LỊCH SỬ 8

BÀI 1
CÁC CUỘC CÁCH MẠNG TƯ
SẢN Ở CHÂU ÂU VÀ BẮC MĨ

I. MỤC TIÊU (Học xong bài học, học sinh sẽ đạt được)
1. Về kiến thức: Các cuộc cách mạng tư sản ở châu Âu và Bắc Mỹ
- Cuộc cách mạng tư sản Anh
- Chiến tranh giành độc lập của 13 thuộc địa Anh ở Bắc Mỹ
- Cuộc cách mạng tư sản Pháp
2. Về năng lực:
* Năng lực chung
- Bài học góp phần phát triển năng lực tự học thông qua việc tự đọc, tự nghiên
cứu nội dung qua SGK và tư liệu.
- Bài học phát triển năng lực giao tiếp, năng lực hợp tác qua việc trả lời những câu
hỏi của giáo viên và hoạt động nhóm.

- Năng lực tự chủ và tự học, giao tiếp và hợp tác, giải quyết vấn đề và sáng
tạo thông qua việc tích cực tham gia các hoạt động theo cặp, nhóm để giải
quyết nhiệm vụ học tập, xây dựng được các sản phẩm học tập đa dạng, có
tính sáng tạo, rèn luyện được kĩ năng báo cáo, trình bày và nhận xét.
* Năng lực đặc thù:
- Tìm hiểu lịch sử thông qua việc sưu tầm, xử lí thông tin, tư liệu và hình ảnh
để xác định trên bản đồ thế giới địa điểm diễn ra các cuộc cách mạng tư sản
tiêu biể từ thế kỉ XVI đến thế kỉ XVIII
- Nêu được một số đặc điểm chính của các cuộc cách mạng tư sản tiêu biểu ở
Anh, Pháp, Mỹ.
- Năng lực nhận thức và tư duy lịch sử thông qua việc tìm hiểu thông tin, tư
liệu và hình ảnh để trình bày được những nét chung về nguyên nhân, kết quả,
ý nghĩa và tính chất của các cuộc cách mạng tư sản ở Anh, Mỹ, Pháp.

3. Về phẩm chất:
- Bài học giúp học sinh chăm chỉ và có trách nhiệm, có ý thức tự giác, tích cực khi
tham gia hoạt động giải quyết vấn đề, có tinh thần trách nhiệm hoàn thành nhiệm
vụ được giao.
- Trung thực, thông qua việc đánh giá các sự kiện, nhân vật lịch sử một cách khách
quan (dựa trên cơ sở khai thác các thông tin, tư liệu và hình ảnh).
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
- SGK, SGV.
- Một số video, tranh ảnh liên quan đến nội dung bài học.
- Máy chiếu, máy tính
- Giấy A1 hoặc bảng phụ để HS làm việc nhóm.
- Phiếu học tập.
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

KHỞI ĐỘNG
Đây là cờ của những nước nào?

CHƯƠNG I. CHÂU ÂU VÀ BẮC MĨ
TỪ NỬA SAU THẾ KỈ XVI ĐẾN THẾ KỈ XVII
Bài 1: CÁC CUỘC CÁCH MẠNG TƯ SẢN Ở CHÂU ÂU VÀ BẮC MĨ

1. Cách mạng tư sản Anh
2. Chiến tranh giành độc lập của 13 thuộc địa Anh ở Bắc Mỹ
3. Cách mạng tư sản Pháp

1. Cách mạng tư sản Anh

(HOẠT ĐỘNG NHÓM 10 PHÚT)

(Vì sao CM bùng nổ) Vì sao sự kiện xử tử vua Sác-lơ I năm 1649
được coi là đỉnh cao của cuộc CMTS Anh?
(Cách mạng bắt đầu ở đâu? Diễn ra khi nào?)

(Cách mạng do ai lãnh đạo? Lực lượng nào đã ủng hộ tham gia
CM?)

…………………………………………
…………………………………………
…………………………………………
…………………………………………

…………………………………………
…………………………………………

(CM đạt dược kết quả gì? Tính chất nổi bật của cách mạng là

…………………………………………

gì?)

…………………………………………

(Cuộc CMTS có ý nghĩa và tác động như thế nào?)

…………………………………………

1. Cách mạng tư sản Anh
(Vì sao CM bùng nổ) Vì sao sự kiện xử
tử vua Sác-lơ I năm 1649 được coi là

- Đến thế kỉ XV – XVI, nền kinh tế Anh phát triển theo hướng

đỉnh cao của cuộc CMTS Anh?

tư bản chủ nghĩa. Xã hội Anh có những biến động lớn.

(Cách mạng bắt đầu ở đâu? Diễn ra khi
nào?)
(Cách mạng do ai lãnh đạo? Lực lượng
nào đã ủng hộ tham gia CM?)
(CM đạt dược kết quả gì? Tính chất nổi
bật của cách mạng là gì?)

- Tháng 8/1642, cách mạng bùng nổ ở Anh.
- CMTS do giai cấp tư sản hoặc tầng lớp đại diện cho
phương thức sản xuất TBCN lãnh đạo.
- CMTS Anh thắng lợi.
- CMTS Anh là cuộc cách mạng tư sản không triệt để.
- CMTS Anh là thắng lợi của chế độ XH mới.

(Cuộc CMTS có ý nghĩa và tác động như - CMTS Anh mở đường cho CNTB ở Anh phát triển mạnh mẽ,
thế nào?)

đồng thời cổ vũ cho nhận dân các nước Âu –Mỹ đứng lên làm cách
mạng.

2. Chiến tranh giành độc lập của 13 thuộc địa Anh ở Bắc Mỹ:
CHIA SẺ NHÓM ĐÔI (10 phút)

(?) Tại sao nhân dân thuộc địa Anh ở Bắc Mỹ quyết định
tiến hành cuộc Chiến tranh giành độc lập? Theo em, xung
đột quan trọng nhất giữa đế quốc Anh với nhân dân các
thuộc địa Anh ở Bắc Mỹ là gì?
(?) Cuộc chiến giành độc lập của 13 thuộc địa Anh ở Bắc
Mỹ đã đạt được những kết quả gì? Trình bày ý nghĩa, tính
chất và đặc điểm của cuộc chiến tranh?

2. Chiến tranh giành độc lập của 13 thuộc địa Anh ở Bắc Mỹ

a. Nguyên nhân bùng nổ
- Từ 1603 – 1732, thực dân Anh xâm lược và lập lên 13 thuôc địa Bắc
Mỹ.
- Giữa thế kỉ XVIII, kinh tế của 13 thuộc địa phát triển mạnh, cạnh
tranh với chính quốc. Thực dân Anh tìm cách ngăn cản sự phát triển
kinh tế của 13 thuộc địa bằng cách đặt ra nhiều loại thế nặng nề…
- Tháng 12/1773, nhân dân địa phương tấn công 3 tàu chở chè của Anh
ở Bô-xtơn. Thực dân Anh ra lệnh phong tỏa cảng.
- 1774, các thuộc địa Bắc Mỹ đòi vua Anh xóa bỏ luật cấm vô lí. Vua
Anh không chấp thuận, chuẩn bị lực lượng đàn áp.
- Tháng 4/1775, cuộc chiến tranh bùng nổ.

2. Chiến tranh giành độc lập của 13 thuộc địa Anh ở Bắc Mỹ

b. Kết quả, tính chất, đặc điểm và ý nghĩa:
- Kết quả: Cuộc chiến tranh giành thắng lợi, chính phủ Anh buộc phải công
nhận nền độc lập của 13 thuộc địa ở Bắc Mỹ, Hợp chủng quốc Mỹ ra đời
(1776).
- Tính chất, đặc điểm:
+ Tính chất là cuộc CMTS
+ Đặc điểm: hình thức là chiến tranh giải phóng dân tộc, do giai cấp tư sản
và chủ nô lãnh đạo, có sự tham gia của nô nệ và phụ nữ.
- Ý nghĩa:
+ Cuộc chiến tranh tạo điều kiện cho kinh tế tư bản Mỹ phát triển mạnh mẽ.
+ Cuộc cách mạng Mỹ ảnh hưởng lớn đến châu Âu, châu Mỹ và cả thế giới,
thúc đẩy phong trào chống phong kiến ở châu Âu, cổ vũ phong trào đấu
tranh giành độc lập ở khu vực Mỹ La-tinh.

3. Cách mạng tư sản Pháp
a. Nguyên nhân bùng nổ
- Về kinh tế: Thế kỉ XVIII, Pháp vẫn là một quốc gia quân chủ chuyên chế lạc hậu: Nông
nghiệp lạc hậu, nạn mất mùa, đói kém thường xuyên xảy ra. Công, thương nghiệp phát triển
nhưng lại bị cản trở bởi chính sách thuế của nhà vua; tiền tệ và đơn vị đo lường không thống
nhất, ngân sách thâm hụt. Ba đẳng cấp mâu thuẫn trong xã hội.
- Về chính trị - xã hội: có 3 đẳng cấp

=> Đẳng cấp thứ ba bất bình với chính sách của nhà vua và hai đẳng cấp trên.

CHƯƠNG I. CHÂU ÂU VÀ BẮC MĨ
TỪ NỬA SAU THẾ KỈ XVI ĐẾN THẾ KỈ XVII
Bài 1 CÁC CUỘC CÁCH MẠNG TƯ SẢN Ở CHÂU ÂU VÀ BẮC MĨ

2. Chiến tranh giành độc lập của 13 thuộc địa Anh ở Bắc Mỹ
3. Cách mạng tư sản Pháp
a. Nguyên nhân bùng nổ
- Về kinh tế: Thế kỉ XVIII, Pháp vẫn là một quốc gia quân chủ chuyên chế lạc hậu ở châu Âu: Nông nghiệp lạc hậu, nạn mất
mùa, đói kém thường xuyên xảy ra. Công, thương nghiệp phát triển nhưng lại bị cản trở bởi chính sách thuế của nhà vua; đã
vậy, tiền tệ và đơn vị đo lường không thống nhất, ngân sách thâm hụt. Trong khi đó, trật tự ba đẳng cấp ngày càng khoét sâu
mâu thuẫn trong xã hội.
- Về chính trị - xã hội:
+ Trong xã hội tồn tại 3 đẳng cấp
=> Trật tự ba đẳng cấp ngày càng khoét sâu mâu thuẫn trong xã hội. Đẳng cấp thứ ba bất bình với chính
sách của nhà vua và hai đẳng cấp trên.

3. Cách mạng tư sản Pháp

b. Kết quả, tính chất, đặc điểm và ý nghĩa:
- Kết quả: Cách mạng đã xoá bỏ chế độ quân chủ chuyên chế, thành lập nền cộng
hòa.
- Tính chất. đặc điểm:
+ Là môt cuộc cách mạng dân chủ tư sản điển hình, có tính triệt để nhất.
+ Là cuộc cách mạng tư sản do giai cấp tư sản lãnh đạo, diễn ra dưới hình thức
nội chiến và chiến tranh bảo vệ tổ quốc.
Ý nghĩa:
+ Với nước Pháp: khẳng định các quyền tự do dân chủ của công dân, mở đường
cho kinh tế tư bản chủ nghĩa phát triển hoàn thành nhiệm vụ của một cuộc CMTS.
+ Với thế giới: CMTS Pháp đã truyền bá tư tưởng “Tự do – Bình đẳng – Bác ái”
rộng rãi và được nhiều nước đón nhận. CM mở ra thời đại mới – thời đại thắng lợi
và củng cố quyền lực, địa vị của CNTB, đặt cơ sở cho việc tiến hành CM công
nghiệp.

LUYỆN TẬP

LUYỆN TẬP
Tiêu chí

CMTS Anh

Chiến tranh giành độc

CMTS Pháp

(1642 – 1689)

lập của 13 thuộc địa Anh

(1789 – 1794)

ở Bắc Mỹ (1773 -1783)
 

- Mâu thuẫn giữa giai cấp tư sản với

Nguyên nhân

chế độ quân chủ chuyên chế về kinh tế,

bùng nổ

chính trị.
- Nghị viện từ chối yêu cầu tang thuế
của vua Sác-lơ I và thông qua luật hạn
chế quyền lực của nhà vua.

Kết quả chính
Đặc điểm

Tiêu chí

CMTS Anh

Chiến tranh giành độc lập của 13

CMTS Pháp

(1642 – 1689)

thuộc địa Anh ở Bắc Mỹ (1773 -

(1789 – 1794)

1783)
 
Nguyên nhân
bùng nổ

Kết quả chính

Đặc điểm

Mâu thuẫn giữa nhu cầu phát triển
tự do nền kinh tế tư bản chủ nghĩa
của nhan dân thuộc địa và các đạo
luật cản trở, các sắc thuế hà khắc
của vua Anh.

- Mâu thuẫn giữa nhân dân với
chế độ quân chủ chuyên chế,
trật tự đẳng cấp.
- Vua Lu-I XVI dùng quân đội
để giải tán Quốc hội lập hiến
(được lập ra sau Hội nghị ba
đẳng cấp tháng 5-1789)

- Về chính trị: Tuyên ngôn Độc
- Về chính trị: chính thể quân chủ lập xác định quyền con người và
quyền độc lập của các thuộc địa;
lập hiến được xác lập tại nước Anh.
một quốc gia mới ra đời.
- Về kinh tế: mở đường cho CNTB
- Về kinh tế: nền kinh tế của
phát triển ở nước Anh
TBCN phát triển

- Về chính trị: xóa bỏ chế độ
quân chủ chuyên chế, khẳng
định các quyền tự do dân chủ
của công dân
- Về kinh tế: nền kinh tế của
TBCN ở nước Pháp phát triển

CMTS Anh diễn ra dưới hình thức
nội chiến.

CMTS diễn ra dưới hình thức
nội chiến và chiến tranh bảo
vệ Tổ quốc.

- Mâu thuẫn giữa giai cấp tư sản với
chế độ quân chủ chuyên chế về kinh
tế, chính trị.
- Nghị viện từ chối yêu cầu tang thuế
của vua Sác-lơ I và thông qua luật
hạn chế quyền lực của nhà vua.

CMTS Diễn ra dưới hình thức
chiến tranh giành độc lập

VẬN DỤNG

- Tìm kiếm thông tin từ Internet, hãy liệt kê một số quốc
gia hiện nay theo thể chế quân chủ lập hiến.
- Dựa vào những thông tin sưu tầm từ sách, báo, internet,
hãy viết tiểu sử về G.Oa-sin-tơn, T.Giép-phép-xơn.

VẬN DỤNG
Một số quốc gia theo thể chế quân chủ lập hiến
hiện nay:  Nhật Bản, Anh Quốc, Thụy Điển, Đan
Mạch, Canada, Úc, Campuchia, Thái Lan, Tây Ban
Nha, Na Uy, Hà Lan, Bỉ, Malaysia, Bhutan... 

- George Washington hay tổng thống
Washington là tổng thống đầu tiên của Hợp
chủng quốc Hoa Kỳ, người cha già, người
khai sinh ra xứ sở cờ hoa ngày nay. Ông là
một chính trị gia, một nhà cầm quân tài ba
vào thời kỳ đầu của nước Mỹ. Để tôn vinh
vị tổng thống này, tên ông đã được sử dụng
để đặt cho tên của thủ đô nước Mỹ.
- Tổng thống George Washington sinh vào
ngày 22 tháng 2 năm 1732 và mất vào ngày
14 tháng 12 năm 1799. Vai trò của
Washington là vô cùng quan trọng đối với
nền độc lập của Hoa Kỳ. Ông là người dẫn
dắt các tiểu bang Hoa Kỳ đến chiến thắng
trong cuộc cách mạng Mỹ với Vương quốc
Anh, đưa Hoa Kỳ trở thành một đất nước
độc lập có chủ quyền riêng chứ không còn
là một thuộc địa của Anh như trước đó.

Thomas Jefferson (13 tháng 4 năm 1743 – 4
tháng 7 năm 1826) là chính khách, nhà ngoại
giao, luật sư, kiến trúc sư, nhà triết học người
Mỹ. Ông là một trong các kiến quốc phụ của 
Hợp chúng quốc Hoa Kỳ và là tổng thống thứ
3 của Hợp Chúng Quốc Hoa Kỳ (nhiệm kỳ
1801 – 1809). Jefferson sáng lập ra Đảng Dân
chủ-Cộng hòa Hoa Kỳ và là một nhà triết
học chính trị có ảnh hưởng lớn, một trong
những người theo chủ nghĩa tự do nhiệt thành
lớn nhất thời cận đại.