Banner-baigiang-1090_logo1
Banner-baigiang-1090_logo2
TSThS

Tìm kiếm theo tiêu đề

Tìm kiếm Google

Quảng cáo

Hướng dẫn sử dụng thư viện

Hỗ trợ kĩ thuật

Liên hệ quảng cáo

  • (024) 66 745 632
  • 036 286 0000
  • contact@bachkim.vn

Tuần 9. Ca dao than thân

Wait
  • Begin_button
  • Prev_button
  • Play_button
  • Stop_button
  • Next_button
  • End_button
  • 0 / 0
  • Loading_status
Tham khảo cùng nội dung: Bài giảng, Giáo án, E-learning, Bài mẫu, Sách giáo khoa, ...
Nhấn vào đây để tải về
Báo tài liệu có sai sót
Nhắn tin cho tác giả
(Tài liệu chưa được thẩm định)
Nguồn:
Người gửi: Trịnh Thị Hà Giang (trang riêng)
Ngày gửi: 16h:23' 19-12-2012
Dung lượng: 1.2 MB
Số lượt tải: 186
Số lượt thích: 0 người
CA DAO THAN THÂN
Có số lượng lớn trong kho tàng ca dao Việt Nam.
Tư tưởng nổi bật:
+ Than thở về cuộc đời, cảnh ngộ đắng cay.
+ Khẳng định giá trị, phẩm chất con người
+ Phản kháng những điều ngang trái.
II. VÀI NÉT CHUNG VỀ
CA DAO THAN THÂN
II. ĐỌC-HIỂU VĂN BẢN
1. Bài 1-2-3
- Thân em như tấm lụa đào
Phất phơ giữa chợ biết vào tay ai.

- Thân em như giếng giữa đàng,
Người khôn rửa mặt, người phàm rửa chân.

- Bướm vàng đậu đọt mù u
Lấy chồng càng sớm lời ru càng buồn


Nét chung của
ba bài ca dao?
- Thân em như tấm lụa đào
Phất phơ giữa chợ biết vào tay ai.

- Thân em như giếng giữa đàng,
Người khôn rửa mặt, người phàm rửa chân.

- Bướm vàng đậu đọt mù u
Lấy chồng càng sớm lời ru càng buồn


II. ĐỌC-HIỂU VĂN BẢN
1. Bài 1-2-3
a. Nét chung của ba bài ca dao:
- Nội dung: lời than về thân phận của người phụ nữ
trong xã hội phong kiến.
- Nghệ thuật: dùng biện pháp so sánh.

cây quế giữa rừng
Em như…………………………..giữa rừng
Thơm tho ai biết, ngát lừng ai hay.
Thân em như…………………….
Người thanh tham mỏng, người thô tham dày
Thân em như…
Gió dập sóng dồi biết dạt về đâu
Thân em như…
Ruột trong thì trắng, vỏ ngoài thì đen.
Thân em như….
Ngày thì dãi nắng, đêm thì dầm sương
trái bần trôi
miếng cau khô
lá đài bi
củ ấu gai
cây quế giữa rừng
miếng cau khô
trái bần trôi
củ ấu gai
lá đài bi
- Thân em như tấm lụa đào
Phất phơ giữa chợ biết vào tay ai.

- Thân em như giếng giữa đàng,
Người khôn rửa mặt, người phàm rửa chân.

- Bướm vàng đậu đọt mù u
Lấy chồng càng sớm lời ru càng buồn


b. Sắc thái riêng của mỗi bài
So sánh:
“Thân em - “tấm lụa đào”
vẻ đẹp duyên dáng, đằm thắm của người con gái độ xuân thì.
Thân em như tấm lụa đào
Phất phơ giữa chợ biết vào tay ai
ý thức sâu sắc về tuổi trẻ, sắc đẹp của mình.
- Câu miêu tả bổ sung:
“phất phơ giữa chợ biết vào tay ai”
Thân em như tấm lụa đào
Phất phơ giữa chợ biết vào tay ai

=> Người phụ nữ giống như món hàng bị mua bán, trao đổi ngoài chợ.
- Hình ảnh “giếng” gợi sự trong mát -> vẻ đẹp của người con gái.

Thân em như giếng giữa đàng
Người khôn rửa mặt, người phàm rửa chân
- “giếng giữa đàng”: không nơi bấu víu, bị phụ thuộc vào cách sử dụng của các loại người khác nhau trong xã hội.
Bướm vàng đậu đọt mù u,
Lấy chồng càng sớm lời ru càng buồn
- Hình ảnh so sánh:
“bướm vàng đậu đọt mù u”
gợi tình cảnh cô gái còn rất trẻ đã phải đi lấy chồng.
- Lời ru buồn: chất chứa tâm sự của người con gái bị tảo hôn.
Hòn đá đóng rong vì dòng nước chảy,
Hòn đá bạc đầu vì bởi sương sa.
Em với anh cũng muốn kết nghĩa giao hoà
Sợ mẹ bằng biển, sợ cha bằng trời.
Em với anh cũng muốn kết tóc ở đời
Sợ rằng mây bạc giữa trời mau tan.
Hòn đá đóng rong vì dòng nước chảy,
Hòn đá bạc đầu vì bởi sương sa.
Vật cứng như đá cũng có thể thay đổi bởi năm tháng, hoàn cảnh -> gợi đến sự phôi pha của tuổi xuân người con gái.
-> hé mở nỗi âu lo của nhân vật trữ tình.
- 2 dòng đầu
+ Tình cảnh của người con gái:

“muốn kết tóc” với người mình yêu nỗi sợ
Em với anh cũng muốn kết nghĩa giao hoà
Sợ mẹ bằng biển, sợ cha bằng trời.
Em với anh cũng muốn kết tóc ở đời
Sợ rằng mây bạc giữa trời mau tan.
- 4 dòng tiếp
+ Hình ảnh so sánh cụ thể hoá nỗi sợ của cô gái:
Em với anh cũng muốn kết nghĩa giao hoà
Sợ mẹ bằng biển, sợ cha bằng trời.
Em với anh cũng muốn kết tóc ở đời
Sợ rằng mây bạc giữa trời mau tan.
- 4 dòng tiếp
“sợ mẹ bằng biển, sợ cha bằng trời”
-> “trời”, “biển”: thiên nhiên lớn lao, không thể đo đếm được.
nỗi ám ảnh về rào cản của lễ giáo phong kiến đối với tình yêu lứa đôi.
+ “sợ rằng mây bạc trên trời mau tan”
Em với anh cũng muốn kết nghĩa giao hoà
Sợ mẹ bằng biển, sợ cha bằng trời.
Em với anh cũng muốn kết tóc ở đời
Sợ rằng mây bạc giữa trời mau tan.
-> “mây bạc” là hình ảnh ẩn dụ về tình cảm của chàng trai.

“mây bạc”
đẹp, lấp lánh
mau tan
Ẩn chứa nỗi lo âu về sự mong manh của tình yêu.
Hòn đá đóng rong vì dòng nước chảy,
Hòn đá bạc đầu vì bởi sương sa.
Em với anh cũng muốn kết nghĩa giao hoà
Sợ mẹ bằng biển, sợ cha bằng trời.
Em với anh cũng muốn kết tóc ở đời
Sợ rằng mây bạc giữa trời mau tan.
=> Bài ca dao bộc lộ mâu thuẫn đáng thương giữa niềm khao khát hạnh phúc lứa đôi và thân phận của người con gái trong xã hội xưa.
Con cò mà đi ăn đêm
Đậu phải cành mềm lộn cổ xuống ao
- Ông ơi ông vớt tôi nao,
Tôi có lòng nào, ông hãy xáo măng
Có xáo thì xáo nước trong
Đừng xáo nước đục, đau lòng cò con
3. Bài số 5
Con cò mà đi ăn đêm
Đậu phải cành mềm lộn cổ xuống ao

* Hai dòng đầu:
Hình ảnh “con cò”
người nông dân

con cò thân thuộc với ruộng đồng
thân cò gầy guộc, cò chịu khó, vất vả kiếm ăn.
Con cò mà đi ăn đêm
Đậu phải cành mềm lộn cổ xuống ao

- Tình cảnh của con cò:
+ “đi ăn đêm”
+ “đậu phải cành mềm lộn cổ xuống ao”
vất vả, lam lũ trong mưu sinh, gặp rủi ro và lâm nạn.
“Ông ơi ông vớt tôi nao”
* Bốn dòng tiếp:
=> Tiếng kêu cứu tha thiết, bộc lộ khát khao được sống.
“Tôi có lòng nào ông hãy xáo măng”
=> Lời phân trần: “có lòng nào” -> tôi có ý gì xấu.
“nước trong”:
“nước đục”:
danh dự, sự trong sạch
tai tiếng, nhục nhã
lời khẩn cầu bộc lộ ý thức sâu sắc của cò về lẽ sống.
 
Gửi ý kiến