CHƯƠNG 6

ĐẤT VÀ SINH VẬT TRÊN TRÁI ĐẤT
- GV cho học sinh xem một video giới thiệu về đất và yêu cầu học sinh nêu nội dung chính của đoạn video.
TIẾT - BÀI 22.

LỚP ĐẤT TRÊN TRÁI ĐẤT

Phân bố các nhóm đất điển hình trên Trái Đất
TIẾT - BÀI 22. LỚP ĐẤT TRÊN TRÁI ĐẤT

   

1. Các tầng đất

H.1. Các tầng đất

_Khai thác thông tin mục 1 SGK và hiểu biết bản thân, cho biết đất là gì?_

- Đất là lớp vật chất mỏng, vụn bở, bao phủ trên bề mặt các lục địa và đảo, được đặc trưng bởi độ phì.

_Quan sát H.1 cho biết có mấy tầng đất chính? Tầng nào chứa chất mùn và có nhiều chất dinh dưỡng?_

- Lớp đất gồm có ba tầng:

+ Tầng chứa mùn

+ Tầng tích tụ.

+ Tầng đá mẹ.
TIẾT - BÀI 22. LỚP ĐẤT TRÊN TRÁI ĐẤT

   

1. Các tầng đất

H.1. Các tầng đất

_Theo em, trong các tầng đất trên, tầng nào quan trọng nhất, có ảnh hưởng nhiều nhất đến sự sinh trưởng và phát triển của thực vật? Vì sao?_
TIẾT - BÀI 22. LỚP ĐẤT TRÊN TRÁI ĐẤT

   

2. Thành phần của đất

- Các thành phần trong đất gồm: chất khoáng, chất hữu cơ, không khí và nước.

- Tỉ lệ các thành phần trong đất thay đổi tùy thuộc vào điều kiện hình thành đất ở từng nơi.

H. 2 Tỉ lệ trung bình

các thành phần trong đất

_Quan sát H.2 cho biết đất bao gồm những thành phần nào? Thành phần nào chiếm tỉ lệ lớn nhất trong đất?_

_Tại sao chất hữu cơ chiếm tỉ lệ rất nhỏ trong đất nhưng lại có ý nghĩa quan trọng đối với cây trồng?_

- Thành phần hữu cơ chiếm tỉ lệ nhỏ nhưng có vai trò quan trọng nhất trong đất.
TIẾT - BÀI 22. LỚP ĐẤT TRÊN TRÁI ĐẤT

   

3. Các nhân tố hình thành đất

_Khai thác thông tin SGK cho biết đất được hình thành từ những nhân tố nào?_

H.1. Các tầng đất
Tìm hiểu vai trò của các nhân tố hình thành đất. Nhân tố nào em cho là quan trọng nhất và giải thích?

THẢO LUẬN NHÓM

Đá mẹ

Khí hậu

Địa hình

Sinh vật

Thời gian

Nhóm 1

Nhóm 2

Nhóm 3

Nhóm 4

Nhóm 5

TIẾT - BÀI 22. LỚP ĐẤT TRÊN TRÁI ĐẤT

   

3. Các nhân tố hình thành đất
Đá mẹ

Nhóm 1

TIẾT - BÀI 22. LỚP ĐẤT TRÊN TRÁI ĐẤT

   

3. Các nhân tố hình thành đất

Đá mẹ là granit

Đá mẹ là badan

Đất màu xám,

ít dinh dưỡng

Đất màu nâu đỏ,

nhiều dinh dưỡng

- Đá mẹ : sinh ra các thành phần khoáng trong đất.
Khí hậu

Nhóm 2

TIẾT - BÀI 22. LỚP ĐẤT TRÊN TRÁI ĐẤT

   

3. Các nhân tố hình thành đất

Tác động của khí hậu trong việc hình thành đất

- Khí hậu: phân giải chất khoáng và chất hữu cơ trong đất.
Sinh vật

Nhóm 3

TIẾT - BÀI 22. LỚP ĐẤT TRÊN TRÁI ĐẤT

   

3. Các nhân tố hình thành đất

Vai trò của sinh vật trong việc hình thành đất

- Sinh vật: sinh ra các thành phần hữu cơ trong đất (mùn, làm đất tơi xốp...).
Địa hình

Nhóm 4

TIẾT - BÀI 22. LỚP ĐẤT TRÊN TRÁI ĐẤT

   

3. Các nhân tố hình thành đất

- Địa hình: ảnh hưởng đến độ phì và độ dày của tầng đất.

_đất_

Vai trò của địa hình trong việc hình thành đất

_đất_
Thời gian

Nhóm 5

TIẾT - BÀI 22. LỚP ĐẤT TRÊN TRÁI ĐẤT

   

3. Các nhân tố hình thành đất

- Thời gian: ảnh hưởng đến sự hình thành tầng đất dày hay mỏng.

Vai trò của thời gian trong việc hình thành đất
TIẾT - BÀI 22. LỚP ĐẤT TRÊN TRÁI ĐẤT

   

3. Các nhân tố hình thành đất

- Đá mẹ : nguồn gốc sinh ra các thành phần khoáng trong đất.

- Khí hậu: phân giải chất khoáng và chất hữu cơ trong đất.

- Sinh vật: sinh ra các thành phần hữu cơ trong đất (mùn, làm đất tơi xốp...).

- Địa hình: ảnh hưởng đến độ phì và độ dày của tầng đất.

- Thời gian: ảnh hưởng đến sự hình thành tầng đất dày hay mỏng.
TIẾT - BÀI 22. LỚP ĐẤT TRÊN TRÁI ĐẤT

   

_Khai thác thông tin mục 4 và H.5 SGK hãy kể tên các nhóm đất điển hình trên Trái Đất?_

4. Một số nhóm đất điển hình trên Trái Đất

H.5. Phân bố các nhóm đất điển hình trên Trái Đất

_Dựa vào đâu để chia ra các nhóm đất đó?_
TIẾT - BÀI 22. LỚP ĐẤT TRÊN TRÁI ĐẤT

   

_Khai thác thông tin mục 4 và H.5 SGK hoàn thành bảng sau:_

4. Một số nhóm đất điển hình trên Trái Đất

H.5. Phân bố các nhóm đất điển hình trên Trái Đất
Nhóm đất

Đặc điểm

Phân bố
Đất đen
Đất pốt dôn
Đất đỏ vàng
TIẾT - BÀI 22. LỚP ĐẤT TRÊN TRÁI ĐẤT

   

4. Một số nhóm đất điển hình trên Trái Đất
Nhóm đất

Đặc điểm

Phân bố
Đất đen

- Giàu mùn, có màu đen đặc trưng.

- Tốt nhất thế giới

Thảo nguyên ôn đới
Đất pốt dôn

- Chua, nghèo mùn, ít dinh dưỡng.

Ôn đới lạnh (450B - 650B)
Đất đỏ vàng

- Đất có màu đỏ vàng.

- Tầng đất dày, chua, ít dinh dưỡng

Nhiệt đới
TIẾT - BÀI 22. LỚP ĐẤT TRÊN TRÁI ĐẤT

   

4. Một số nhóm đất điển hình trên Trái Đất

*Trên Trái Đất có ba nhóm đất điển hình:

+ Đất đen thảo nguyên ôn đới.

+ Đất pốt dôn.

+ Đất đỏ vàng nhiệt đới.
LUY ỆN TẬP

THỬ TÀI TRÍ TUỆ
Câu 1. Đất là gì?

Lớp vật chất mỏng, vụn bở, bao phủ trên bề mặt lục địa

và đảo, được đặc trưng bởi độ phì

B

Lớp mùn có màu nâu xám, cung cấp chất dinh dưỡng cho

cây trồng phát triển

A

Lớp vật liệu vụn bở, có thành phần phức tạp ở phía trên lục địa

và đảo, được đặc trưng bởi độ phì

C

Lớp vật chất có được từ quá trình phân hủy các loại đá

D
Câu 2. Nhân tố nào dưới đây tác động chủ yếu đến quá trình hình thành độ phì của đất?

Sinh vật

C

Đá mẹ

A

Địa hình

B

Khí hậu

D
Câu 3. Nhóm đất nào dưới đây được coi là nhóm đất tốt?

Đất đen thảo nguyên ôn đới

B

Đất pốt dôn

A

Đất đỏ vàng nhiệt đới

C

Đất đài nguyên

D
Câu 4. Đất được đặc trưng bới yếu tố nào dưới đây?

Độ phì

D

Không khí và nước

B

Hạt khoáng

A

Đá mẹ

C
Câu 5. Nhận định nào không đúng với quá trình hình thành đất?

Thời gian quyết định đến màu sắc của đất

A

Đá mẹ ảnh hưởng đến màu sắc của đất

C

Địa hình ảnh hưởng đến độ dày của tầng đất và độ phì của đất

B

Khí hậu ảnh hưởng đến chiều hướng phát triển của đất

D
Câu 6. Những biện pháp nào dưới đây không góp phần làm tăng độ phì của đất?

Sử dụng phân hóa học

C

Du canh, du cư, đốt rừng làm nương rẫy

B

Xới đất, cày ải

A

Phủ xanh đất trống, đồi núi trọc

D

_ Hoạt động nối tiếp:_
_ Hoạt động nối tiếp:_
* Học bài và trả lời câu hỏi SGK. * Tìm hiểu trước Bài 23. *Về nhà tìm hiểu thông tin viết một đoạn văn ngắn khoảng 200 từ về những tác động tích cực và hạn chế của con người đến sự biến đổi tài nguyên đất.