CHÀO MỪNG CÁC BẠN ĐẾN VỚI LỚP HỌC TRỰC TUYẾN
MÔN: KHOA HỌC TỰ NHIÊN 6

BÀI 2. CÁC LĨNH VỰC CHỦ YẾU CỦA KHOA HỌC TỰ NHIÊN
MỤC TIÊU
- Phân biệt được các lĩnh vực khoa học tự nhiên dựa vào đối tượng nghiên cứu.
- Phân biệt được vật sống và vật không sống dựa vào các đặc điểm đặc trưng.
BÀI 2. CÁC LĨNH VỰC CHỦ YẾU CỦA KHOA HỌC TỰ NHIÊN
1. Lĩnh vực chủ yếu của khoa học tự nhiên
2. Vật sống và vật không sống.

3. Bài tập

Một nhóm học sinh được hướng dẫn thực hiện các thí nghiệm sau:
Một nhóm học sinh được hướng dẫn thực hiện các thí nghiệm sau:
1. Lĩnh vực chủ yếu của khoa học tự nhiên
Thí nghiệm 1:

Cầm một tờ giấy giơ lên cao và buông tay. Quan sát tờ giấy rơi.

Thí nghiệm 2:

Sục khí carbon dioxide vào cốc chứa nước vôi trong. Quan sát hiện tượng xảy ra.

Thí nghiệm 3:

Quan sát quá trình nảy mầm của hạt đậu.

Thí nghiệm 4: Một học sinh chiếu đèn pin vào quả địa cầu, một học sinh khác cho quả địa cầu quay. Mô tả hiện tượng ngày và đêm qua việc quan sát vùng được chiếu sáng trên quả địa cầu.

Em hãy dự đoán các thí nghiệm 1, 2, 3, 4 thuộc lĩnh vực khoa học nào? Thí nghiệm này thuộc lĩnh vực.......
Thí nghiệm này thuộc lĩnh vực.......
Tờ giấy sau khi thả xuống sẽ từ từ rơi

Thiên văn học

Khoa học trái đất

Sinh học

Hóa học

Vật lý

Vật lý

Thí nghiệm này thuộc lĩnh vực.......
Thí nghiệm này thuộc lĩnh vực.......
Nước vôi đục dần và xuất hiện chất rắn màu trắng, không tan (kết tủa).

Nếu tiếp tục sục khí carbon dioxide ( CO2) đến dư thì kết tủa sẽ tan dần và dung dịch trở nên trong suốt

Thiên văn học

Khoa học trái đất

Sinh học

Hóa học

Vật lý

Thí nghiệm 2: Sục khí carbon dioxide vào cốc chứa nước vôi trong.

Hóa học

Thí nghiệm này thuộc lĩnh vực................
Thí nghiệm này thuộc lĩnh vực................
Sau khi hấp thụ nước, hạt đậu sẽ nảy mầm và phát triển thành cây hoàn chỉnh.

Thiên văn học

Khoa học trái đất

Sinh học

Hóa học

Vật lý

Sinh học

Thí nghiệm 3:

Quan sát quá trình nảy mầm của hạt đậu.

Thí nghiệm này thuộc lĩnh vực................
Thí nghiệm này thuộc lĩnh vực................
Một chu kỳ ngày và đêm kéo dài 24 giờ do Trái Đất quay xung quanh trục.

Nhờ vào Mặt Trời mà có ban ngày nhưng Mặt Trời chỉ có thể chiếu sáng được 1/2 bề mặt Trái Đất.

=> Do đó, khi 1/2 bề mặt Trái Đất này là ban ngày thì 1/2 bề mặt Trái Đất còn lại là ban đêm và ngược lại.

Thiên văn học

Khoa học trái đất

Sinh học

Hóa học

Vật lý

Thiên văn học

Thí nghiệm 4:

Chiếu đèn pin vào quả địa cầu

1. Lĩnh vực chủ yếu của khoa học tự nhiên
1. Lĩnh vực chủ yếu của khoa học tự nhiên
Khoa học tự nhiên bao gồm một số lĩnh vực chính như:
*Vật lí học: nghiên cứu về vật chất, quy luật vận động, lực, năng lượng và sự biến đổi năng lượng. *Hoá học: nghiên cứu về chất và sự biến đổi của chúng. *Sinh học: hay sinh vật học nghiên cứu về các vật sống, mối quan hệ giữa chúng với nhau và với môi trường. *Khoa học Trái Đất : nghiên cứu về Trái Đất và bầu khí quyển của nó. *Thiên văn học: nghiên cứu về quy luật vận động và biến đổi của các vật thể trên bầu trời.
Bản tin dự báo thời tiết của Đài truyền hình Việt Nam

Mô hình trồng rau thủy canh

Mô hình nuôi bò sữa

Kính thiên văn

Pin năng lượng Mặt trời

Theo em các ứng dụng trong hình thuộc lĩnh vực khoa học tự nhiên nào?

Nông dân xử lý đất chua bằng vôi bột Lĩnh vực sinh học:
Mô hình trồng rau thủy canh

Lĩnh vực hóa học
Nông dân xử lý đất chua bằng vôi bột

Lĩnh vực Khoa học Trái Đất

Lĩnh vực thiên văn học
Pin năng lượng Mặt trời

Lĩnh vực vật lý

Thế giới vật chất
Vật không sống

Vật sống

Phân biệt vật sống và vật không sống.
Phân biệt vật sống và vật không sống.
Em hãy lấy một số ví dụ về loài cây, con vật, đồ vật mà em biết?
Con gà

Cây cà chua

Máy tính

Đá sỏi

Em hãy cho biết các vật trong hình có đặc điểm gì khác nhau?
Được ấp từ trứng, khi trưởng thành -> để cung cấp thực phẩm cho con người.

Gà thụ tinh, gà mái sẽ tiếp tục đẻ và ấp trứng --> gà con.

Quá trình sinh trưởng, phát triển của chúng cần có môi trường sống, chất sống, ....
Cà chua: cung cấp thực phẩm cho con người

Khi cà chua ra quả --> quả chín -->hạt được trồng -> cây cà chua con --> cây cà chua trưởng thành.

Quá trình sinh trưởng, phát triển của chúng cần có môi trường sống, chất sống, ....
Đá sỏi: do tự nhiên tạo ra, không trao đổi chất, không có khả năng phát triển và sinh sản.

Máy tính: do con người chế tạo ra để sử dụng trong học tập, nghiên cứu khoa học, lao động sản xuất và cuộc sống hằng ngày.

Máy tính không trao đổi chất, không có khả năng phát triển và sinh sản.
Con gà

Cây cà chua

Máy tính

Đá sỏi

Vậy theo em đâu là vật sống, đâu là vật không sống?

Vật sống

Vật không sống
Con gà

Cây cà chua

Con gà và cây cà chua cần những điều kiện gì để sống?

Vật sống

Con gà và cây cà chua cần thức ăn và nước để duy trì sự sống.
Máy tính

Đá sỏi

Đá, sỏi và máy tính có cần những điều kiện như con gà và cây cà chua không?

Vật không sống

Đá, sỏi và máy tính, ... không cần những điều kiện như con gà và cây cà chua.
Con heo, cây dưa leo, .... có lớn lên sau một thời gian nuôi trồng không? Trong khi đó máy tính,òn đá, ..... có lớn lên, tăng kích thước không?

Sau một thời gian nuôi trồng con heo, cây dưa leo, ...sinh trưởng và lớn lên. Nhưng máy tính, hòn đá, ... không lớn lên nên không tăng kích thước.

Sinh vật lớn lên, tăng trưởng về kích thước và hình thành các bộ phận mới.
Trao đổi chất và chuyển hóa năng lượng

Một số dấu hiệu đặc trưng cho vật sống:

Sinh vật lấy thức ăn, chất dinh dưỡng, nước từ môi trường để tích lũy và chuyển hóa năng lượng nuôi sống cơ thể đồng thời tại chất thải ra môi trường.

Sinh trưởng, phát triển
Vận động: Sinh vật di chuyển (động vật, con người), trao đổi chất giữa cơ thể sống với môi trường,… để sinh trưởng và phát triển.

Cảm ứng: Sinh vật phản ứng lại tác động của môi trường.

Sinh sản: Sinh vật sinh sản để duy trì nòi giống.

Đến độ tuổi nhất định hoặc do thiên tai, bệnh tật, ....vật sống sẽ bị chết và khi đó trở thành vật không sống. Em hãy cho biết thế nào là vật sống, thế nào là vật không sống?
Vật sống: là vật có các biểu hiện sống như như trao đổi chất và chuyển hóa năng lượng, sinh trưởng, phát triển, vận động, cảm ứng, sinh sản. Ví dụ:..................

Vật không sống: là vật không có biểu hiện sống. Ví dụ: ..............

2. Vật sống và vật không sống.

Một chú robot có thể cười, nói và hành động như một con người. Vậy robot là vật sống hay vật không sống?
Một chú robot có thể cười, nói và hành động như một con người. Vậy robot là vật sống hay vật không sống?
Robot có sinh trưởng và phát triển không?

Robot là vật không sống vì Robot không có các đặc trưng của vật sống.

Robot có trao đổi chất không?

Robot có sinh sản không?

Câu 1. Em hãy kể tên một số hoạt động trong thực tế liên quan chủ yếu đến lĩnh vực khoa học tự nhiên:
*Câu 1. Em hãy kể tên một số hoạt động trong thực tế liên quan chủ yếu đến lĩnh vực khoa học tự nhiên:

A. Vật lí học:
B. Hoá học:
C. Sinh học:
D. Khoa học Trái Đất:
E. Thiên văn học:
a) Vật lý học:
Đạp xe để xe chuyển động

Dùng cần cẩu nâng hàng

Nhiệt kế đo nhiệt độ

b)Hóa học:
Bón phân đạm cho cây trồng

Quá trình lên men rượu

Lên men sữa chua ,...

c)Sinh học: cắt ghép,chiết cành, sản xuất phân vi sinh,..
d)Khoa học trái đất: dự báo thời tiết, cảnh báo lũ quét, sóng thần,sạt lở đất,...
e)Thiên văn học: quan sát hiện tượng nhật thực, nguyệt thực,...
Câu 2. Vật nào sau đây gọi là vật không sống?
Câu 2. Vật nào sau đây gọi là vật không sống?
A. Con ong.
B. Vi khuẩn
C. Than củi.
D. Cây cam.
Câu 3. Em có thể phân biệt khoa học về vật chất (vật lí, hoá học,...) và khoa học về sự sống (sinh học) dựa vào sự khác biệt nào?
Có thể dựa vào đối tượng nghiên cứu để phân biệt khoa học về vật chất và khoa học về sự sống:
- Đối tượng nghiên cứu của khoa học về sự sống là các vật sống.
- Đối tượng nghiên cứu của khoa học về vật chật là các vật không sống.
Dặn dò: Các em làm bài tập 1, 2, 3 SGK vào vở. Đọc trước bài 3