Tiết 40 - Bài 37
CÁC ĐẶC TRƯNG CƠ BẢN CỦA QUẦN THỂ SINH VẬT
ĐẶC TRƯNG CƠ BẢN CỦA QUẦN THỂ
1. Tỷ lệ giới tính
2. Nhóm tuổi
3. Sự phân bố cá thể của quần thể
4. Mật độ cá thể của quần thể
5. Kích thước của quần thể sinh vật
6. Tăng trưởng của quần thể sinh vật
I. Tỉ lệ giới tính
- Tỉ lệ giới tính: Tỉ lệ giữa số lượng cá thể đực và cái trong quần thể.
Tỷ lệ giới tính trong quần thể phụ thuộc vào yếu tố nào?
Do điều kiện môi trường
Do đặc điểm sinh sản và tập tính
Do đặc điểm sinh lí và tập tính.
Chất dinh dưỡng
Sự thay đổi tỉ lệ giới tính theo độ tuổi ở QT Người
I. Tỉ lệ giới tính
-Tỉ lệ giới tính: Tỉ lệ giữa số lượng cá thể đực và cái trong quần thể.
- Tỉ lệ giới tính thường sấp xỉ 1 : 1 nhưng có thể thay đổi tùy loài (tùy theo đặc điểm sinh lí, tập tính..), tùy từng thời gian và điều kiện sống.. ..
- Tỉ lệ giới tính của quần thể đảm bảo hiệu quả sinh sản của quần thể trong điều kiện môi trường sống thay đổi.
II . Nhóm tuổi

Dạng phát triển
Dạng ổn định
Dạng suy giảm
Nhóm tuổi trước sinh sản
Nhóm tuổi sinh sản
Nhóm tuổi sau sinh sản
Điền tên cho các dạng tháp tuổi sau?
Dạng tháp tuổi nào đặc trưng cho quần thể già – quần thể trưởng thành – quần thể trẻ?
* Cấu trúc tuổi của quần thể còn được chia thành:
- Tuổi sinh lí.
- Tuổi sinh thái.
- Tuổi quần thể.
* Các nghiên cứu về nhóm tuổi giúp cho chúng ta bảo vệ và khai thác tài nguyên sinh vật có hiệu quả hơn.
Nhiều mẻ lưới đều có tỉ lệ cá lớn chiếm ưu thế, cá bé rất ít
Nhiều mẻ lưới đều chủ yếu chỉ có cá con, cá lớn rất ít
Chưa khai thác hết tiềm năng cho phép
Khai thác quá mức
Cấu trúc tuổi của quần thể cá
ở 3 mức độ đánh bắt khác nhau.
Cho biết mức độ đánh bắt cá ở ba quần thể A,B,C ?
A: Quần thể bị đánh bắt ít



C: QT bị đánh bắt quá mức

B: QT bị đánh bắt vừa phải

III. Sự phân bố cá thể của quần thể
Phân bố theo nhóm
Phân bố đồng đều
Phân bố ngẫu nhiên
- Phân bố theo nhóm: Khi điều kiện sống không đồng đều→ Các cá thể hỗ trợ nhau chống lại điều kiện bất lợi của môi trường
- Phân bố đồng đều: Khi điều kiện sống đồng đều, và khi có sự cạnh tranh gay gắt→Giảm mức cạnh tranh giữa các cá thể
- Phân bố ngẫu nhiên: Khi điều kiện sống đồng đều, và không có sự cạnh tranh gay gắt→ Sinh vật tận dụng nguồn sống trong môi trường
III. Sự phân bố cá thể của quần thể
IV- Mật độ cá thể của quần thể
- Mật độ cá thể của quần thể là số lượng cá thể trên một đơn vị diện tích hay thể tích.
Cá chép: 1.500 - 2.000 con/100m2
Mật độ tảo xoắn: 0,5 gam/m3 nước ao
- Mật độ là 1 trong những đặc trưng cơ bản nhất, vì nó ảnh hưởng tới:
+ Mức độ sử dụng nguồn sống trong môi trường.
- Mật độ cá thể của QT có thể thay đổi theo mùa, năm hoặc tùy theo điều kiện của MT sống.
+ Khả năng sinh sản và tử vong của cá thể.
Điều gì sẽ xảy ra với quần thể cá lóc nuôi trong ao khi mật độ cá thể tăng quá cao?
Khi mật độ tăng quá caomôi trường không đáp ứng được nhu cầu của tất cả các cá thể  cạnh tranh giữa các cá thể tăng làm giảm tỷ lệ sinh sản, tỷ lệ tử vong tăng…để đưa mật độ cá thể về mức ổn định.
Nghiên cứu mật độ giúp điều chỉnh mật độ cá thể trong quần thể hợp lý → đảm bảo khai thác hiệu quả tối ưu nhất.
Ý nghĩa của việc nghiên cứu mật độ quần thể ?
Mật độ dân số có ảnh hưởng như thế nào đến kinh tế, văn hóa, xã hội, môi trường đến những khu vực đông dân cư?