.

II:Đọc hiểu
văn bản

1. Khung
cảnh trước
lúc bắt

1 1 . Khung cảnh trước lúc bắt đầu
buổi học

 Khu cảnh:
• Trời ấm áp.
• Sáo hót ven rừng.
Þ Quang cảnh tươi sáng, đẹp đẽ, thích hợp để
dạo chơi.
Þ Khung cảnh như đang mời gọi Phrăng. ng

 Người dân: tập trung trước bảng cáo thị ở trụ sở xã – nơi truyền đi
những tin tức chẳng lành
Þ Dấu hiệu báo một điều không mong muốn sắp xảy đến.
 Không khí lớp học:
Thông thường: ồn ào tiếng đọc bài,
tiếng gõ thước của thầy giáo.

Hôm đó: lặng im, mọi người ngồi vào
chỗ, thầy Ha-men thật dịu dàng.

Sự khác thường ở trụ sở xã và không khí lớp học
báo hiệu những biến cố sắp xảy ra.

Kết luận
Trên đường
đến trường:
khác lạ
Báo hiệu một điều gì
nghiêm trọng, khác
thường.

Ở trường:
yên tĩnh,
trang nghiêm,
khác thường
Vùng An-dát rơi vào
tay bọn Đức. Đây là
buổi học tiếng Pháp
cuối cùng.

2. Khung cảnh buổi
học

2. Khung cảnh buổi học
a. Nhân vật thầy Ha-men
 Trang phục:
• Mặc chiếc áo rơ-đanh-gốt màu xanh lục, diềm lá sen
gấp nếp mịn.
• Đội cái mũ tròn bằng lụa đen thêu.
Þ Trang phục đẹp đẽ, trang trọng nhằm tôn vinh buổi học
cuối cùng.
 Thái độ: không giận dữ như mọi hôm, hiền từ, dịu

 Lời nói:
• Ân cần, dịu dàng.
• Kiên nhẫn giảng bài.
• Giảng giải về ý nghĩa của tiếng Pháp.
Þ Đó là ngôn ngữ hay nhất thế giới. Thầy Ha-men nói về
ngôn ngữ dân tộc với sự tự hào, ngợi ca.
 Thầy Ha-men viết “Nước pháp muôn năm” chứng tỏ thầy
là người đáng kính có tình cảm nồng nàn yêu nước, yêu
tiếng mẹ đẻ.

Thầy Ha – men có
một câu nói rất
hay . Em có phát
hiện ra nó không

ĐÁP ÁN
Cần phải giữ gìn ngôn ngữ dân tộc vì “khi một dân tộc rơi
vào vòng nô lệ, chừng nào họ vẫn giữ vững tiếng nói của
mình thì chẳng khác gì nắm được chìa khóa chốn lao
tù…”

b. Nhân vật cậu bé Phrăng

Trước đây

Vốn lười học, ham chơi, không ý thức
được trách nhiệm của bản thân.

Trên đường
đến trường

• Trời ấm, trong trẻo.
• Tiếng sáo hốt ven rừng trên đồng cỏ,
lính Phổ đang tập…

2. Khung cảnh buổi học
b. Nhân vật cậu bé Phrăng

Nghệ thuật

Miêu tả tâm lí nhân vật qua tâm trạng, suy nghĩ, ngoại
hình.

Tâm trạng

Chán học ham chơi nhưng đã ý thức được việc đến
trường.

Khi đến trường:
•

Lớp học :

•

Thông thường: ồn ào như vỡ chợ.

•

Hôm nay: lặng ngắt, y như buổi sáng chủ nhật.

•

Mọi người

•

Thầy mặc lễ phục, trang trọng, dịu dàng

•

Dân làng lặng lẽ buồn rầu.

 Nghệ thuật quan sát, miêu tả, so sánh.
Þ Quang cảnh sân trường và không khí lớp học trang trọng khác thường.

2. Khung cảnh buổi học
b. Nhân vật cậu bé Phrăng
Tâm trạng Phrăng trong buổi học cuối cùng:
- Ngạc nhiên.
- Choáng váng, sững sờ.
- Tự giận mình , đau lòng.
- Lúng túng, lòng rầu rĩ không dám ngẩng đầu lên.
- Nuối tiếc, ân hận về sự lười hác học tập, ham chơi của mình lâu nay.

III : Tổng kết

Nội
dung

Nghệ
thuật

- Thầy Ha-men: Thầy giáo

- Kể chuyện bằng ngôi thứ

yêu nước, nghiêm khắc

nhất.

nhưng mẫu mực, truyền

- Xây dựng tình huống truyện

đạt cho học sinh tình yêu

độc đáo.

nước và tiếng nói dân tộc.

- Miêu tả tâm lí nhân vật qua

- Phrăng: Ham chơi nhưng

ngôn ngữ, hành động, ngoại

cuối cùng đã hiểu được ý

hình.

nghĩa, giá trị của tiếng nói

- Ngôn ngữ tự nhiên, câu văn

dân tộc.

biểu cảm.

Hãy viết đoạn văn
( 10 – 12 dòng ) nêu

Bài tập
về nhà

suy nghĩ của em về
bài học rút ra qua
truyện Buổi học
cuối cùng ( An –